انتقاد از کاستی‌ها؛ در داخل پرانتز

خلاصه از صبح که از خانه بیرون می‌زنید در خیابان، تاکسی، اتوبوس، محل تحصیل و کار خود شاهد اتفاقاتی هستید که گاه خیلی هم دردناک هستند و احتمالا در همه این لحظه‌ها  با خود این جمله را تکرار می‌کنید که پس این رادیو و تلویزیون چکار می‌کنند؟! دوست دارید دوربین یا بلندگویی باشد که همه آنچه را شما می‌بینید به مردم و مسوولان‌ نشان بدهد و از آنها راه چاره و پاسخ بخواهد. برنامه «چراغ خاموش» که یکشنبه شب‌ها از شبکه یک پخش می‌شود همان دوربین یا بلندگوی رسانه‌ای است که به قول خودشان با چراغ خاموش در شهرها و استان‌های کشور تردد می‌کند تا معضلات را نشان بدهد به این امید که برایشان تدبیری نیز اندیشیده شود. اصلا وظیفه رسانه است که چشم سوم جامعه باشد که هم گفته‌ها و ناگفته‌های مردم و مشکلات را بیان کند و هم مسوولان را از آنچه در حیطه مسوولیتشان می‌گذرد و احتمالا مغفول مانده، با خبر کند و از آنها پاسخ بخواهد. چراغ‌ خاموش با همین رویکرد انتقادی در شهرها و استان‌های ایران تردد کرده،‌ روی مشکلات موجود زوم و کمی هم خوشبینانه با موارد برخورد می‌کند، چون امیدوار است که بعد از مدت کوتاهی این چراغ خاموش، روشن و مشکلات برطرف شود. گزارشگر چراغ خاموش مثلا وقتی به استان زنجان رفته بود، از پارکینگ طبقاتی نیمه‌کاره شهر تا کارخانه سرب و روی و تعریض خیابان‌ها گزارش گرفت و پس از پخش هرکدام از این گزارش‌ها بلافاصله مسوول مربوط پشت خط تلفن قرار می‌گرفت و به پرسش‌های امیرحسین مدرس، مجری برنامه پاسخ می‌داد. چراغ خاموش به قول مجری‌اش داخل پرانتز کاستی‌ها را نقد می‌کند و با طرح یک پرسش سراغ مسوولان می‌رود، مورد را از‌ آنها می‌پرسد و بعد بدون این‌که نتیجه‌ای بگیرد قضاوت را به عهده مخاطب می‌گذارد. درباره این برنامه چند نکته را می‌توان عنوان کرد:

1- برنامه‌های صریحی مثل چراغ خاموش در سال‌های گذشته تاکنون با عناوین مختلف از شبکه‌های متعدد تلویزیون پخش شده‌اند و گاه حتی در قالب‌های رادیویی نیز روی آنتن رفته‌اند. چراغ خاموش در صورتی که در همین قالب تقریبا تکراری تنوع و تفاوت ایجاد کند می‌تواند تاثیرگذار هم باشد، بخصوص این‌که چنین برنامه‌ای هفته‌ای یک بار پخش می‌شود و طبیعی است که پخش هفتگی به اندازه پخش هر روزه موثر نباشد.

2- چراغ خاموش چنانچه تاکنون نیز در برخی برنامه‌ها‌یش عمل کرده می‌تواند به سراغ موضوعات، مشکلات یا حوزه‌هایی برود که اتفاقا خیلی جای بحث دارند و کمتر کسی هم سراغشان رفته است.

3- مفهوم گزارشگری برای تلویزیون در این برنامه به طور کامل معنی می‌شود. این‌گونه نیست که مثل خیلی برنامه‌های دیگر سیما به عنوان تماشاگر فقط دست و میکروفون گزارشگر را ببینیم که در نهایت هم، قالب گزارش‌های رادیو را در تلویزیون تکرار می‌کنند.

4- چراغ خاموش از پایتخت روی آنتن می‌رود؛ اما دغدغه اصلی‌اش مسائل و مشکلات استان‌ها و شهرستان‌های کشور است که کمتر به آنها توجه شده و به نوعی پاسخگویی مسوولان را از تهران به شهرستان‌ها نیز تعمیم داده است، به طوری که آنها هم بدانند که ممکن است روزی ناچار شوند پاسخ بدهند. چنین رویه‌ای اولین و مهم‌ترین نتیجه‌اش این است که آنها مراقب عملکرد خود خواهند بود.

5-  نکته آخر درباره اجرای امیرحسین مدرس است. مدرس مجری خوبی است، چون در چارچوب گفتار و لحن مؤدبانه این مهارت را دارد که طرف گفتگویش را به پاسخگویی صریح وادارد، اما او از سال‌های پیش که برنامه نیمرخ را اجرا می‌کرد و اصلا با همین برنامه هم شناخته شد تاکنون برنامه‌های زیادی را اجرا کرده است، اما در هیچ‌کدام از آنها به اندازه نیمرخ موفق نبوده است. در صورتی که او مجری صاحب سبکی است و حالا که برنامه‌های گفتگو محور در تلویزیون و رادیو باب شده و اتفاقا خیلی هم طرفدار دارند می‌تواند از قابلیت‌هایش برای ماندگار شدن استفاده کند و شاید چراغ خاموش فرصت مناسبی برای او باشد که توانایی‌هایش را به نمایش بگذارد.این برنامه یکشنبه‌ها ساعت 50/22 از شبکه یک سیما پخش می‌شود.

فاطمه رحیمی‌