نتایج ضعیف از اجرای اقتصاد مقاومتی

(1) طبق آمار و اطلاعات، ایران در اکثر شاخص‌های جهانی منعکس‌کننده تاب‌آوری و مقاومت اقتصادی، رتبه مناسبی ندارد. مثلا رتبه ایران در شاخص نوآوری (78 جهان)، کارآفرینی (80 جهان)، ادراک فساد (131 جهان)، کسب‌وکار (120 جهان)، رقابت‌پذیری (76 جهان)، آزادی اقتصادی (171 جهان)، توسعه دولت الکترونیک (106 جهان)، بهره‌وری، حاکمیت قانون (88 جهان)، شاخص رفاه لگاتوم (106 جهان)، اثربخشی دولت و عوامل و ریسک‌های محیطی (رتبه 105 جهان در شاخص عملکرد زیست‌محیطی) و مالیات به تولید (166 جهان) است. بنابراین کشورمان همچنان دارای جایگاه قابل‌قبولی در دنیا حتی در مقایسه با رقبای منطقه‌ای نیست. لذا برای تقویت مقاومت اقتصادی و کاهش آسیب‌پذیری، ضرورت اصلاحات ساختاری و بنیادین در حوزه‌های مختلف اقتصادی و افزایش سرعت و جدیت در اقدامات احساس می‌شود.

(2) روند اقتصاد ایران در محور دانش‌بنیانی اقتصاد طی سال‌های اخیر رو به بهبود، ولی بسیار کند است. با این‌که در تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان، شاخص‌های جهانی نوآوری، حقوق مالکیت و کاربران اینترنت تا حدودی شاهد بهبود وضعیت هستیم، ولی درمجموع در خصوص وضعیت دانش‌بنیانی اقتصاد ایران شاهد وضعیت مطلوب و جایگاه شایسته در دنیا نیستیم، به طوری که اکثریت شاخص‌های جهانی ذیل این محور، نشانگر جایگاه بین 90 تا 100 ایران در بین کشورهای جهان است. ایران در شاخص اقتصاد دانش‌بنیان جایگاه 94 (2012 میلادی)، در شاخص جهانی حقوق مالکیت جایگاه 101 (2016 میلادی)، در شاخص سرمایه انسانی جایگاه 85 (2016 میلادی)، در شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات جایگاه 89 (2016 میلادی)، در شاخص توسعه دولت الکترونیک جایگاه 106 جهان (2016 میلادی) و در شاخص کاربران اینترنت نیز جایگاه 118 جهان (2016 میلادی) را دارد. در ضمن طبق آخرین اطلاعات منتشرشده بانک جهانی، صادرات محصولات دانش‌بنیان ایران معادل 900 میلیون دلار بوده که رقم ناچیزی است. این در حالی است که برای کشوری نظیر مالزی شاهد صادرات 60 میلیارد دلاری محصولات دانش‌بنیان هستیم (بیش از 60 برابر صادرات دانش‌بنیان ایران و بیش از صادرات نفت خام ایران.)

دکتر وحید شقاقی شهری

اقتصاددان

متن کامل این یادداشت را در سایت جام جم آنلاین بخوانید