واژگان ایرانی در فناوری اطلاعات

آن‌گونه که باستانشناسان و البته زبانشناسان می‌گویند، بانکداری کمابیش به‌همین شکلی که در اروپا به‌وجود آمد، نخستین بار در دوران هخامنشیان (نزدیک به 2500 سال پیش) پدید آمد.

در حقیقت هخامنشیان به‌یاری نوآوری‌های خود در امر ارتباطات، مانند راه شاهی، دستگاه منسجم دیوان دولتی، پست و بانکداری نظام‌مند خود توانستند امپراتوری عظیمی که بیش از نیمی از جهان شناخته شده آن زمان را در بر می‌گرفت، اداره کنند.

این سازمان‌های دولتی بنکه (bonka)‌ که برابر با «بنیاد» یا «سازمان» امروزی است و به‌معنای انبار و مخزن نیز به‌کار می‌رفته، نامیده می‌شدند و جدا از کارهای عمومی چنین سازمان‌هایی، چند کار ویژه داشتند:

1– طراحی و ساخت (ضرب) پول ملی – که آن‌را سکه ‌ (sakka)‌شاهنشاهی می‌نامیده‌اند – از زر (زریک)، سیم و فلزهای گرانبهای دیگر، که این واژه به‌صورت «سکه» به‌زبان عربی نیز راه یافته است.

2– در هنگام دادوستدهای رسمی میان مردم یا دولت، افزون بر ثبت یک نسخه (خشت‌نبشته) از پیمان‌نامه یا رسید برای خریدار و فروشنده، یک نسخه نیز برای ثبت و بایگانی به این سازمان فرستاده می‌شد.

3– بانک، برگه‌ای پوستین را با مهر و نشان ویژه،‌در ازای دریافت مقدار معینی سکه به بازرگانان واگذار می‌کرد که آن برگه دارای ارزش رسمی و امکان جابه‌جایی بوده است. این برگه‌ها در آن زمان چک (chak)‌ نامیده می‌شده و واژه Check/Cheque‌در زبان‌های اروپایی از همین واژه ریشه گرفته است. این برگه را می‌توان برابر با چک‌های مسافرتی امروزی – و نه اسکناس – دانست؛ زیرا کاربرد همگانی و فراگیر در کشور نداشته است.