کارگران چینی بزرگترین اقلیت خارجی ژاپن هستند اژدهایی در سرزمین آفتاب تابان

وو تونگ برای فراگیری زبان ژاپنی اشتیاقی زائدالوصف داشت. او که در شن یانگ، از شهرهای کهن شمال شرق چین متولد شده و رشد یافته است

کد خبر: ۱۵۵۸۲۸

همیشه عاشق بازی های رایانه ای بود اما با توجه به این که اکثر این بازی ها توسط شرکت های ژاپنی طراحی شده بودند، پیروزی در آنها مستلزم فراگیری زبان ژاپنی بود.
عملکرد خشونت آمیز و گاه غیرانسانی نظامیان ژاپنی در دورانی که بخش هایی از چین در سال های آغازین سده گذشته تحت سلطه ژاپنی ها قرار گرفت یکی از معدود خاطراتی از گذشته است که هنوز خشم چینی ها را برمی انگیزد.
آنان بخصوص در شن یانگ آنچنان خشونت آمیز رفتار کردند که بعید است خاطره اش از ذهن مردم این شهر پاک شود اما وو هیچ علاقه ای به یادآوری این خاطرات ندارد. امروز وو 27 ساله در توکیو، پایتخت ژاپن به عنوان مشاور نرم افزار مشغول به فعالیت است.
او بخشی از موج نوظهور کارگران چینی است که با هجوم خود به ژاپن می روند تا این کشور را متحول کنند.
وو می گوید: در هر کجا می توان به دنبال موفقیت بود. او با اشاره به این که درآمداش در ژاپن چندین برابر همتایان اش در چین است، می افزاید: اکنون می توانم در یک رویای مدرن چینی در ژاپن زندگی کنم. برای سده ها دو قدرت بزرگ شرق آسیا در حال جابه جایی برتری منطقه ای بین یکدیگر بوده اند و هر یک تنها وقتی دیگری در قعر بوده و با حداکثر مشکلات دست و پنجه نرم می کرده قادر به دستیابی به برتری مطلق بوده است.
با این حال طی سال های اخیر این دو کشور درگیر نوعی جمود سیاسی عمیق بوده اند که خاستگاه اش جنگ های خانمانسوز 6 دهه گذشته است.
با وجود آن که توکیو و پکن به ظاهر نمی توانند یادمان های جنگ های اشغال چین را به فراموشی بسپارند این دو کشور امروز بیش از هر زمانی درگذشته به لحاظ اقتصادی به یکدیگر پیوند خورده اند. در حال حاضر بیش از 20 هزار ژاپنی تنها در شانگهای زندگی می کنند. روند مهاجرت چینی ها به ژاپن به مراتب تحیربرانگیزتر است.
با وجود نیم میلیون کارگر چینی در ژاپن که به طور قانونی وارد ژاپن شده اند در حال حاضر چینی ها بزرگترین اقلیت خارجی مقیم ژاپن را تشکیل می دهند.
مهاجران چینی تنها در حال فتح مشاغلی چون فروشندگی در ژاپن نیستند بلکه در بخش هایی چون صنایع پیشرفته هم حضور فعالی دارند. 80 هزار دانشجوی چینی در دانشگاه های ژاپن مشغول تحصیل هستند که معادل دو سوم کل دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در این کشور است. اکثر این دانشجویان پس از پایان تحصیلات به جای بازگشت به چین در ژاپن باقی مانده و جذب بازار کار می شوند.
این گروه با ماندن در ژاپن منافع مادی زیادی برای کشورشان به ارمغان می آورند چرا که چین دیگر نیازمند بازگشت آنها نیست. در حالی که تعداد فارغ التحصیلان فوق لیسانس به بالا در دانشگاه های ژاپن سالانه از 100 هزار تن فراتر نمی رود دانشگاه های چین هر ساله 5/2 میلیون فارغ التحصیل در مقاطع ارشد دانشگاهی به جامعه تزریق می کنند.

