نقل و انتقال دانشجویان دستوری که اجرا نمی‌شود

اداره کل دانشجویان داخل ایجاد شرط انتقال برای دانشجویان را براساس شرط استقلال روسا و دانشگاه‌ها توجیه می‌کنند و کمتر دانشگاه‌ها را برای پذیرش انتقالی‌ها تحت فشار قرار می‌دهند.

بومی‌گزینی دختران

هر چند بدرستی آماری از تفکیک جنسیتی دانشجویان دختر و پسر وجود ندارد، اما با توجه به دغدغه بیشتر خانواده‌ها برای حفظ امنیت دختران،  معمولا تعداد متقاضیان دختر برای انتقال به دانشگاه محل سکونت بیش از پسران است. علت این امر را می‌توان در فرهنگ سنتی خانواده‌ها جستجو کرد که اتفاقا نقل و انتقال دختران به دانشگاه‌های شهرهای سنتی نیز از سایر شهرها بالاتر است.

شاید به همین دلیل اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس از طرح الزام دانشگاه‌ها به پذیرش دانشجویان دختر در آزمون سراسری سال 88 خبر می‌دهند.

مخالفت‌ها بیشتر است

از آنجا که افکار عمومی قبل از طرح بومی‌گزینی دختران، شاهد ارائه طرح سهمیه‌بندی جنسیتی در دانشگاه ها بود، عده‌ای از دانشجویان و دانشگاه‌ها طرح بومی‌گزینی را ادامه سهمیه‌بندی جنسیتی می‌دانند و اجرای آن را به منزله خانه‌نشینی بیشتر دختران دانشجو و ایجاد مانع در ادامه تحصیل آنان عنوان می‌کنند.

سازمان سنجش قرار است به طرح بومی‌گزینی  که سیاست کلی جذب دانشجو و مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی است  توجهی ویژه داشته باشد. این طرح می‌گوید که داوطلبان دارای شرایط، در صورت امکان در نزدیکی محل سکونت خودشان پذیرش می‌شوند که این قضیه برای دختران به صورت مضاعف اجرا خواهد شد.

مخالفان طرح بومی‌گزینی ضمن برگزاری نشست‌های مشترک معتقدند که طرح بومی‌گزینی دختران می‌تواند به حفظ وابستگی آنان به خانواده و کاهش حس استقلال حتی پس از تحصیل منجر شود. ناصر فکوهی، استاد دانشگاه در نشستی به همین مناسبت می‌گوید: تغییر رویکرد اجتماعی به زن بر اثر حضور فعالش در اجتماع باعث حضور بیشترشان در دانشگاه‌ها شده و با توجه به تجربه مثبت بسیاری از کشورها باید در پی اجرای تبعیض مثبت به نفع گروه‌های آسیب‌پذیرتر جامعه از جمله زنان بود.

اما این که چقدر بومی‌گزینی به معنی تبعیض مثبت به نفع زنان است، نیازمند تدوین برنامه‌های دقیق است. چراکه هنوز بسیاری از دختران به دلیل در اولویت قرار نداشتن برای ادامه تحصیل در خانواده و محدودیت‌های فرهنگی، قادر به تحصیل در شهر دیگری نیستند و بویژه در شهرستان‌ها، ازدواج را به ادامه تحصیل ترجیح می‌دهند.

موافقان هم نظری دارند

بومی‌گزینی دختران دانشجو، اگر حساب شده تدوین شود، طرح مثبتی است؛ همان‌طور که جواد آرین‌منش، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس می‌گوید: این طرح نباید به معنی ایجاد محدودیت باشد، چنانچه این طرح بدون در نظر گرفتن حق نخبگان اجرایی شود، سبب تضییع حق نخبگان چه مرد و چه زن خواهد شد؛ بنابراین چه افرادی که درصدد الزام دانشگاه‌ها به پذیرش بومی دختران و چه مخالف این الزام هستند، هدفشان ایجاد تسهیلات لازم برای ادامه تحصیل راحت دختران به عنوان قشری است که به حمایت ویژه‌ای برای ادامه تحصیل نیاز دارند: براساس این گزارش، در حال حاضر مهاجرت تحصیلی از یک شهر به شهر دیگر با توجه به امکانات محدود وزارت علوم، خالی از اشکال نیست. دختران دانشجو مشکلات زیادی به لحاظ امکانات ناچیز خوابگاهی، اجاره مسکن، هزینه زندگی و تماس اجتماعی با اقشار مختلف و در محیطی نامانوس دارند، تا وقتی که این فشارها به قوت خود باقی بماند، شاید طرح بومی‌گزینی دختران، راه‌حلی برای رفاه بیشتر است؛ در حالی که به لحاظ آموزشی نیز وزارت علوم باید پاسخگوی سیلی از داوطلبان و پذیرفته شدگانی باشد که در انتخاب رشته مرتکب اشتباهاتی شده‌اند و با استمداد از طرح بومی‌گزینی، قصد دارند به شهر محل سکونت خود بازگردند. تعداد زیاد افرادی که روزانه با این هدف به اداره کل دانشجویان داخل مراجعه می‌کنند، نشان از تقاضای بالای دانشجویان برای انتقال است که متاسفانه وزارت علوم هنوز نتوانسته روسای دانشگاه‌ها را وادارد تا طرح بومی‌گزینی را به نفع دختران و افراد آسیب‌پذیرتر اجرا کند، گویا برای قضاوت درباره نتایج این طرح باید تا پایان آزمون سراسری سال 88 در انتظار ماند.