در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در طول جنگ جهانی دوم که لندن هدف بمبافکنهای آلمانی بود، مدتی با خانواده به شهرهای دیگر رفت و تجربیات وحشتآوری را پشت سر گذاشت. سالهای جوانی او به تحصیل در آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک و مدرسه تئاتر گذشت. اما پس از چندی تحصیل را رها کرد و با نام مستعار «دیوید بارون» به بازیگری پرداخت. او به همراه یک گروه شکسپیری سراسر ایرلند را زیر پا گذاشت و سالها با یک گروه سیار همکاری کرد تا این که در سال 1957 شروع به نوشتن نمایشنامه کرد. نخستین نمایشنامه او «اتاق» که در 4 روز نوشته شده بود توجه همگان را در دانشگاه بریستول جلب کرد. اما هنگامی که در سال 1958 دومین نمایشنامهاش «جشن تولد» پس از اجراهایی موفق در کمبریج و آکسفورد در لندن اجرا شد، با برخورد سرد منتقدان روبهرو شد. آنها تجربیات پینتر را در حوزه زبان و فضاسازی غیرقابل قبول میدانستند. پینتر با آشناییزدایی از کارکردهای کنش رئالیستیک و بهکارگیری دیالوگهای بکتوار که از فرط ایجاز به شعر نزدیک شده بود، دیالوگنویسی نوینی را ابداع کرده بود که هر چه بیشتر بر بازی حضور و غیاب معنا بر بستر کلام و سکوت استوار بود.
دیالوگ در آثار او به جای آن که منظور افراد را به یکدیگر منتقل کند بیشتر وسیلهای بود تا در بطن خویش نوعی هراس و تردید و در ابعادی وسیعتر معناباختگی را ادا کند. اما این معنا باختگی آنقدر در لایههای زیرین کلمات مستحیل شده بود که تنها در فاصله سکوتها و مکثها خود را به سطح میرساند و خودنمایی میکرد. پینتر سبکش را با نمایشنامهای تک پردهای با عنوان «مستخدم ماشینی» در سال 1960 تکمیل کرد، داستان 2 قاتل حرفهای که توسط سازمانی ناشناخته اجیر میشوند تا قربانیان ناشناسی را بکشند غافل از آن که ماموریت آخر آنها قتل خودشان است. از دیگر ویژگیهای غالب نمایشنامههای او میتوان به ترسی اشاره کرد که از نیروهای مرموز و ناشناخته در زندگی روزمره آدمیان پدید میآمد. ترس از فضای بیرون در «اتاق» و تهدیدی که از جانب نیروهای سیاه و مرموز که زندگی افراد را تحتالشعاع قرار میدادند در «جشن تولد» از جنس همان ترس کافکایی بود که در «محاکمه» و «قصر» لحظهای خواننده را رها نمیکند. در آثار پینتر این ترس ابعادی گروتسک نیز به خود میگیرد و اضطراب شخصیتها گاه با ایجاد فضایی آمیخته با رگههای رقیق طنزی چند پهلو اما عمیق که در خدمت تظاهرات روانی و بویژه گرایشات جنسی کاراکترهاست، تاثیری فراموش ناشدنی بر ذهن باقی میگذارد. از دیگر آثار نمایشی او میتوان به «درد خفیف»، «شبی بیرون خانه» و «مدرسه شب»، «سرایدار»، «بازگشت به خانه»، «روزگار قدیم»، «سرزمین متروک»، «ناکجاآباد» و «فاسق (خیانت» اشاره کرد. اما پینتر همچنان که همواره در گفتگوها، مقالات و شعرهایش با دیدگاهی تظلمخواهانه به جهان پیرامونش مینگریست در سالهای میانه دهه 1980 خود را در جایگاه یک نویسنده سیاسی نیز مطرح کرد. وی در مقالهها و نیز در شعرهایش از سیاست اجتماعی «مارگارت تاچر»، نخستوزیر وقت بریتانیا، به شدت انتقاد میکرد و در سالهای اخیر اعتراضات وی جنبهای سراسریتر به خود گرفت تا آنجا که علیه جنگ در خلیجفارس و ماموریت ناتو در سیبری، جنگ امریکا و همپیمانانش در افغانستان و عراق با دیده انتقادی نگریست و به شدت به گرایشات امپریالیستی تونی بلر حملهور شد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: