با معاون غذا و داروی وزارت بهداشت مافیای دارو نداریم
یک سوءتفاهم کاملا جدی وجود داشت که روزنامه جام جم در حوزه دارو گزارش های منفی کار می کند و برای ما هم این سوءتفاهم که معاون غذا و دارو
برای ما به عنوان خبرنگار، دیگر سوئتفاهمی وجود ندارد، شاید هم فعلا سوالی. احتمالا برای معاونت غذا و دارو هم نظر سوئی نسبت به خبرها و گزارش های ما. اما قضاوت اصلی با مخاطبان روزنامه که می توانند این گفتگو را بخوانند و داوری کنند.
آقای دکتر! آخرین باری که دارو مصرف کرده اید، کی بود؛
فکر می کنم، چند روز پیش بود.
چه دارویی مصرف کردید؛
ایبوپروفن.
تولید داخل بود یا خارج؛
تولید داخل بود.
اگر پزشک معالجتان برایتان داروی خارجی (منظورم دارویی است که در داخل تولید می شود، اما مشابه خارجی دارد) تجویز کند، چه می کنید؛
دقیقا 10 سال است که در دفترچه بیمه من، هیچ دارویی نوشته نشده است. از طرفی لطف خدا بوده که مریض نشده ام و اگر لازم بوده هم دارو را بدون نسخه تهیه کرده ام.
یعنی مصرف خودسرانه داشته اید؛
البته خودسرانه محسوب نمی شود، چرا که پزشکانی که دوستان و همکارانم بوده اند، همیشه در دسترس هستند و...
البته منظور من از این سوالات این است که وقتی علی رغم تایید کیفیت داروهای داخلی، پزشکان داروهای خارجی تجویز می کنند، چه باید کرد؛
ببینید، ما هیچ مشکلی با داروی خارجی نداریم، البته داروی خارجی که رسما وارد بازار شده باشد و می پذیریم که داروهای ژنریک طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی قابل جایگزینی هستند، در کشور ما هم همه داروهای تولید داخل واقعا تحت ضوابط تولید می شوند، اما با این تفاسیر باز هم کیفیت تمام داروهای تولید داخل یکسان نیست. اما ما ادعا می کنیم و تاکید داریم که تمام فرآورده های دارویی، در محدوده پذیرفته شده فارماکوپه های بین المللی تولید می شود و خارج از فارماکوپه، اجازه تولید نمی دهیم، بنابراین، این فرآورده ها می توانند همان اثربخشی و درمان تعریف شده بین المللی را داشته باشند، از طرفی ما اصراری بر مصرف داروهای داخلی نداریم و منطقی است که هر پزشکی می تواند داروهای موجود در بازار را تجویز کند و هر بیماری هم بین داروی تولید داخل و خارج حق انتخاب دارد. مشکل زمانی است که دارویی که رسما وارد کشور نشده و قاچاقی وارد شده از سوی پزشکی تجویز شود، در داروخانه ای به فروش برسد و بیماری از آن مصرف کند. در واقع دارویی که از راه قاچاق وارد می شود، قطعا تقلبی است.
اما مشکل وقتی وجود دارد که پزشک داروی خارجی تجویز و تاکید می کند که داروی ایرانی کیفیت ندارد و حتی می گوید داروی ایرانی گچ است.
ممکن است پزشکی از همین تعبیر استفاده کند، اما این بی انصافی محض است. به هر حال بار اصلی درمان در کشور بر دوش داروهای ایرانی است، 96 درصد از دارویی که مردم مصرف می کنند، تولید داخل است، پس این ادعا نمی تواند درست باشد و ما نمی توانیم بپذیریم که 96 درصد از دارویی که مردم برای درمان استفاده کرده اند، گچ بوده است. به هر حال داروهای خارجی در بازار وجود دارد و متاسفانه داروهایی که غیررسمی وارد می شوند نیز در بازار یافت می شود. حتی از سوی پزشکان تجویز می شوند و برخی از پزشکان با شرکت های واردکننده داروی خارجی قرارداد دارند و این داروها را تجویز می کنند و اینها کارهای خلافی است که متاسفانه انجام می شود و به رغم تلاش وزارت بهداشت این شبکه ها مشغول فعالیت هستند. با این حال مصرف این داروها به خود مردم بستگی دارد چون داروهای خارجی تحت پوشش بیمه نیستند، هزینه بالایی دارد و اگر کسی توان خرید آنها را دارد، می تواند از همین داروها استفاده کند.
