سینمای ایران درهای خود به روی فیلم خارجی را «شش قفله» می‌کند

اما شبکه دیگری با حداکثر سرعت، فیلم‌های روز دنـیــا را تـهـیــه، زیـر نـویـس فـارسـی و در فروشگاه‌های زنجیره‌ای خود که این روزها در گوشه و کنار هر پیاده‌رویی برپا می‌شود، عرضه می‌کنند. استقبال مردم از این بازار غیر قانونی و پر رونق نشان می‌دهد در میان مردم زمینه وسیعی برای دیدن «فیلم خارجی» وجود دارد اما در طول 4 ماه گذشته تنها « دو فیلم خارجی» آن هم فقط در 3 سینما و سه سئانس به نمایش درآمده است.

عدم تمایل به حضور رقیب

فیلم‌های کینه 2 و فرار از گوانتانامو تنها فیلم‌های خارجی است که طی سال 1388 در سینماهای تهران روی پرده رفته است. طبق آماری که بنیاد سینمایی فارابی در اختیار ما قرار می‌دهد، این فیلم در سه هفته اکران و در یک سئانس با صدای اصلی و زیر نویس فارسی یک میلیون تومان فروش داشته است. فیلم «کینه 2» در طول سه ماه نمایش نیز حدود24 میلیون تومان فروش داشته که تقسیم این عدد بر مبلغ بلیت دو هزار تومان نشان می‌دهد این فیلم 12 هزار مخاطب داشته است. این روزها هم که پردیس سینمایی زندگی فیلم کینه 2 را در یک سئانس به نمایش گذاشته، 70 تا 80 درصد مخاطب دارد. تا این لحظه شهرستان‌ها همچنان از نمایش فیلم خارجی محروم هستند. در تهران هم جز چند تالار، بقیه سینماها فیلم خارجی نمایش نمی‌دهند. یکی از کارکنان سینما سپیده نیز که مدتی فیلم خارجی نمایش می‌داد، در پاسخ به سوال خبرنگار ما می‌گوید: «مدتی است فیلم خارجی نمایش نمی‌دهیم و فقط روزهای یکشنبه در قالب برنامه نمایش «سینما تک» فیلم‌های کلاسیک سینمای دنیا به روی پرده می‌رود که بیشتر مخاطبان آن دانشجو هستند و در سالنی با گنجایش 100 نفر، بین 20 تا 30 نفر حضور پیدا می‌کنند.» وقتی این مسائل را در کنار هم قرار می‌دهیم مشخص می‌شود که ظاهرا سینمای ایران تمایلی به پذیرش رقیبی جدی و تازه ندارد و ترجیح می‌دهد با همین فیلم‌های آپارتمانی، امور خود را رتق و فتق کند و همچنان با «دست دراز» مقابل دولت امکانات و نقدینگی طلب‌کند و از طرف دیگر بابت عدم حمایت دولت از سینما گریه و زاری سر دهد. نکته جالب توجه این است که در جبهه مقابل، دولت نیز ظاهرا بی میل به عدم اکران فیلم‌های خارجی نیست. در شرایطی که فیلم‌های مختلفی مطابق با معیارهای جامعه ما از سوی مسوولان بنیاد سینمایی فارابی انتخاب و به «اداره کل نظارت و ارزشیابی» جهت صدور پروانه نمایش ارائه شده، هیچ کدام از این فیلم‌ها موفق به دریافت «پروانه نمایش» نشده‌اند. نکته جـالـب تـوجـه ایـن اسـت کـه به گفته یکی از دست‌اندرکاران این بنیاد، با توجه به خرید «حق نمایش» این آثار و در شرایطی که معاونت سینمایی این فیلم‌ها را «شایسته» نمایش ندانسته، صدا و سیما پـیـگـیـر در اخـتـیـار قـرار گـرفتن حق نمایش این فیلم‌هاست. فیلم وسترن کره‌ای «خوب، بد، عجیب» که سال 2008 بیش از هشت میلیون نفر در کره به دیدن آن رفته‌اند و «قتل عادلانه» با بازی آل پاچینو و رابرت دنیرو دو نمونه از چنین فیلم‌هایی است. سینمای ایران در شرایطی درهای خود را به روی فـیـلــم‌هــای خــارجـی بـسـتـه کـه ایـن روزهـا فـیـلـم «ترانسفورمر» در شهر دبی و در همسایگی ما دو میلیون دلار فروش داشته است. یعنی در یک شهر بیش از 200 هزار نفر به دیدن این فیلم رفته‌اند! البته مـخـالـفـان نـــمـــایـــش فــیــلــم‌هــای خـــارجــی هـمــواره بــه استدلال‌هایی مانند: عدم تناسب این فیلم‌ها با فرهنگ جامعه ایرانی اشاره می‌کنند اما به گفته یک کارشناس فیلم خارجی، از میان 4000 فیلم خارجی که هر سال در دنیا راهی اکران عمومی می‌شود، حداقل 40 تا 50 فیلم قابلیت نمایش در سینماهای ایران به صورت همزمان با خارج از کشور را دارد و این مساله می‌تواند بخشی از مردم را که به عنوان مخاطبان خاموش سینما، مخاطب این فیلم‌ها در رسانه‌های دیگری مانند: مـاهـواره و شبکه قاچاق هستند به سینماها بکشاند. تجربه تلویزیون در این سال‌ها نیز نشان می‌دهد از میان حجم بالای فیلم‌های خارجی می‌توان آثار مناسبی را برای نمایش انتخاب و عرضه کرد.

سینمای ایران امسال درهای خود را به روی فیلم‌های خارجی «شش قفله» کرده است. در چنین وضعیتی معاونت سینمایی نیز بنا به دلایل نامعلومی پشتیبان چنین وضعیتی هستند تا روز به روز سینمای ایران بی رقیب‌تر بماند و آثار ضعیف یکی پس از دیگری بر پرده سینماها «منت» بگذارند و ردیف سینماها را «مزین» کنند تا تماشاچی‌های ناراضی از فیلم‌های ضعیف و تکراری، راه «گوشه پیاده رو» را برای یافتن فیلم‌های دلخواه خود دنبال کند.