بارداری و دیابت‌

چرا دیابت‌

تغییرات هورمونی و افزایش وزن قسمتی از یک بارداری سالم است. ولی ایجاد این دو تغییر ساخت هورمون انسولین را برای بدن دشوار می‌کند. از طرفی خود حاملگی به علت تغییرات هورمونی باعث مقاومت به انسولین شده و موجب افزایش قند خون می‌شود.

مراقبت‌های پزشکی‌

درمان دیابت حاملگی به شدت بیماری بستگی دارد. بیمار باید قند خود را با استفاده از دستگاه‌های خانگی کنترل قند‌خون و یا نوار‌های حساس به قند خون کنترل کند. رژیم غذایی برنامه‌ریزی شده می‌تواند کمک‌کننده باشد. بسته به شدت بیماری و این‌که مادر مشکلات دیگری در زمینه حاملگی دارد یا خیر، پزشک معالج ممکن است جنین را با دقت بیشتری در 2 یا 3 ماه آخر حاملگی تحت نظر بگیرد. پزشک به مادر آموزش خواهد داد که چگونه در 3 ماهه سوم حاملگی تعداد دفعات حرکت جنین را بشمارد و در صورت برخورد با کاهش تحرک جنین بلافاصله وی را مطلع سازد.

در صورتی‌که قند خون کنترل نشود یا بقدری بالا باشد که نیاز به انسولین وجود داشته باشد یا مشکلات دیگری وجود داشته باشد، احتمال نیاز به کنترل قلب جنین در حدود هفته سی و دوم وجود دارد. در صورتی‌که قند خون بدون نیاز به تزریق انسولین در حد مجاز کنترل شود و بیمار مشکل دیگری نداشته باشد ممکن است نیازی به این تست‌ها تا چند هفته آخر حاملگی یا زمان زایمان وجود نداشته باشد.

همچنین ممکن است پزشک حوالی هفته‌های 29 تا 33 یک سونوگرافی به منظور اندازه‌گیری جنین و تخمین وزن او درخواست کند. در این زمان، اگر جنین بیش از حد بزرگ باشد ممکن است انسولین تجویز شود. در صورتی‌که پزشک به بزرگ بودن جنین مشکوک باشد ممکن است سونوگرافی دیگری در نزدیکی زمان زایمان انجام دهد، هرچند سونوگرافی در اواخر حاملگی چندان در تخمین اندازه جنین دقیق نیست. بسته به شرایط، ممکن است زایمان قبل از موعد مقرر القا شود یا سزارین انجام شود.

تشخیص

دیابت حاملگی اغلب بدون علامت است. به همین دلیل است که تقریباً در تمام زنان حامله بین هفته‌های 24 و 28 قند‌خون اندازه‌گیری می‌شود. علائم معمول افزایش قند خون مانند تشنگی، گرسنگی، خستگی یا تکرر ادرار همگی علائم شایعی در زمان حاملگی هستند و طبیعی تلقی می‌شوند، با این حال در صورتی‌که خطر ابتلا به دیابت در مادر بیشتر باشد یا علائمی از آن را داشته باشد اندازه‌گیری قند خون در اولین ویزیت زمان حاملگی و بعد از آن در صورتی‌که نتیجه آزمایش اول منفی باشد بین هفته‌های 24 و 28 انجام می‌شود. مثبت بودن آزمایش قند خون دلیل بر ابتلا به دیابت حاملگی نیست ولی بیمار باید برای تشخیص قطعی مجدداً مورد آزمایش قرار گیرد.

اگر دیابت حاملگی در نیمه اول دوران حاملگی تشخیص داده شود احتمال این‌که بیمار از قبل از حاملگی دچار دیابت بوده ولی تشخیص داده نشده است بیشتر است. در این موارد، پزشک ممکن است یک اکوکاردیوگرافی از قلب جنین درخواست کند زیرا خطر نواقص زایمانی بویژه ناهنجاری‌های قلبی در مواردی که قند خون طی 8 هفته اول حاملگی بالا باشد (زمانی که بدن جنین در حال شکل گرفتن است) بیشتر است.

پس از زایمان‌

درصد کمی از زنان مبتلا به دیابت حاملگی بعد از زایمان دیابتیک باقی می‌مانند و به عقیده محققان بیشتر این زنان قبل از حاملگی دچار دیابت تشخیص داده نشده بوده‌اند. برای اطمینان، باید حدود 6 تا 12 هفته پس از زایمان قند خون اندازه‌گیری شود.

حدود دوسوم زنان مبتلا به دیابت حاملگی (بخصوص زنان چاق یا آنهایی که قند خون بسیار بالا در دوران حاملگی داشته‌اند) در حاملگی‌های بعدی نیز به این عارضه مبتلا می‌شوند. تعدادی از محققان بر این باورند که درصد قابل توجهی از زنانی که به دیابت حاملگی مبتلا می‌شوند طی 5 سال اول بعد از زایمان دچار دیابت نوع 2 می‌شوند.

پیشگیری‌

برای پیشگیری از دیابت به توصیه‌های زیر عمل کنید:

شما می‌توانید کارهای زیادی انجام دهید تا به دیابت نوع‌2 مبتلا نشوید.

سعی کنید که به یک وزن مطلوب برسید و آن را نگه دارید.

حداقل روزی نیم ساعت ورزش کنید.

برنامه غذایی خوبی را برای خود تنظیم کنید.

سعی کنید بیشتر از حبوبات، میوه‌جات و سبزیجات استفاده کنید.

چربی، شکر و شیرینی را از برنامه غذایی خود کم کنید.