به متفاوت بودن کیفیت داروهای تولید داخل اشاره کردید، مساله ای که در این خصوص وجود دارد، ممنوعیت تبلیغات برای داروست. در واقع این ممنوعیت باعث می شود تا مردم آشنایی زیادی با شرکت های تولیدکننده دارو و به تبع آن حق انتخاب نداشته باشند. این موضوع را چگونه ارزیابی می کنید؛
دارو یک کالای مصرفی نیست تا مانند این نوع کالا برای آن اجازه تبلیغ وجود داشته باشد، معمولا برای دارو در همه جای دنیا محدودیت تبلیغ و بازاریابی وجود دارد.
علت این ممنوعیت چیست؛
ببینید، بیمار تنها مصرف کننده آن دارو نیست، یعنی این که بیمار دارو را انتخاب نمی کند، بلکه پزشک دارو را تعیین و تجویز می کند. البته گاهی هم خود بیمار اصرار دارد که دارویی خاص برایش تجویز شود و این حق بیمار است که بین دارویی که از سوی چند شرکت داروسازی تولید می شود، داروی شرکتی خاص را انتخاب کند. پس انتخاب دارو مطلق نیست.
با این تفاسیر کیفیت داروهای تولید داخل چقدر به استاندارد جهانی نزدیک است؛
تمام داروهای تولید داخل طبق استاندارد و فارماکوپای بین المللی تولید می شود، اما فاکتورهای دیگری در ارتقای کیفیت دارو وجود دارد که ممکن است فراهم نباشد. مثلا بخشی از اثربخشی یک دارو به اعتماد بیمار و پزشک به آن دارو برمی گردد که این مساله در حال حاضر در کشور ما وجود ندارد. علتش هم این است که بسته بندی داروهای ما، خوب یا مناسب با دوز دارو نیست، مثلا برای صرفه جویی، بسته بندی دارو در کشور ما صد عددی است در حالی که در اغلب مواقع بیمار به صد قرص نیاز ندارد، بنابراین قرص را به شکل بسته بندی در اختیارش قرار نمی دهند و همین مساله اثر روحی خوبی برای بیمار ندارد و بیمار دارو را بدون بروشور می گیرد. اما در همه جای دنیا، دارو در بسته بندی شکیل ، مناسب با دوز و با بروشور عرضه می شود.
چرا امکان اعمال مواردی که اشاره کردید، برای داروهای داخلی وجود ندارد؛
چون ما در قیمت گذاری سختگیری می کنیم، در واقع چون سیاست قیمت گذاری دارو در کشور ما بر مبنای قیمت تمام شده است، بنابراین فرصتی برای صنایع داروسازی در جهت ارتقای شکل بسته بندی و دیگر موارد گفته شده، وجود ندارد. از سویی، دارو باید در کارخانه ای با فناوری بسیار بالا تولید شود؛ اما بیشتر کارخانه های ما قدیمی هستند و مواد اولیه دارو که باید از منابع بسیار معتبری باشند، از منابعی تهیه می شوند که لزوما در دنیا درجه یک نیستند. البته همه داروهای تولید داخل در حد استانداردهای بین المللی است، اما این استانداردها یک کف و حداقلی دارد و کیفیت می تواند بالاتر از این کف باشد. برخی از داروهای داخلی ما قطعا بالاتر از این استانداردهای کف بوده و حتی از مشابه خارجی آن بهتر هم هستند و به تایید پزشکان درجه اول کشور رسیده اند. اما داروهایی هم هستند که ممکن است کیفیت کف استانداردها را داشته باشد و البته ممکن است داروی کارخانه دیگری یا داروی مشابه خارجی آن بهتر باشد.
