خرسهای قطبی در خطرند
زندگی خرسهای قطبی به تکه یخهای شناور مناطق سرد شمالی و سیلها (فکها) وابسته است، اما آلودگیهای ناشی از فعالیتهای انسان و گازهای گلخانهای باعث گرم شدن زمین شدهاند.
با گرمایش جهانی و تغییرات آب و هوایی که کره زمین را در بر گرفته است، یخهای قطبی در حال ذوب شدن هستند و از حجم و اندازه این یخها کاسته میشود. به این ترتیب، خرسهای قطبی مسکن طبیعیشان را از دست میدهند و این روند همچنان ادامه دارد.
از طرفی آلودگیها، آبها را نیز آلوده کرده و زندگی هزاران جانور دریایی را در معرض خطر قرار داده است. سیلها هم که زندگیشان وابسته به آب است از این آلودگی و خطرات در امان نبوده و هر روز از تعداد آنها کم میشود. از بحث در خطر بودن سیلها که بگذریم، میبینیم خرسهای قطبی علاوه بر مسکن طبیعیشان، غذای روزانه و اصلی خود را نیز از دست میدهند.
در حال حاضر25 هزار خرس قطبی در مناطق شمالی زندگی میکنند. آنها علاوه بر قطب شمال در مناطق سرد شمالی کانادا و آلاسکا نیز پراکندهاند. دانشمندان پیشبینی کردهاند اگر این روند ادامه یابد تا سال 2050 میلادی حدود دو سوم از جمعیت کل خرسهای قطبی نابود خواهند شد.
با وجود تمامی این عوامل و خطرات جدی برای خرسهای قطبی، هنوز دولت آمریکا (که به واسطه ایالت آلاسکا، زیستگاه تعدادی از این جانوران در خاک آن کشور است) نام این جانور را در فهرست جانوران در معرض خطر انقراض قرار نداده بود و نه تنها اهمیتی به این مساله نمیداد، بلکه خطر دیگری را هم به دیگر خطرات اضافه کرد.
در فوریه دولت بوش در مناطقی از آلاسکا که محل زندگی خرس قطبی است، حق عملیات حفاری نفت و گاز و توسعه دادن این صنعت را به شرکتی فروخت و با این کار نابودی صددرصدی این جانوران زیبا را تضمین کرد و حتی برای ظاهرسازی هم نام این جانور را در لیست قرمز قرار نداد. کانادا هم نام خرس قطبی را در لیست موجودات در خطر قرار نداد، با این که محل زندگی 15 هزار خرس قطبی است.
اینجا بود که دیگر طرفداران محیط زیست نتوانستند ساکت بمانند و جنبش بینالمللی برای نجات خرس قطبی آغاز شد.
تلاش برای نجات خرسهای قطبی
کتی زوئی، مدیرعامل اتحادیه حفاظت از تغییرات آب و هوایی، در سایتی که راهاندازی کرده است اطلاعیهای برای کمک به خرسهای قطبی ارائه کرد. در این اطلاعیه از تمامی طرفداران محیط زیست در سراسر دنیا خواسته شده که برای نجات خرس قطبی یک رای مثبت بدهند.
در این بیانیه هر فردی یک امضا میدهد و از دولت آمریکا درخواست میکند که نام خرس قطبی را در لیست قرمز قرار دهد. چون اگر نام این جانور وارد لیست قرمز شود، میتوان برای نجات آن اقداماتی انجام داد و از فعالیتهای ضدمحیطزیستی جلوگیری کرد.
جالب این بود که یک هفته پس از درج بیانیه 136 هزار نفر دوستدار طبیعت در این سایت امضا دادند وحمایت خود را از خرسهای قطبی و عمل کتیزوئی اعلام کردند! و این تعداد روز به روز افزایش یافت تا سرانجام دولت بوش وادار شد نام خرس قطبی را در لیست قرمز جانوران در معرض خطر قرار دهد، اما هنوز طرفداران محیطزیست موفق نشدهاند؛ چون سیاست و بازیهای سیاسی دست از سر محیطزیست و حیات وحش برنمیدارد و هنوز مشکلات زیادی بر سر راه طبیعت دوستان وجود دارد.
