مقابله با قاچاق سازمان‌یافته سرعت می‌گیرد

از این‌رو بر آن شدیم تا برای بررسی چگونگی روند مبارزه با قاچاق کالا و ارز، با مهندس حبیب‌الله حقیقی، رئیس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت‌وگو کنیم. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید:

مهم‌ترین دلائل و زمینه‌های اقتصادی که منجر به قاچاق می‌شود چیست و چه پیامدی دارد؟

قاچاق کالا و ارز و پیامدهای آن تأثیر مخربی در امر تولید، تجارت قانونی، سرمایه‌گذاری و اشتغال دارد و براساس مطالعات و آسیب‌شناسی انجام شده این ستاد در ابتدای دوره جدید مبارزه (سال 1392)، وجود مشکلات عدیده در نظام تولید، نامطلوب بودن فضای کسب و کار، عدم نظارت و کنترل مناسب در مبادی ورودی، عدم شفافیت در گردش پول و ارز، ضعف در اصلاح قیمت حامل‌های انرژی بویژه فرآورده‌های نفتی، نظام مالیاتی معیوب و غیرشفاف، عدم کارایی سیاست‌های مبارزه با پولشویی و رهگیری منابع حاصل از قاچاق، فقدان برنامه جامع و هدفمند برای تعیین ورودی کالا، تعدد انحراف کارکردی برخی معافیت‌های گمرکی و تجاری، مشکلات موجود در نظام تجارت فرامرزی از جمله تعدد هزینه‌ها، تعدد اسناد و فرآیند طولانی و پیچیده تجارت قانونی و شرایط اقتصادی ناشی از تحریم‌های ظالمانه، برخی از مهم‌ترین علل و بسترهای اقتصادی بروز قاچاق کالا و ارز هستند.

برای اجرای برنامه ملی مهار و کاهش حجم قاچاق کالا و ارز در کشور تعامل شما با دستگاه‌های عضو چگونه بوده و در این خصوص چه اقداماتی صورت گرفته است؟

خوشبختانه ارتباط ما و دستگاه‌های عضو ستاد بسیار خوب و سازنده بوده است و همه با حداکثر توان برای اجرای برنامه ملی مهار و کاهش حجم قاچاق کالا و ارز اقدام کرده‌اند. طی این مدت بیش از 20 جلسه با اعضای اصلی داشته‌ایم که در آن بیش از 60 موضوع مطرح شده است و خروجی آن نزدیک به 50 مصوبه بوده است.

آیا با سایر سازمان‌هایی که عضو ستاد نیستند نیز همکاری داشته‌اید؟

بله، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در برنامه‌ریزی‌های خود از ظرفیت سایر دستگاه‌های غیرعضو نیز استفاده می‌کند. به نحوی که با مرکز آمار، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، شرکت ملی پست، سازمان بورس اوراق بهادار، سازمان فنی و حرفه‌ای، دبیرخانه انجمن‌های علمی قم، حوزه‌های علمیه، وزارت ارشاد، دانشگاه مفید و خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران نیز تفاهم‌نامه همکاری منعقد کرده است.

برای اصلاح فرآیندها و شفاف‌سازی فعالیت‌های تجاری و اقتصادی چه اقداماتی صورت گرفته است؟ و مشخصا چه دستگاه‌هایی در این رابطه با ستاد همکاری داشته‌اند؟

اصلاح و بهبود سیاست‌های تجاری و اقتصادی، استقرار و بهره‌برداری از سامانه‌های الکترونیکی و فسادزدایی از طریق شفاف‌سازی فرآیندهای تجاری، گمرکی، حمل و نقل و انبارش کالا از مهم‌ترین اقدامات انجام گرفته در این حوزه بوده است که گمرک، وزارت صنعت، سازمان راهداری، واجا، ناجا، وزارت بهداشت، بانک مرکزی، اتاق بازرگانی و وزارت جهاد کشاورزی بیشترین میزان همکاری را در این خصوص داشته‌اند.

تا به حال کدام‌یک از سامانه‌های الکترونیکی مبارزه با قاچاق کالا و ارز استقرار یافته‌ و آیا به بهره‌برداری رسیده‌ است؟

در حال حاضر پیگیری طراحی، استقرار و بهره‌برداری از سامانه‌های شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق، پنجره واحد، انبارها و مراکز نگهداری، پایگاه اطلاعات محکومان قاچاق، سامانه بارنامه برخط، ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، شناسه کالا و رهگیری کالا و جامع ارزی به پایان رسیده است. البته بجز این هشت سامانه اصلی، سامانه‌های فرعی دیگری نیز نظیر غذا و دارو، اموال تملیکی، مجوزها، مرزنشینان، بیمه، عملیات بندری، نظارت ارزی، ثبت معاملات نفتی و تخصیص سوخت به سهمیه‌بگیران وجود دارد که طراحی آنها انجام شده یا بعضا مستقر شده و به بهره‌برداری رسیده‌اند. به‌طور خلاصه هشت سامانه اصلی و حدود 40 زیرسامانه یا سامانه فرعی یا در حال فعالیت است یا در حال راه‌اندازی که این سامانه‌ها در امر مبارزه با قاچاق کالا و کاهش حجم قاچاق بسیار تأثیر گذار است.

به عنوان آخرین سؤال، برنامه ستاد برای مقابله با قاچاق کالا و ارز در دولت دوازدهم چیست؟

با توجه به انتخاب شعار تدبیر و امید برای تولید و اشتغال برای هفته دولت و نقش مؤثر مبارزه با قاچاق کالا و ارز در این رابطه تمام تلاش ما در راستای تحقق این شعار خواهد بود. در ادامه روند مبارزه، پیگیری و اجرای برنامه‌ها و سیاست‌های بلندمدت ستاد در اولویت قرار دارد. همچنین تکمیل سامانه‌ها و مقابله با قاچاق کلان و سازمان‌یافته و اجرای مصوبات دولت درزمینه معافیت‌های مرزنشینی از جمله کولبری و ملوانی از دیگر اولویت‌های ما خواهد بود.