نبود مهندسی فرهنگی در آموزش دانشگاهی تئاتر

 بخش‌ عمده‌ای از هنرمندان تئاتر، دانش‌آموخته‌ها، مدرسان و افرادی مرتبط با دانشگاه هستند که به مرور جذب این محیط حرفه‌ای شده یا می‌شوند. پس مقوله آموزش تئاتر باید به امری بنیادین و جدی تبدیل شود.

با وجود نیم قرن سابقه‌ آموزش تئاتر در کشور، نقصان‌های متعددی در این زمینه وجود دارد و در مقایسه با وقت، انرژی و نیروی انسانی به کار گرفته شده، خروجی‌‌های متناسبی را شاهد نبوده‌ایم؛ زیرا محیط آموزش ما در حال حاضر به گونه‌ای است که دانشجو پس از فارغ‌التحصیل شدن چندان توانایی کار عملی ندارد. آموزش مقوله پیچیده‌ای است که نباید تنها به دوره 4 ساله آن نگاه کرد.

تاکنون مهندسی فرهنگی در زمینه آموزش دانشگاهی تئاتر و ملزومات آن در کشور ایران صورت نگرفته است. چون جایگاه سازمان‌ها و نهاد‌های مرتبط به تئاتر مشخص نیست و آنها نیز از کار یکدیگر مطلع نیستند و هیچ مرجع بالاتری نیز جایگاه و نقش این نهادها را تعیین نمی‌کند و مراکز و مراجع مختلف بدون توجه به نقش همدیگر کار می‌کنند.

دانشجویانی می‌توانند از دوره 4 ساله آموزش تئاتر بهره‌ بگیرند که پیش از ورود به دانشگاه حداقل‌ها را کسب کرده باشند.  از سوی دیگر، نحوه گزینش دانشجویان تئاتر از سوی سازمان سنجش شیوه اشتباه است.

چون بدون هیچ‌گونه نرمش و انعطاف در روند کاری سازمان سنجش، تعداد زیادی دانشجو وارد محیط تئاتر می‌شوند و قرار است همه این افراد به کارشناسان این حوزه بدل شوند.  فقر کتاب‌های درسی یکی از جدید‌ترین مشکلات دانشگاه است که البته به معنای نبود منابع درسی نیست، بلکه اساسا خط سیری برای تدریس واحدهای دانشگاهی وجود ندارد و برنامه آموزش ما برمبنای ذوق و سلیقه‌ اساتید بنا می‌شود.

به صورت جدی نیاز به بازنگری در واحدهای درسی احساس می‌شود. البته این اتفاق برای دوره ارشد افتاده است.

آموزش تئاتر و ضرورت‌های آن برای بسیاری از اولیای دانشگاه جدی و با اهمیت تلقی نمی‌‌شود. درحالی‌که تئاتر به عنوان ناموس فرهنگی یک کشور باید جا بیفتد و برای آن، بودجه صرف شود.

استادان نیز همانند دانشجویان این رشته نیاز دارند اطلاعات خود را به روز کنند؛ در حالی که تنها تعداد محدودی از این افراد امکان استفاده از فرصت مطالعاتی را دارند و حتی جدیدترین متون روز تئاتر در اختیار این افراد قرار نمی‌گیرد و درعین حال در کنار آموزش دانشجویان ‌‌باید روی اعضای هیات علمی هم تمرکز شود.

در پایان اشاره بر این نکته را لازم می‌دانم که مدیریت کلان و ساختاری باید روی میزان ارتباط فضای حرفه‌ای تئاتر و فضای دانشگاهی نظارت کند تا این ارتباط دو سویه ایجاد شود و برای تصور آینده روشن در زمینه آموزش تئاتر در سطح دانشگاهی به شکل ایده‌آل باید سند تئاتر کشور و بخش دانشگاهی آن به ثبت برسد.

شهرام زرگر
رئیس گروه نمایش دانشکده سینما و تئاتر