برای ارتقای کیفیت داروهای داخلی چه اقداماتی باید انجام شود؛
باید قیمت گذاری دارو را تسهیل کنیم تا شرکت ها بتوانند مواد اولیه و لوازم بسته بندی بهتری بخرند، اطلاع رسانی بهتری داشته باشند و بتوانند تجهیزات کارخانه ها را به روز کنند و به طور کلی به حداقل ها اکتفا نکنند، اما در هر حال به شما اطمینان می دهم که داروی ایرانی از خیلی از داروهای کشورهای آسیایی بهتر است.
آقای دکتر دیناروند، از نظر شما و شرکت های تولیدکننده دارو با توضیحاتی که دادید دارو ارزان است، اما بر اساس توقع و درآمد مردم، دارو گران است. سوال من دو گزینه ای است، دارو گران است یا ارزان؛
دارو ارزان است. داروی ایرانی ارزان است ، اما داروی وارداتی با توجه به این که قیمت جهانی دارد، گران است. البته داروی وارداتی با توجه به قیمت جهانی اش در ایران ارزان تر هم محسوب می شود؛ چرا که شرکت های تولیدکننده خارجی به بازار هدف نگاه می کنند و قیمت گذاری ای که برای مثلا ایران دارند، کمتر از کشورهای اروپایی است.
کیفیتش چطور؛
نه، درخصوص دارو امکان ندارد کیفیت داروی خارجی موجود در ایران با داروی توزیع شده در دیگر کشورها فرق داشته باشد.
اتفاقا در دوره مدیریتی شما، تعدادی از داروهای بیماران خاص که داروهای وارداتی بودند، برای اولین بار در داخل کشور تولید و توزیع شدند، به طور مثال داوری خوراکی بیماران تالاسمی یا داروی ام اس که در خصوص مصرف این دارو، مقاومت هایی از سوی بیماران ام اس صورت گرفت. این مقاومت ها چقدر به کیفیت این داروها بستگی داشته است؛
ببینید، مصرف کننده برخی از داروها دارای گروه های لابی هستند، یعنی گروه هایی که دفاع از منافع بیماران را وظیفه خود می دانند و البته ممکن است موضعگیری آنها علیه داروهای داخلی واقعا از روی دلسوزی باشد.
منظور شما از این لابی ها، همان انجمن های مربوط به بیماری هاست؛
بله، معمولا در جاهایی که انجمن ها فعالیت می کنند، موج های رسانه ای فعال هستند که گاهی اثرات خیلی بدی هم در پی دارد. مطمئن باشید وزارت بهداشت درخصوص دارو مسوولیت سنگینی دارد و ما جرات نمی کنیم دارویی را وارد بازار کنیم که از کیفیت آن مطمئن نباشیم. صدور مجوز یک دارو توسط بنده صورت نمی گیرد، این مجوز باید مسیر کارشناسی را طی کند و به این راحتی نیست. ببینید اصلا به این شکل نیست که هر دارویی در داخل کشور تولید شود، بلافاصله وارد بازار می شود، بلکه داروی موردنظر باید مراحل تخصصی و کارشناسی را بگذراند. اما وقتی که ما از تولید دارویی خبر می دهیم، عموم فکر می کنند که ما روز قبل دارو را تولید کرده و امروز تصمیم به توزیع آن گرفته ایم. حتی ممکن است دارویی چند سال مراحل آزمایشگاهی را طی کند تا مجوز بگیرد. ما اطمینان داریم داروهایی که در این چند سال وارد بازار شده اند، از داروهای خارجی اثر بخشی کمتری ندارند. فقط قیمتشان کمتر از مشابه خارجی است. مشکل این داروها این است که بودجه مارکتینگ و هزینه هنگفت شرکت های خارجی را برای معرفی ندارند و متاسفانه موجی که از سوی آن لابی یا انجمن ایجاد می شود حتی اگر از روی نگرانی هم باشد، باعث می شود داروی ارزان تر تولید داخل مورد مصرف قرار نگیرد. البته در مورد داروی ام .اس با این که داروی تولید داخل داریم، باز هم به داروی خارجی وارداتی یارانه می دهیم.
