تاثیر سریال‌های مناسبتی بر مخاطب

مساله این است:‌اعتقاد مهمتر است یا تکنیک؟

علیرضا افخمی هم عقیده دارد که مردم باید به سوال اصلی این گزارش جواب بدهند: «رفتار و کار ما به عکس‌العمل مردم بستگی دارد و همین عاملی است که روی تلاش ما تاثیر می‌گذارد.»

این نویسنده و کارگردان که آخرین کارش نوشتن سریال «روز حسرت» برای ماه رمضان شبکه یک سیما بود، در ادامه به2 فاکتور موثر در آمارهای مرکز تحقیقات صداوسیما یعنی میزان بیننده و میزان رضایت اشاره می‌کند و می‌گوید: امسال سال متفاوتی بود. چون بزنگاه بیننده زیادی داشت ولی میزان رضایت از آن پایین بود و رتبه سوم یا چهارم را کسب کرد. این سریال با این که مردم را خنداند، ولی نشان داد باید تلاش کنیم در تولیداتمان فاکتور «رضایت بیننده» را بیشتر مورد توجه قرار بدهیم؛ اما آیا میزان رضایت را می‌شود همان میزان تاثیرگذاری بر مخاطب هم دانست؟ افخمی عقیده دارد با کمی اغماض می‌شود این کار را کرد: «تماشاچی ما فقط قصد ندارد سرگرم بشود و اگر کاری هیچ تغییری در نگرشش به وجود نیاورد، نمی‌تواند رضایتش را جلب کند.»

او ادامه می‌دهد: به نظرم تلویزیون در 4 سال اخیر هم از نظر تاثیرگذاری و هم میزان جلب رضایت در کارهای مناسبتی‌اش خیلی خوب و موفق عمل کرده است؛ مخصوصا با تقسیم کاری که بین شبکه‌ها اتفاق افتاده و کم و بیش هم رعایت شده و همچنین پایه‌گذاری ژانر ماورایی که جایش خیلی خالی بود و استقبال مردم هم این را نشان می‌دهد. دیگر این که کسانی وارد عرصه تولید برای مناسبت‌های مذهبی بشوند که به ارزش‌ها و مفاهیم آنها اعتقاد قلبی داشته باشند: «کسی که خودش به ماه رمضان و بازسازی معنوی در این ماه اعتقادی ندارد، نمی‌تواند برایش سریال موفقی بسازد. اگر کسی درد محرم و نهضت حسینی را نداشته باشد، نمی‌تواند مردم را با سریالش همراه کند و رویشان اثر هم بگذارد. اگر اعتقاد قلبی وجود داشته باشد، حتی اگر تکنیک هم ضعیف باشد، نتیجه خیلی شیرین‌تر و بهتر و دلنشین‌تر از کار درمی‌آید.» افخمی که طرح جدیدی را درباره تاریخ معاصر با رویکردی مفرح برای نوشتن، تهیه‌کنندگی و شاید هم کارگردانی به شبکه 3 ارائه کرده، ادامه می‌دهد: «افراد جدیدی که تعدادشان هم کم نیست باید وارد عرصه بشوند و کارهای پر و پیمان بکنند تا این عرصه به من و سیروس مقدم و چند نفر دیگر محدود نباشد. اگر این اتفاق بیفتد ما هم از این فضا دور می‌شویم و کتاب می‌خوانیم و تحقیق می‌کنیم تا با دست پر برگردیم و حرف جدیدی برای گفتن داشته باشیم.»

بهانه‌ای برای ساخت فیلم و سریال

اسماعیل عفیفه، تهیه‌کننده تلویزیون که سال گذشته با سریال «میوه ممنوعه» بیشتر برای مخاطب شناخته شد و رمضان امسال هم «مامور بدرقه» را روی آنتن داشت، این سوال را خیلی سخت می‌‌داند و می‌گوید: مناسبت‌ها یک‌جور بهانه‌اند برای ساخته شدن بعضی فیلم‌ها و سریال‌ها که البته همیشه هم نمی‌توانند آن‌جور که باید و شاید با مخاطب ارتباط برقرار کنند. چون گاهی خیلی سطحی هستند و در حقیقت طرح بعضی چیزها در آنها هم ترفندی برای تولید و پخش آنهاست.

او تاکید می‌کند: این موضوع به تحقیق و کارشناسی بیشتری نیاز دارد؛ مخصوصا با توجه به اقبال مردم از کارهای ماورایی در ماه رمضان و حساسیت‌هایی که حول آنها وجود دارد. خیلی خوب است که برای این موضوع سمینارها و همایش‌های جدی برگزار شود و افرادی غیر از اصحاب رسانه هم نقاط قوت و ضعف این موضوع را موشکافی کنند. پس به همین سادگی نمی‌شود گفت با کلیت ماجرا مخالفم یا موافق.

عفیفه این روش برنامه‌سازی را اقتضای رسانه در همه دنیا می‌داند. البته به شرط این که ویژگی‌های فنی و هنری استاندارد و قابل قبولی داشته باشد: خیلی از کارهایی که در این زمینه ساخته شده نقض غرض بوده و درست خلاف آن مناسبت خاص تاثیر گذاشته. مشکل اصلی اینجاست که اجرای کارها عجولانه است و مخصوصا برای مرحله نوشتن فیلمنامه وقت زیادی صرف نمی‌شود.

این تهیه‌کننده که با آخرین کارش «مامور بدرقه» در ماه رمضان امسال نتوانست موفقیت سال قبلش را تکرار کند، خودش هم «میوه ممنوعه» را موفق‌تر ارزیابی می‌کند و ضمن اشاره به دلایل این اتفاق، تصریح می‌کند که به هر حال باید به عنوان تهیه‌کننده مسوولیت کارش را  که از خیلی جهات هم قابل دفاع است  بپذیرد: ما هم دوست داریم همه کارهایمان جذاب و قوی باشد و خیلی از آدم‌های گروهمان هم توانایی انجام این کار را دارند. در این 14  15 سال حدودا 310 قسمت سریال ساخته‌ام که در هیچ جای دنیا ممکن نیست. اگر هزینه‌هایمان تامین بشود، هر 34 سال یک سریال جذاب می‌سازیم. نه این که به خاطر هزینه‌ها بلافاصله کار بعدی را شروع کنیم.