پنجاهمین شماره نشریه پژوهش و سنجش منتشر شد

اولین مقاله، با عنوان «بررسی تأثیر مداخله (نظارت) در تماشای خشونت تلویزیونی بر پرخاشگری پسران 11 9 ساله»، حاصل مطالعه‌ای است که با طرح آزمایشی عاملی صورت گرفته است. برای انجام این آزمایش، طی دوازده جلسه نیم ساعته، کارتونی خشونت‌آمیز همراه با عامل سه سبک مداخله فعال، محدودکننده و انفعالی (و با توجه به متغیر پایگاه اجتماعی اقتصادی) برای کودکان به نمایش گذاشته شد. نتایج پژوهش نشان داد هرچند میزان پرخاشگری کلی کودکان در پایان دوازده جلسه تماشای کارتون‌های خشونت‌آمیز تغییر نکرده است اما اعمال روش‌های آزمایشی مداخله در تماشای کارتون‌های خشونت‌آمیز (فعال‌کننده و محدودکننده) توانسته است در میزان تأثیرپذیری کودکان از تماشای این نوع کارتون‌ها، تغییراتی ایجاد کند.

دومین مقاله با عنوان «رابطه رفتار والدین و پایگاه اجتماعی‌ اقتصادی با تماشای خشونت تلویزیونی و تأیید و توسل به آن در کودکان» برگرفته از پژوهشی پیمایشی است که بر روی نمونه‌ای 1016 نفری از میان دانش‌آموزان دختر و پسر پایه چهارم و پنجم ابتدایی کلیه نواحی آموزش و پرورش شهر تهران، انجام شده است. در این پیمایش رابطه بین پایگاه اجتماعی‌ اقتصادی و تماشای خشونت تلویزیونی با رفتار خشونت‌آمیز کودکان بررسی شده و تأثیر رفتار خشونت‌آمیز والدین بر توسل کودکان به خشونت مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهند کودکانی که در معرض رفتار خشونت‌آمیز والدین قرار می‌گیرند، بیشتر از دیگر کودکان به خشونت متوسل می‌شوند و به تماشای خشونت تلویزیونی تمایل بیشتری دارند.

عنوان سومین مقاله «اثرات خشونت تلویزیونی بر بینندگان و عوامل مؤثر بر آن» می‌باشد. در این مقاله با استفاده از پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه‌ متغیرهای تعدیل‌کننده و واسطه‌ای به بررسی اثرات تماشای برنامه‌های خشونت‌آمیز تلویزیونی بر پرخاشگری بینندگان، پرداخته شده است. در این مقاله تلاش شده است تا با استفاده از متغیرهای اثرگذار و میانجی مانند ماهیت مهاجم و قربانی، انگیزه خشونت، وسعت و بی‌پردگی خشونت، واقع‌گرایی و... راهکارهایی برای به حداقل رساندن آثار سوء نمایش خشونت در برنامه‌های تلویزیون ارائه شود.

مقاله چهارم با عنوان «بررسی تأثیر تماشای کارتون‌های خشونت‌آمیز بر میزان پرخاشگری نوجوانان» برگرفته از پژوهشی است که در سال 1386 در مرکز تحقیقات صداوسیما انجام شده است. در این پژوهش فیلم سینمایی کارتونی نجات کودکان به مدت صد دقیقه بر روی 52 نفر از نوجوانان پسر کلاس دوم راهنمایی نمایش داده شد و متغیرهای ترتیب تولد، تعداد خواهران و برادران و طبقه اجتماعی‌‌ اقتصادی نیز مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تماشای کارتون خشونت‌آمیز بر پرخاشگری فیزیکی آزمودنی‌ها مؤثر بوده است.

پنجمین مقاله در مورد «پژوهش‌های جدید در باب رسانه و خشونت» است. در این مقاله پس از تعریف خشونت ساختگی و تمایز میان آن و خشونت واقعی و بیان نظریه‌های اصلی موجود در مورد تأثیرات نمایش خشونت، به بررسی برخی از پژوهش‌های صورت گرفته درباره تأثیرات نمایش خشونت ساختگی پرداخته شده است. آنچه جمع‌بندی نتایج پژوهش‌های گوناگون در این مقاله نشان می‌دهد این است که رسانه در صورتی می‌تواند سبب عملی خشونت‌آمیز شود که زمینه‌های اجتماعی مناسب فراهم باشد.

در مقاله ششم با عنوان «بازی‌های رایانه‌ای و خشونت» به جنس، سن، پایگاه اجتماعی‌ اقتصادی و ویژگی‌های شخصیتی افراد، به عنوان عوامل مؤثر بر تأثیرپذیری خشونت از بازی‌های رایانه‌ای خشن، اشاره شده است. نویسنده پس از توضیح کوتاهی درباره سیستم کنونی اعمال محدودیت و رده‌بندی بازی‌های رایانه‌ای، انجام پژوهش‌های بیشتر در باب این نوع بازی‌ها و تأثیر نتایج آنها بر ساخت و تولید انواع بازی‌های رایانه‌ای را ضروری دانسته و پیشنهاد‌هایی برای کاهش اثرات خشونت‌بار بازی‌های خشن رایانه‌ای بر کودکان و نوجوانان، ارائه می‌کند.

مقاله هفتم با عنوان «بررسی رابطه خشونت واقعی و خشونت تلویزیونی در برنامه‌های تلویزیون ایالات متحده» به بررسی پژوهش‌های گوناگون درباره برنامه‌های خشونت‌آمیز تلویزیون آمریکا و تأثیر آن بر بروز رفتارهای خشونت‌آمیز مخاطبان در زندگی واقعی آنان، می‌پردازد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که میان خشونت ساختگی به نمایش درآمده در برنامه‌های تلویزیونی آمریکا و خشونت واقعی در جامعه آمریکا همبستگی وجود دارد. درواقع قرار گرفتن مداوم در برابر خشونت برنامه‌های تلویزیونی، حتی اگر به‌طور مستقیم به اقدامات خشونت‌آمیز و مخرب در بین مردم منجر نشود، دست‌کم انگیزه خشونت را در بین آنها فراهم می‌آورد.

مقاله هشتم به نقد کتاب «خشونت رسانه‌ای و پرخاشگری»، نوشته تام گرایمز، جیمز اندرسون و لوری برگن اختصاص دارد. منتقد پس از معرفی کتاب به برخی نکات قوت و ضعف این اثر اشاره کرده است. او فقدان نگاه، بینش و یافته‌ای نو در این کتاب، لحن اقناعی نویسندگان و شفاف نبودن جایگاه و موضع آنها در سراسر کتاب را از نقاط ضعف این اثر می‌داند و به فواید مطالعه کتاب (دست‌کم برای دانشجویان علاقه‌مند) به عنوان وجه مثبت آن می‌نگرد.

بخش اخبار همایش‌های داخلی و بین‌المللی در حوزه ارتباطات نیز پایان بخش شماره 54 فصلنامه پژوهش و سنجش می‌باشد.