آوا و نوا دوقلو‌های رادیویی روی موج اف‌ام

رادیو آوا

موسیقی در رادیو مثل تصویر در تلویزیون است. یعنی آنقدر مهم است که نبودنش به ماهیت و اصل کار لطمه وارد می‌کند. در بسیاری از نظرسنجی‌هایی که درباره رادیو صورت گرفته است، اغلب پاسخ دهندگان شنیدن موسیقی‌های دلخواهشان را مهم‌ترین دلیل گوش سپردن به رادیو عنوان کرده‌اند. برای همین است که در همین نظرسنجی‌ها معمولا برنامه‌هایی که موسیقی و ترانه‌های درخواستی مردم را پخش می‌کنند، بیشترین امتیاز را می‌آورند. در صورتی که برنامه‌سازان رادیو معتقد هستند تهیه و پخش برنامه‌هایی از این دست آسان‌ترین نوع برنامه‌سازی در رادیو است، به هر حال این واقعیتی است که خیلی‌ها به خاطر شنیدن موسیقی رادیوی خود را روشن می‌کنند. تا پیش از این، رادیو پیام که کارش تلفیقی از موسیقی و کلام بود به این نیاز مخاطبان پاسخ می‌داد، اما راه‌اندازی یک رادیو مخصوص موسیقی مثل بسیاری از کشورهای دیگر ضرورتی بود که باید به آن توجه می‌شد. به خصوص این که رادیو در سال‌های اخیر در مسیر توسعه تخصصی گام برمی‌دارد و با تکثر شبکه‌های اختصاصی و تخصصی در کنار رادیو‌های عمومی قصد دارد سلیقه‌ها و نیاز‌های افراد و اقشار مختلف جامعه را تحت پوشش قرار دهد. رادیو آوا هم‌اکنون به صورت آزمایشی پخش خود را شروع کرده است، هیچ تشکیلات شبکه‌ای خاصی ندارد و زیر مجموعه رادیو پیام است. گروهی از تهیه‌کنندگان این شبکه هر روز عصر از ساعت 18 مامور می‌شوند که روی موج 107 موسیقی پخش کنند. اغلب هم موسیقی‌هایی پخش می‌شود که آثار فاخر و ماندگار موسیقی به خصوص موسیقی سنتی ایران است. فرستنده این 2 شبکه در حال حاضر محدود به تهران و شهرستان‌های اطراف آن است، اما از همین حالا با توجه به میزان علاقه‌مندی مردم به برنامه‌های موسیقی محور رادیو می‌توان پیش‌بینی کرد که این شبکه در صورتی که به مرحله پخش سراسری برسد و در چارچوب مستقل یک شبکه کار کند می‌تواند در ردیف پر مخاطب‌ترین شبکه‌های رادیویی قرار بگیرد.

رادیو نوا

رادیو و تلویزیون می‌توانند بستر مناسبی برای ترویج نوع اصیل و صحیح سوگواری‌های مذهبی، آیین‌های دینی، دعا و مراسم‌هایی از این دست باشند. در سال‌های گذشته، نغمات دینی و آیینی و مداحی‌هایی از شبکه‌های مختلف صدا و سیما پخش می‌شدند که به چند مداح تهرانی محدود بودند و به دلیل همین بی‌توجهی، بخش زیادی از سرمایه فرهنگی نغمات آیینی مغفول ماند. در صورتی که شهرستان‌ها و مناطق مختلف ایران متناسب با آداب و رسوم محلی و بومی خود نوعی خاص از مداحی‌ها و نغمات آیینی را دارند که اغلب برای مردم دیگر نواحی ناشناخته است و رسانه‌ها می‌توانند در شناخت آفرینی و معرفی این ویژگی‌های بومی نقش موثری ایفا کنند. رادیو نوا که پیش از این، اداره کل نغمات دینی و‌ آیینی رادیو نام داشت بنا بر همین ضرورت راه‌اندازی شد تا وظیفه تولید و آرشیو آثار فاخر مداحی و نغمات دینی را بر عهده بگیرد و آنها را برای پخش به شبکه‌های مختلف صداوسیما بسپارد. این مرکز از اسفندماه سال گذشته با اضافه شدن پخش در کنار تولید، از حالت اداره در آمد و رادیو نوا نام گرفت.

رادیو نوا می‌تواند در معرفی مداحی‌هایی که به روش‌های اصولی تولید شده‌اند و از محتوای غنی برخوردار هستند، نقش ویژه‌ای ایفا کند. ضمن این که پخش این آثار روی یک فرستنده مستقل و در ساعات خاص برای علاقه‌مندان خالی از لطف نیست. رادیو نوا از آن گروه رادیو‌هایی است که در مناسبت‌ها (اعیاد و سوگواری‌های مذهبی) بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد. رادیو نوا ظرفیت‌های ویژه دیگری هم دارد به عنوان مثال و به گفته مدیرش مجید حسینی، با توجه به این که کارش تولید، آرشیو و پخش نغمات دینی و آیینی است، می‌تواند با گردآوری آثار مداحی، ادعیه و دیگر قالب‌های نغمات دینی شهرستان‌ها و کشورهای مختلف اسلامی، قوی‌ترین آرشیو نغمات جهان اسلام را ایجاد کند و نکته آخر این است که رادیو نوا می‌تواند در ترویج و حتی آموزش فرهنگ اصیل و صحیح سوگواری‌ها و برگزاری آیین‌های دینی موثر باشد. به ویژه این که در سال‌های اخیر بسیاری از روش‌های نامناسب مداحی مورد اعتراض کارشناسان علوم دینی و مردم‌ قرار گرفته است.

رادیو در سال‌های اخیر بر اساس مخاطب‌شناسی، برای خود کارکرد‌ها و ماموریت‌های جدیدی را تعریف کرده است. حالا دیگر هر کدام از شبکه‌های رادیویی به فراخور محتوا، موضوعات و برنامه‌هایی که دارند برای خود مخاطبانی جذب کرده‌اند که شبکه دلخواهشان را انتخاب می‌کنند. 2 قلو‌های رادیویی، آوا و نوا قرار است بزودی به صورت رسمی و تحت پوششی سراسری کار خود را آغاز کنند. شاید جمعیت مخاطبان این 2 رادیو به اندازه شبکه‌های عمومی رادیو نباشد، اما می‌توان پیش‌بینی کرد که در میان کسانی که به دنبال شنیدن موسیقی و الحان بدون ساز هستند، طرفداران زیادی خواهند داشت.

فاطمه رحیمی‌