جان کوستیاک از فدراسیون ملی حیات وحش آمریکا اعلام کرده است: مطمئنا میان منابع آلودگی گرمایش جهانی و از بین رفتن مسکن طبیعی خرسهای قطبی رابطه مستقیمی وجود دارد. علاوه بر آن، کاملا مشخص است که خرسهای قطبی در مناطقی که نفت و گاز استخراج میشوند، کاملا با خطر مواجهند. به نظر میرسد دولت بوش مایل است بنشیند و ببیند که خرسهای قطبی در حال انقراض و نابودیاند.
آقای کمپتورن، یکی از مدیران محیطزیست آمریکا اظهار کرده است: درست است که ما با نظر طرفداران محیطزیست موافقت کردیم و خرس قطبی را در لیست قرار دادیم، ولی این لیست و اعتراضات دیگر تغییرات جهانی آب و هوایی را متوقف نمیکنند و از ذوب شدن یخهای قطبی جلوگیری نخواهند کرد.
با این فعالیتها بازهم روند گرمایش جهانی ادامه خواهد یافت و تنها مسالهای که میتواند این روند را متوقف کند یا حداقل کاهش دهد، اتحاد تمامی اقتصاددانان و سیاستمداران جهان است. آنها باید به کمک همدیگر به داد این معضل جهانی برسند و همگی ما به همکاری بیشتر دولتهای سراسر جهان برای حفاظت از گونههایمان نیاز داریم. دولت به گوشزدهای دانشمندان توجه کرده است، اما این حرکت فعالان محیطزیست در آیندهای نه چندان دور محدود خواهد شد!
با این که آقای کمپتورن اعلام کرده است سیاست به هیچ وجه وارد برنامههای تغییرات آب و هوایی نخواهد شد؛ اما این جملات نشان میدهند دولت بوش فقط ظاهرا این لیست را تهیه کرده است و اهداف دیگری را در سر دارد.
در این میان، اندرو وزلر از موسسه حمایت از منابع طبیعی اعلام کرد: حمایت جهانی که از خرسهای قطبی شد، حرکت بزرگ و مهمی است، اما ظاهرا دولت بوش قصد دارد از طریق راههای گریز قانونی خود را از این مساله برهاند. در واقع دولت بوش میخواهد با استفاده از قانون به کارهای ضدمحیط زیستی خود ادامه دهد و با اجازه قانونی همچنان خرسهای قطبی و محل زندگیشان را به نابودی بکشد. اما مطمئنا مبارزه ما هم ادامه خواهد یافت.
آقای کمپتورن در پاسخ این بیانات اعلام کرد: با وجود توسعه نفت و گاز در آلاسکا، باز هم میتوانیم خرسهای قطبی را نجات دهیم. برای این کار نیازمند آگاهی از تعداد خرسهای قطبی آلاسکا و همکاری دیگر دولتها هستیم.
اما طرفداران محیطزیست گفتهاند این کارها کافی نخواهد بود و باید فعالیتهای آلاسکا متوقف شود. یک قاضی فدرال هم به دولت آمریکا دستور داده که در خصوص پیامدها و اعتراضات نسبت به این مساله فورا تصمیمگیری کنند. اما دولت بوش هنوز موضع دقیق خود را مشخص نکرده و عده زیادی را نگران وضعیت خرسهای قطبی کرده است.
کتیزوئی در پاسخ به حرکت مقتدرانه دوستداران محیطزیست گفته است: تصمیم و حرکت امروز ما قدم بزرگی برای حفاظت از گونههایمان است. خرس قطبی نیاز به حمایت و حفاظت همهجانبه دولت و مردم دارد. این حرکت با استقبال بینظیر مردم دنیا روبهرو و موجب خرسندی و امید ما شد، اما ما در این راه با مشکلات زیادی روبهرو خواهیم بود و برای رویارویی با این موانع حرکت ما نیازمند رهبری بیباک و آگاه است که بر تمام مسائل احاطه داشته باشد و فوریتها و ضرورتهای این معضل را بشناسد و بتواند حل کند....
خانم زوئی میداند که چه مشکلاتی بر سر راه او و سایر طرفداران طبیعت در سرتاسر دنیاست. او میداند که برای ادامه این مبارزه به حمایتهای مردمی نیاز دارد.
اگر شما هم خرسهای قطبی و محیطزیست را دوست دارید، میتوانید به سایت زیر مراجعه کنید و عضو سایت شوید و برای حل مشکلات جهانی محیطزیست با سایر طبیعت دوستان همکاری کنید.