ترکیب در حال تغییر

هجوم سیل آسای کارگران تحصیلکرده و متخصص چینی به ژاپن موجب شده دولت ژاپن به فکر بازنگری در رویکردهای اجتماعی در قبال خارجی ها و یافتن راههایی برای صیانت از هویت ملی ژاپنی ها بیفتد. برای سده ها ژاپن کشوری درون گرا و خارجی ستیز بوده است.
با این حال امروز و با تشدید مشکل کمبود نیروی کار که ناشی از دهه ها افول نرخ زاد و ولد است دولت ژاپن به این واقعیت اذعان دارد که چاره ای جز پذیرش کارگران مهاجر خارجی با هدف حفظ قدرت اقتصادی این کشور و جایگاهش به عنوان دومین اقتصاد جهان وجود ندارد. در این بین کارگران متخصص چینی موجب شده اند ژاپن با چالش جدیدی مواجه شود و راهی جز بازنگری در رویکرد خود در قبال چینی ها فراروی خود نبینند. اگر چه در زمانی نه چندان دور ژاپنی ها به چین به عنوان کشور کمونیستی عقب مانده می نگریستند اکنون توسعه مشارکت اقتصادی دوجانبه برای حفظ قدرت اقتصادی ژاپن ضروری می نماید. در سال 2004 میلادی مبادلات تجاری دو کشور به 205 میلیارد دلار بالغ شد و چین توانست برای اولین بار با پشت سر گذاشتن ایالات متحده به بزرگترین طرف تجاری ژاپن تبدیل شود. مهاجران چینی با توانمندی های خود چون سخن گفتن به زبان ژاپنی و مدارک تحصیلی معتبر به کارآمدترین نیروی خارجی در ژاپن تبدیل شده اند.
ژانگ لی لینگ، از اهالی شهر گوانگ ژو در شرق چین که 18 سال است در ژاپن اقامت دارد و با ایجاد یک شرکت رسانه ای دست اندرکار تولید برنامه به زبان چینی و تهیه برنامه های خارجی و دوبله آنها برای شبکه های تلویزیونی چین است، می گوید: افرادی مثل ما در واقع در حال ساخت پلی بین چین و ژاپن هستند. می افزاید: عملکرد ما می تواند حتی مراودات سیاسی بین چین و ژاپن را متحول کند.اولین گروه از چینی ها در دهه 1980 میلادی روانه ژاپن شدند اما قرار نبود در این کشور بمانند. چین تحت رهبری دنگ شیائوپنگ، رهبر وقت این کشور با اعزام دانشجو به ایالات متحده، آلمان و ژاپن به دنبال تسریع روند توسعه در این کشور بود. دنیای خارج برای چینی ها جذاب تر از آن بود که جوانان چینی پس از پایان تحصیلات در خارج به وطن بازگردند. چن جیان جون که در سال 1982 میلادی توسط دولت چین برای تحصیل به ژاپن اعزام شد و به کوبه رفت، می گوید عداوت ژاپنی ها را که اعتقاد داشتند او دست پروده انقلاب فرهنگی چین است را هنوز به یاد دارد. با قیام 1986 میدان تیان آن من پکن اعتقاد دانشجویان چینی اعزام شده به خارج برای عدم بازگشت به کشور راسخ تر شد. با بالا گرفتن اعتراضات دموکراسی خواهانه در پکن بود که دانشجویان مقیم خارج هم اعتراضاتی را در خارج ترتیب دادند. چن که یکی از این معترضان بود وقتی تحصیلات اش را به پایان برد دیگر جرات بازگشت را هم نداشت. او در ژاپن ماند و یک شرکت بیوتکنیک راه اندازی کرد که محصولاتش در ژاپن و سایر کشورها عرضه می شود. چن امروز دیگر ترسی از این که به چین بازگردد، ندارد. فردی ثروتمند شده که مکنت اش می تواند در چین کارسازتر باشد. او اخیرا پس از سفر کوتاه به چین اقدام به ایجاد دفتر مشورتی در توکیو کرده که به شرکت های دارویی ژاپن برای راه اندازی تاسیسات تولیدی در چین مشاوره می دهد. وجود این شرکت های چینی برای شرکت های صنعتی ژاپن موهبتی بزرگ هستند چراکه در غیاب آنها بسیاری از فرصت های همکاری این دو طرف از دست می رود. این واقعیتی است که دولت ژاپن به آن اذعان دارد و شاید به همین دلیل است که توکیو درصدد بازتعریف سیاست های خود در قبال چین برآمده است.