«سواد رودبار» عصرها «خاکستری» می شود

«سواد رودبار» روستایی ییلاقی ، زیبا و تاریخی واقع در 10کیلومتری آلاشت در منطقه سوادکوه استان مازندران است .

کد خبر: ۱۷۹۲۷

این روستای کوچک و با صفا در دره ای میان دو تپه واقع شده و به همین دلیل به دو بخش بالا محله و پایین محله تقسیم می شود. بالا محله روی تپه های بلندتر واقع شده و پایین محله در ارتفاع پایین تر روی تپه ای مسطح قرار گرفته که امتداد آن رو به بلندی است . پیشینه زندگی در این روستای زیبا به 200سال قبل باز می گردد. خانه هایی که در این منطقه باقی است ، همچنان پذیرای میهمانانی در فصلهای بهار، تابستان و اوایل پاییز می باشد و این روستا به نمادی از جریان زندگی قدیمی در روستاهای ایران تبدیل شده است . خانه های روستا از وضعیت جغرافیایی منطقه الگو گرفته و بالا خانه و پایین خانه دارد. این خانه ها هر کدام دو اتاق دارند، یکی کوچکتر که بالاخانه نام دارد و دیگری که بزرگتر است و در پایین قرار گرفته و به آن «نپار» می گویند. یک مکان زیرزمین مانند نیز در خانه ها وجود دارد که چاله ای مکعب شکل در وسط این زیرزمین قرار گرفته و به آن «کچال» می گویند و محل بافتن چادر و جاجیم است . بالاخانه محل پخت و پز بوده و تنها یک پنجره دراز و باریک دارد که از آن نور زیادی به داخل خانه وارد نمی شود به طوری که در روزهای سرد، این پنجره چوبی کاملا بسته است . پایین خانه یا «نپار» محل پذیرایی از مهمان ، قرآن خواندن و نمازگزاران است . این اتاق دو پنجره عمودی بزرگ دارد که بیشتر به در شبیه است . پنجره ها در مکانی فرو رفته و طاقی شکل با نام «کله» قرار دارند. در این قسمت طاقی شکل ، در روزهای سرد، منقلی از آتش برای گرم کردن اتاق قرار می دهند. در اتاقهای خانه ها، در داخل دیوارها طاق های زیادی وجود دارد که وسایل و لوازم منزل ، سماور، کتاب و غیره را در آنجا نگهداری می کنند. خانه ها از گل زرد و چوب ساخته شده اند که شیروانی سقف نیز از چوب بوده که البته در حال حاضر بیشتر آنها از حلبی ساخته می شوند. دیوارهای داخلی خانه ها را نیز با گچ سفید، سفید کاری می کنند. در حدود سه سال پیش ، در نزدیکی روستا خانه هایی برای کارکنان ذوب آهن البرز مرکزی ساختند که بعد از گذشت زمان کوتاهی خالی از سکنه شد. روستای «سواد رودبار» از روستاهای اطراف ، بزرگتر و جمعیت بیشتری را در خود جای داده است . اواخر بهار تا اواخر شهریور این روستا بیشترین جمعیت را در خود می پذیرد و در اواسط پاییز و زمستان این روستا خالی از سکنه شده و تنها یک نفر از خانواده های روستاییان برای مراقبت از مال و املاک خانواده در روستا باقی می ماند. این روستا چندین چشمه به نامهای «هلی چشمه سر»، «تریاک چشمه سر» و «تورکله» دارد که آب مورد نیاز روستا را تامین می کند. در روستا حمام شهری وجود ندارد و به جای آن محلهایی به نام «تن شوران» ساخته شده که از میان سه «تن شوران» یکی بیشتر از بقیه ، مورد استفاده قرار می گیرد. در محل «تن شوران» آب تمیز جاری است و یک حوض و یک چاله وجود دارد. از آب حوض در قابلمه ای بزرگ که روی آتش قرار دارد، می ریزند تا آب داغ شود. سپس در کاسه ای بزرگ کمی آب داغ و کمی سرد می ریزند و در محل چاله از آن برای حمام کردن استفاده می کنند. خانه ها بیشتر در کنار هم قرار گرفته اند و بعضی از آنها باغی بزرگ دارند که در آن درختهای گوجه سبز، آلوچه ، سیب درختی و گردو دیده می شود. یکی از فعالیت های اصلی زنان ده ، پخت نان است که با شروع فعالیت آنها، بوی نان تازه اطراف روستا را عطرآگین می کند. در این روستا دو نوع نان پخته می شود؛ یکی نان معمولی که برای مصرف داخلی است و نوع دیگر که به آن «کوچ سره نان» می گویند به عنوان شیرینی و سوغاتی روستا به شمار می آید. در این روستای ییلاقی در ایام عزاداری در حسینیه مراسم هایی برگزار می شود. در تکیه پایین محله که مکان اجتماع مردم در شبهای محرم است ، یک اتاق چوبی به شکل یک نپار با نام «سقا نپار» وجوددارد که آن را منسوب به حضرت ابوالفضل (ع) می دانند. هوای این روستای کوهستانی بیشتر اوقات سرد و مه آلود است . به گونه ای که مردم این دیار، برخی اوقات حتی در شبهای تابستان نیز از وسایل گرم کننده استفاده می کنند، لباسهای گرم می پوشند و غذاها و دسرهای گرم مانند حلوا و کماج درست می کنند. مه معمولا در بعدازظهر فراگیر می شود و در هنگام غروب غلظت آن به حدی می رسد که خانه های مقابل را براحتی نمی توان دید. در این هنگام مه غلیظ چون پرده ای سفید و مایل به خاکستری روستا را محاصره می کند. در داخل و اطراف روستا زیارتگاه های متعددی وجود دارد، از جمله «گت سبز» که دو بزرگوار در آن مدفون هستند و «هلی چال» که مدفن سه بزرگوار است و همه ساله تعداد زیادی از زایران مازندرانی و سوادکوهی به زیارت این مکان های مقدس می آیند. مردم روستا از مواهب طبیعی منطقه بهره مند می شوند، از جمله ؛ در اطراف روستا، سبزی های کوهی فراوانی از قبیل «گلپر»، «سیروک»، «اویه»، «پونه»، «انجیلک»، «پنتیک » و امثالهم وجود دارد که به عنوان داروهای گیاهی نیز از آنها استفاده می شود. این روستای زیبا از جمله مناطق دیدنی منطقه سوادکوه است که البته با ساخت و ساز بناهای شهری جدید بتدریج چهره خود را تغییر خواهد داد، اما هم اینک نیز همچنان دیدنی و خاطره انگیز است .