چند کارخانه داروسازی در کشور داریم و وضعیت آنها چگونه است؛
100 کارخانه داروسازی داریم که حدود 30 کارخانه مواد اولیه و بسته بندی و 70 کارخانه نیز دارو تولید می کنند. قدیمی ترین کارخانه داروسازی کشور نیز متعلق به سال 1324 است. البته کارخانه هایی هم داریم که در همین چند سال اخیر ساخته شده اند و خطوط تولید مدرنی دارند. البته سیاست وزارت بهداشت این است که زمینه را برای حضور بخش خصوصی در احداث کارخانجات تولید دارو، ایجاد و تسهیل کند که در حال حاضر 30 شرکت برای سرمایه گذاری در این کار وارد عمل شده اند.
آقای دیناروند، معاونت غذا و دارو را چه خبرنگاران و چه مردم بیشتر با عنوان دارو می شناسند تا غذا، چرا؛
البته در دوره ما بحث غذا خیلی جدی تر وارد شده است اما حقیقت این است که دارو در نظر عموم حساس تر و چالشی تر به نظر می رسد. آنچه در بخش غذا به ما مربوط است که ایمنی و کنترل کیفی غذا محسوب می شود، فوریت و ضرورت دارو را ندارد. ببینید، در حال حاضر به خاطر بهبود فرآیند تولید و نگهداری غذا مسمومیت های غذایی خیلی کمتر شده اما اثرات درازمدت آن بیشتر شده است. مثلا بزرگترین خطری که سلامت مردم ما را حتی بیشتر از تصادفات ترافیکی تهدید می کند، مصرف اسید چرب ترانس در روغن جامد و به تبع آن افزایش بیماری های قلبی و عروقی است که در سالهای اخیر به شکل جدی مورد بررسی قرار گرفته تا از سبد غذایی خانوار حذف شود و به حداقل ممکن برسد.در حال حاضر وزارت بهداشت غذاها را لزوما در مرحله صدور پروانه ساخت کنترل نمی کند، بلکه از سال گذشته پس از مجوز و زمان توزیع در بازار هم مورد نظارت آزمایشگاه های کنترل غذا قرار می گیرد و این طرح در سراسر کشور در حال اجراست.
جایگاه ما در صادرات دارو چگونه است؛
متاسفانه صادرات ما در دارو جایگاه خوبی ندارد. بین 60 تا 70 میلیون دلار در سالهای اخیر صادرات دارو داشته ایم که به نسبت رقم واردات دارو که حدود 550 میلیون دلار در سال گذشته بوده، عدد کمی است.
بازار این صادرات کجاست؛
کشورهای منطقه، کشورهای آسیایی و آفریقایی و حتی در برخی موارد صادرات اروپایی هم داریم.
آقای دکتر برویم سراغ بازار ناصر خسرو. بازار ناصر خسرو در حال حاضر تغییر شکل داده است، یک زمانی مکانی برای تهیه داروهای کمیاب بود و حالا تبدیل شده به جایی برای داروهای خاص و غیرمجاز مانند روانگردان ها، سقط جنین، داروهای مخدر و... البته نمی دانم باید سوالم را با شما مطرح کنم یا نیروی انتظامی؛ چون بحث ناصر خسرو همیشه بین نظارت شما و بازوی اجرایی در رفت وآمد بوده است. به هر حال وضعیت فعلی بازار ناصر خسرو به کجا مربوط می شود؛
قطعا بخشی از قضیه به وزارت بهداشت بر می گردد و ما هم مسوولیت آن را می پذیریم؛ اما بخشی از آن هم خارج از مسوولیت ماست. ببینید، برخی فرآورده های دارویی مصرف غیرقانونی دارند، مثلا هورمون های جنسی، فرآورده های دوپینگ یا حتی داروی سقط جنین، همه این داروها به صورت رسمی و در داروخانه ها و بیمارستان ها وجود دارند؛ اما برای کارکرد قانونی.
|
مقابله جدی با اسید چرب ترانس نگرانی ما در وزارت بهداشت در مورد بیماری های وابسته به سوءتغذیه بیشتر معطوف به بیماری هایی است که به نوع تغذیه و غذای مصرفی نامناسب و دریافت بیش از حد غذا مربوط می شود و فقر غذایی از این نظر که حداقل کالری مورد نیاز افراد تامین نشود اولویت اصلی نیست. اولویت وزارت بهداشت بیشتر مربوط به نوع غذای مصرفی مردم است چون در سال های اخیر مصرف غذاهای مضر از قبیل چربی ها و مواد قندی بیش از حد و به طور نگران کننده ای افزایش پیدا کرده به همین علت بیشتر مصوبات وزارت بهداشت و شورای عالی سلامت و امنیت غذا نیز در همین زمینه ها بوده است. |
چرا هنوز در کشور بحث کمبود دارو وجود دارد و این مساله در این سال ها منتفی نشده است؛
مساله دسترسی کامل دارو در کشور هنوز حل نشده چون بسیاری از عوامل تدارک دارو خارج از سیستم وزارت بهداشت است؛ مثلا هنوز برخی داروها یارانه می گیرند، یارانه هم قاعدتا یک بحث حمایتی است و نباید آن را وزارت بهداشت پرداخت کند، بلکه باید در سیستم بیمه ها باشد و سازمان های بیمه گر یارانه دارو را پرداخت کنند که متاسفانه این سازمان ها حاضر نشدند پوشش داروهای یارانه ای را با حذف یارانه بپذیرند.
اما 2 سال پیش که قرار شد این یارانه در اختیار وزارت رفاه قرار گیرد، وزارت بهداشت بشدت اعتراض کرد؛
بله ما هنوز هم مخالفیم که یارانه در اختیار وزارت رفاه قرار گیرد. ما معتقدیم بودجه به وزارت رفاه برود و این وزارتخانه از راه بیمه عمل کند. اختلاف ما در آن زمان هم سر این مساله بود که وزارت رفاه می خواست بودجه را بگیرد و خودش با شرکتهای دارویی قرارداد ببندد و به آنها یارانه بدهد. این کار باعث ایجاد وقفه می شد که مجددا یارانه به وزارت بهداشت برگشت. اما هنوز هم درخواست وزارت بهداشت پرداخت یارانه به بیمه هاست.
چرا؛
در واقع با این کار ورودی پول بیمه ها بیشتر می شود، قیمت داروی یارانه ای از وابستگی به یارانه خارج می شود. دارویی که قرار است با قیمت هزار تومان به بازار برود با همین قیمت به بازار برود اما بیمه سهم بیشتری از قیمت دارو را پرداخت کند. منبع پردا خت این سهم بیشتر هم همان یارانه ای خواهد بود که در اختیار بیمه ها قرار گرفته است. اگر این کار انجام شود، تدارک داروی یارانه هم بهتر خواهد شد؛ چرا که درحال حاضر تدارک دارو وابسته به پول یارانه است. بنابراین شرکت ها بدون یارانه نمی توانند دارو وارد کنند و باید با ما قرارداد ببندند. با این تفاسیر هرگونه تاخیر یا کسری بودجه در پرداخت این یارانه به شرکت های واردکننده دارو باعث می شود ورود دارو به کشور تحت تاثیر قرار بگیرد. البته تلاش ما این است که در سال 87 قطعا این کار انجام شود و یارانه دارو به بیمه ها برود تا تدارک دارو وابسته به یارانه نباشد.
البته به نظر می رسد این مساله خیلی به سود بیماران نباشد، وظیفه حمایتی وزارت بهداشت برای تامین دارو بیشتر از بیمه هاست، بیمه ها بیشتر به دنبال سود هستند، با این مساله موافقید؛
نه این طور نیست. بیمه ها معتقدند با حذف یارانه، هزینه آنها بیشتر می شود و این مساله درستی است و نگرانند که ظرف چند سال، یارانه کلا حذف شود؛ در حالی که تعهدات بیمه ها حذف نمی شود. در حال حاضر، بیمه ها فرانشیز دارویی را پرداخت می کنند که قبلا یارانه به آن تعلق گرفته و این به سود بیمه هاست. در واقع نگرانی بیمه ها، این است که یارانه دارو به آنها واگذار شود و پس از چند سال، این یارانه با حفظ آن تعهدات ، حذف شود و بیمه ها به همین دلیل حاضر نیستند یارانه دارو به آنها پرداخت شود.
آقای دیناروند من از شما نمی پرسم که آیا مافیای دارو در کشور داریم یا خیر؛ چون مافیای دارو به خاطر سود زیادش، در همه جای دنیا وجود دارد و کشور ما هم از این مساله مستثنا نیست. سوال من از شما به شکل این مافیا برمی گردد، این که مثلا شرکت هایی که واردکننده دارو به کشور هستند، با لابی هایی که در معاونت غذا و دارو دارند، توانسته اند مجوز بگیرند و دارو وارد کنند.
ببینید این اختلاف نظر ما با شماست، ما با این تعریف رسانه ای که درباره هر چیزی می گویند مافیا، مثل مافیای خودرو و مافیای دارو مخالفیم. این تعریف مبهمی است. مافیا یعنی یک شبکه زیرزمینی و به هم پیوسته که نوعی تجارت را کنترل می کند. در دارو تنها شبکه ای که به این شکل وجود دارد، شبکه قاچاق است، بنابراین از دید من، مافیای دارو در واقع مافیایی است که داروی قاچاق و تقلبی را وارد بازار می کند که البته در تعریف کلی و در بازار کشوری هم تجارت خیلی بزرگی نیست .ببینید، کل تجارت دارو در ایران در سال گذشته، حدود 1600 میلیارد تومان بوده است، حالا همین رقم را با کالاهای دیگر مقایسه کنید، فقط درباره روغن نباتی، این رقم چندین برابر تجارت داروست یا درخصوص کالاهای دیگر هم قابل مقایسه با دارو نیست.
البته حساسیت دارو را نباید با دیگر کالاها مقایسه کرد.
بله، صددرصد، چون به جان مردم بستگی دارد، اما تجارت بزرگی هم محسوب نمی شود. مثلا تجارت خودرو در کشور ما، بیش از 10 هزار میلیارد تومان است.
اما من هنوز تاکید می کنم نباید این رقم و اعداد را با دارو مقایسه کنید.
اتفاقا بحث من اینجاست که با همه نظارت ها و کنترل ها که باید انجام شود، اما حجم کار بسیار محدودتر از آن است که شما فکر می کنید. در حال حاضر، هیچ محدودیتی برای تجارت دارویی وجود ندارد و هر کسی می تواند از ما مجوز بگیرد و دارو وارد کند.
اما ظاهرا هر کسی نمی تواند!
نه این طور نیست. هر کسی که ضوابط ما را رعایت کند، می تواند از ما مجوز بگیرد، البته طبیعی است کسانی که 20 سال و حتی بیشتر در این خصوص سابقه و تجربه دارند، هنوز در کار باشند و ما هرگز نمی توانیم به آنها بگوییم دیگر ادامه ندهید و به جای آنها، به کسان دیگری مجوز بدهیم. ما زمانی محدودیت هایی برای صدور مجوز داشتیم، ولی در حال حاضر هیچ محدودیتی نداریم و هر کسی که ضوابط ما را بپذیرد، می تواند مجوز بگیرد.
همین شرکتهای باسابقه آیا بازار را در کنترل خود ندارند؛
قطعا قدرت بیشتری دارند.
این قدرت بیشتر بار منفی برای فعالیت دیگران ندارد؛
وقتی ما فضا را باز کردیم، در واقع بازار رقابت را افزایش دادیم مثلا اگر زمانی 5 شرکت دارویی در کشور داشتیم، حالا این تعداد چندین برابر شده است. از طرفی، ما نباید به دنبال این باشیم که افراد بزرگ را در کسب و کار حذف کنیم و این تفکر درستی نیست که اگر کسی در کسب و کاری موفق بود، پس حتما از مسیر نادرستی رفته است.
ببینید آقای دکتر، من می خواهم از همین مافیا مثالی بزنم، درباره توقف ساخت پالایشگاه خون کشور با رئیس سازمان انتقال خون مصاحبه می کردم، ایشان دلیل توقف چندین ساله این پالایشگاه را مافیای داروهای وارداتی می دانستند، ظاهرا با ساخت این پالایشگاه ، واردات داروهای مشتق از پلاسما، متوقف می شود، اما با سنگ اندازی مافیای واردات این داروها که داروهای گرانی هم هستند، پروژه ساخت پالایشگاه متوقف شده است. آیا این مساله خارج از بحث مافیا یا لابی های گروه های خاص واردات داروست؛
ببینید، طبیعی است کسانی که در واردات دارو هستند، علاقه مند باشند این واردات ادامه یابد، اما این تلاش ها و سیاست های ماست که تعیین می کند واردات دارو ادامه یابد یا متوقف شود. در حال حاضر در وزارت بهداشت، ما از تولید بشدت حمایت می کنیم، اما واردات را ممنوع نمی کنیم و معتقد به رقابت هم هستیم اما درباره مساله ای که بیان کردید، من واقعا نمی توانم تایید کنم که ساخت پالایشگاه متوقف شده، چون عده ای از واردات خوششان می آید. چنین مساله ای معنی ندارد، چراکه اگر این مساله صادق بود، در دیگر بخشها هم هیچ صنایع داروسازی در کشور فعال نمی شد.
شما در جواب سوال قبل، اعداد و ارقام صنایع دیگر را مثال زدید، من هم می خواهم همین مثال را بزنم، وقتی در مورد صنایع نساجی حتی در مورد چادر مشکی یا چای مافیای موجود، به واردات دامن می زند و صنایع نساجی یا چای در کشور به حداقل درآمد می رسد، چطور درخصوص دارو این اتفاق صادق نخواهد بود؛ اصلا این طور نیست چون کالایی که در داخل تولید دارد پس مافیای وارداتی ندارد.
می دانم اما سیاست ما در وزارت بهداشت این نیست. درخصوص پالایشگاه هم 2 سال است که ما پلاسما را برای تهیه فرآورده به خارج می فرستیم و قبلا اصلا چنین کاری در داخل انجام نمی شد، همین کار هم با دخالت وزارت بهداشت انجام شده است. با این کار، 30 درصد صرفه جویی ارزی در کشور داشته ایم. ما به عنوان وزارت بهداشت، منتظر سازمان انتقال خون برای ساخت پالایشگاه نیستیم و اعلام عمومی کرده ایم و 3 گروه از بخش خصوصی هم موافقت اصولی برای تاسیس پالایشگاه از ما گرفته اند و اطمینان داریم تا 3 سال آینده، این کار در کشور انجام می شود.
درباره دسترسی دارو هم هنوز در داروخانه های هلال احمر و 13 آبان بیمارانی هستند که از شهرهای دیگر برای تهیه دارو به تهران آمده اند، نظر شما چیست ؛
بله، همین طور است، برخی از داروها هستند که فقط در داروخانه های هلال احمر و 13 آبان توزیع می شوند. ببینید! ما دارویی داریم که کل بیماران آن در کشور 10 نفر هستند و این 10 نفر نیز فقط یک پزشک در کشور دارند، پس داروی آنها، فقط در همین داروخانه ها توزیع می شود، چراکه داروی آن بیماری و پزشک معالجش هر دو در تهران هستند.