جنگ بر سر خرسهای قطبی
خرس قطبی شناگر ماهری است و میتواند با سرعت 10 کیلومتر در ساعت شنا کند. خرسهای قطبی موهای میانتهی دارند. این موهای میانتهی به همراه چربی بدن آنها، به خرسها کمک میکند در آب شناور بمانند. خرسهای قطبی شنای سگی دارند به این معنی که موقع شنا سر و بیشتر قسمت پشتی بدنشان بیرون آب میماند.
موهای بدن خرسهای قطبی سفیدرنگ است، اما گاهی اوقات دیده شده خرسهایی که در باغوحشها نگهداری میشوند، به دلیل آب و هوای گرمتر این مناطق، داخل موهای میانتهیشان، رگههایی از رنگ سبز دیده میشود و کمکم خاکستری به نظر میرسند. خاصیت موهای میانتهی این است که هنگام شنا به هم نمیپیچند و وز نمیشوند.
موهای سفید خرسهای قطبی در میان یخ و برف سفید قطب به استتار بیشتر آنها کمک میکند. این جانور قدرتمند وقتی بهدنیا میآید تقریبا به اندازه یک موش صحرایی است و حدود نیم کیلوگرم وزن دارد. تولهخرس قطبی دندان ندارد و پوستشان بدون مو است و به مراقبت مداوم مادر نیاز دارد. تولهها پس از 3 ماه که برای نخستینبار از لانهشان بیرون میآیند، حدود 13 کیلوگرم وزن دارند! چون شیر خرس قطبی 9 برابر بیشتر از شیر گاو چربی دارد و همین مساله باعث رشد سریع تولهها میشود. آنها 25 تا 30 سال عمر میکنند.
گرمشدن زمین در سالهای اخیر باعث شده کوههای یخ و تکه یخهای شناور که محل زندگی خرسهای قطبی است، ذوب شوند. این موضوع باعث کم شدن غذای مورد نیاز و زیستگاه خرسهای قطبی شده است. در سال 2004 دانشمندان در پی تحقیقی دریافتند که خرسهای قطبی به دلیل کمشدن طعمهشان، یعنی سیلها، یکدیگر را میکشند و میخورند. چون در آن سال 3 لاشه خرس قطبی که قسمتی از آن خورده شده بود، پیدا شد. اما تحقیقات دیگری درخصوص رفتارشناسی این جانوران نشان میداد که خرسهای قطبی معمولا برای تنظیم جمعیت، ازدیاد و قلمروطلبی یکدیگر را میکشند، اما کشتن همنوع برای به دست آوردن غذا بندرت در آنها دیده میشود.
24 سال تحقیق روی خرسهای قطبی منطقه شمال آلاسکا و 34 سال تحقیق در شمالغرب کانادا، هیچ موردی از تعقیب، کشتار یا خوردن خرسهای قطبی به دست یکدیگر را نشان نمیداد، اما تمام این یافتهها یک چیز را اثبات میکرد؛ گرمایش جهانی باعث نابودی صددرصدی خرسهای قطبی خواهد شد.
در سال 2005 مرکز تنوع زیستشناسی آمریکا از دولت خواست که نام خرسهای قطبی را در فهرست گونههای در معرض خطر انقراض قرار دهد، اما این اتفاق نیفتاد. این جنجالها بر سر خرسهای قطبی همچنان ادامه داشت تا اینکه امسال بالاخره در طی نظرخواهی که از تمامی دوستداران خرس قطبی در سرتاسر دنیا انجام شد، نام خرس قطبی در فهرست قرمز قرار گرفت. تلاش این دوستداران طبیعت تا اینجا نتیجه داده و اولین اقدام، انجام شده است؛ اما موانع و مشکلات سیاسی بسیاری بر سر راه آنها قرار دارد.
دولت بوش مناطق و مساکن طبیعی زندگی خرسهای قطبی در آلاسکا را به یک شرکت نفتی فروخته و حال که نام خرس قطبی در لیست قرمز قرار گرفته است، به اجبار باید دست از کارهای پالایشگاهی خود بردارد و برای همین هم مساله خرسهای قطبی در آمریکا سیاسی شده و درگیریهای زیادی را میان طرفداران محیط زیست و سیاستمداران ایجاد کرده است؛ اما دوستان خرسهای قطبی دست از تلاشهای خود بر نمیدارند و مرتب فراخوان عمومی برای حمایت از خرسها میدهند.
مهشید نظری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم