دشمنانی که وقتی قادر نبودند توان موشکی یا پهپادی ما را از بین ببرند و نتوانستند حضور ما را در خلیجفارس و تنگه هرمز محدود کنند، به سراغ هدفگیری مراکزی مانند درمانگاهها، دانشگاهها و مدارس رفتند؛ رفتاری که نشان میدهد در عرصه اصلی نبرد، توان مقابله کافی ندارند. چنین حملاتی حامل این پیام است که دشمن آینده ایران قوی را نشانه گرفته است؛ چراکه دانشگاههای ما دانشی تولید میکنند که برای مردم ایران، با هر نوع حکومت و سیاستی در آینده، ضروری خواهد بود. این مراکز آموزشی، ستونهای شکلگیری یک ایران پیشرفتهاند و مخالفت با آنها درواقع مخالفت با پیشرفت و استقلال کشور است.
نباید فراموش کنیم که چنین اقداماتی بیثمر خواهد بود؛ زیرا موتور محرک توسعه، خود دانش است؛ مسألهای که وابسته به ساختمان نیست. اگر سازهای تخریب شود، دوباره ساخته میشود و چهبسا بهتر از قبل. آنچه باقی میماند، دانش و میراث علمی است که ریشههای آن در تاریخ تمدن ایرانی و در مراکز علمی، رصدخانهها و کتابخانههای ما قرار دارد. مثلا با توجه به حملات اخیر به مراکز دانشگاهی، این پرسش مطرح میشود که تا چه حد باید نگران عقبافتادگی علمی کشور باشیم؟ به باورم این حملات لزوما به عقبافتادگی منجر نخواهند شد. برای نمونه در حمله به دانشگاه صنعتی شریف، زیرساختهای حیاتی مرتبط با هوش مصنوعی، ارتباطات و فناوری اطلاعات هدف قرار گرفتند؛ همان بسترهایی که کلاسهای مجازی دانشگاه براساس آن برگزار میشد و سامانههای ایمیل دانشگاه نیز از طریق همین زیرساختها فعال بودند. هرچند در روز حادثه، کلاسها لغو شد اما کمتر از ۲۴ ساعت بعد، سامانهها مجددا راهاندازی و کلاسها از سر گرفته شدند. این واقعه نشان داد که تخریب فیزیکی نمیتواند مانع اصلی ما در دستیابی به اهدافمان باشد و اراده پیشرفت همچنان پابرجاست.
با این حال، نگرانی اصلی این است که حمله به مراکز علمی نباید تبدیل به رخدادی معمول و عادی شود و لازم است از سوی همه محکوم گردد. اگر امروز دانشگاهی در ایران هدف قرار میگیرد، ممکن است روزی دانشگاهی در کشوری دیگر، حتی در آمریکا یا اروپا با چنین وضعی روبهرو شود.
بنابراین نباید اجازه داد حمله به دانشگاهها در فرهنگ و ادبیات جهانی به امری عادی تبدیل شود. خوشبختانه در این میان، برخی انجمنها و نهادهای علمی واکنشهایی به این تهاجمات نشان دادهاند. برای نمونه، انجمن مدیریت جنوب آسیا این حملات را بهشدت محکوم کرده و فهرستی از مراکز آموزشی آسیبدیده کشور منتشر کرده است؛ چنانکه دیگر انجمنهای علمی نیز در حال پیوستن به این روند هستند.