چند درصد از داروها این وضعیت را دارند؛
بیشتر داروهای گران قیمت همین وضعیت را دارند، البته این داروها بسیار گران هستند. مثل داروی بیماری های متابولیک که ممکن است هزینه سالانه داروهای آن ، 20میلیون شود.
به عنوان مثال، آیا بیمار سرطانی هم داریم که برای تهیه دارویش مجبور شود بیاید تهران؛
بله، متاسفانه. البته کم است، اما برخی از داروهای ضدسرطان هستند که فقط در تهران یافت می شود.
پس دسترسی دارو با توجه به فرموده رهبر معظم انقلاب که فقط رنج بیماری با بیمار باشد نه رنج تهیه دارو و هزینه درمان و... آن طور که باید آسان نیست؛
متاسفانه، با این خواسته رهبر معظم انقلاب، هنوز فاصله داریم. متاسفانه کسانی که بیماری های صعب العلاج دارند، باید زندگی شان را برای درمان بفروشند، متاسفانه هزینه های سنگینی وجود دارد و حمایت کافی از این بیماران نمی شود. ما می توانیم در بسیاری از جاها صرفه جویی کنیم. سالانه 35هزار میلیارد تومان یارانه انرژی داریم؛ در حالی که می توانیم 10 درصد از آن را صرفه جویی کنیم و در این راهها بهره ببریم. بحث تقویت بیمه هم بر همین اساس می تواند راهگشا شود، اگر اعتبار کافی باشد البته می شود کارهایی انجام داد، سال گذشته ما به مجلس اعلام کردیم اگر یارانه دارو از 200 میلیارد تومان به 362 میلیارد تومان اضافه شود، ما تضمین می کنیم هیچ بیماری هزینه دارویی اش در سال از 500 هزار تومان بیشتر نشود، یعنی با اضافه کردن 160 میلیارد تومان، می شود این کار را کرد.
هزینه سالانه داروی یک بیماری صعب العلاج چقدر است؛
بیشترین یارانه ای که ما می دهیم به بیماران هموفیلی و ام.اسی است که سقف آن، حدود 6 تا 7 میلیون تومان هزینه دارو است، البته فقط هزینه دارد.
آقای دیناروند، شما قبل از این دوره هم، باز در همین سمت مشغول به کار بوده اید؛
من 10 سال پیش، پشت این میز بوده ام؛ اما آن زمان این میز، میز معاونت غذا و دارو نبود. آن زمان این میز، میز جانشین معاونت درمان و دارو بود.
در واقع هنوز این معاونت تعریف نشده بود؛
بله، آن زمان معاونت دارو و درمان به مدت 3 سال با هم ادغام شدند که من 2 سال یعنی سال 74 تا 76 در آن دوره مسوول بودم.
از آن دوره تا الان بیش از 10 سال می گذرد، از آن سالها تا این سالها، چه اتفاقاتی در این معاونت افتاده است ؛
آن زمان دارو تقریبا یک محیط بسته و متمرکز داشت، بخش خصوصی دخالتی در واردات دارو نداشت، برنامه ریزی دارو به طور کامل در وزارت بهداشت انجام می شد، تولید داروهای اختصاصی ممنوع بود، فهرست دارویی کشور به نسبت فهرست امروز، بسیار محدود بود، دسترسی به دارو سخت تر بود و کمبودهای دارویی به نسبت زیاد بود، اما در این 10 سال، کارهای زیادی انجام شده و تقریبا در همه موارد گفته شده در آن زمان ، پیشرفت های چشمگیری در حال حاضر وجود دارد، اما هنوز با شرایط مطلوب یعنی اطمینان مردم و پزشکان به داروهای تولید داخل فاصله داریم، البته این به معنای مخدوش بودن کیفیت داروهای داخل نیست.
مستوره برادران نصیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
