حال بیمار افسرده با فیزیوتراپی بهتر می‌شود

فیزیوتراپیست به عنوان متخصص حرکت بدن، طراحی تمرینات مناسب در افسردگی را بر عهده دارد. مطالعات نشان داده است، سطح آمادگی جسمانی افراد با افسردگی نسبت عکس و با میزان رضایت از خود و حضور فعال در جامعه رابطه مستقیم دارد. فیزیوتراپیست برای حفظ سلامت جسمانی شهروندان، نقش مهمی را در ارزیابی و درمان درد، اختلالات جسمی، استرس و آسیب‌های مغزی بر عهده دارد. بهبود عملکرد قلبی ـ عروقی هم به عنوان پیامد تمرینات آمادگی جسمانی با احساس سلامت جسمانی و رضایت فردی همراه است.

تحقیقات نشان داده است، برنامه‌های تمرینی جمعی به صورت سه جلسه در هفته و به مدت یک ماه و نیم، توانسته است افسردگی و استرس افراد را کاهش دهد و سلامت جسمانی آنها را بهبود بخشد. تمرین می‌تواند با بهبود خواب، افزایش استقامت، کاهش استرس، بهبود خلق، افزایش توان و انرژی، کاهش خستگی، تنظیم وزن، کاهش کلسترول و بهبود عملکرد قلبی ـ عروقی مانع بروز افسردگی شود.

تمرین درمانی مناسب می‌تواند بدون دارو، درد بیماران را کاهش دهد، توانایی آنها را بهبود بخشد و بدون این که عوارض دارو درمانی و مداخلات دیگر پزشکی را برای آنان به همراه داشته باشد، توان روحی و روانی آنها را افزایش دهد. هنگامی که بیمار در این جلسات حاضر می‌شود، با مشاهده تغییر تدریجی علائم بیماری و خروج از منزل و حضور در جامعه به ادامه درمان تشویق می‌شود و در هر جلسه، انگیزه بیشتری برای ادامه درمان و مشارکت فعال‌تر پیدا خواهد کرد. در این میان، نقش درمانگر به عنوان پدید آورنده محیطی پویا و پرنشاط برای بیماران بسیار مهم است، چراکه ناتوانی در جذب این افراد، یأس و سرخوردگی برای آنها در پی خواهد داشت و موفقیت اقدامات درمانی بعدی دشوارتر خواهد شد. خلاقیت، نوآوری و آگاهی درمانگر از ناتوانی‌های این بیماران می‌تواند نقش مهمی در میزان موفقیت آنها داشته باشد.

توصیه‌های عمومی همچون دوش گرفتن در ابتدای روز، تغییر در الگوهای غالب زندگی، 30 تا 45 دقیقه پیاده‌روی در روز، مشارکت هرچند محدود در فعالیت‌های شغلی و اجتماعی در کنار جلسات مشاوره و تمرین درمانی تا حد زیادی می‌تواند از شدت علائم بیماری بکاهد.

براساس اعلام کنفدراسیون جهانی فیزیوتراپی، سه جلسه 20 تا 60 دقیقه‌ای تمرین درمانی در هفته می‌تواند حداقل آمادگی جسمانی را در افراد ایجاد کند. ازجمله تمرین‌هایی که در بیماری افسردگی تجویز می‌شود. تنفس آرام و عمیق است که باید از طریق شکم و عضله دیافراگم انجام شود، نه با قفسه سینه.

تمرین‌های انعطاف‌پذیری عضلات که در آنها عضلات مختلف بدن را کشش می‌دهیم و انجام روش‌های مختلف ایجاد تمرکز و آرامش می‌توانند نقش مهمی در کاهش استرس و ابتلا به افسردگی داشته باشند. تمرین‌های استقامتی مانند دویدن و شنا کردن و دوچرخه‌سواری با ایجاد انگیزه و اعتماد به نفس تمرین‌های مهمی در این بیماری محسوب می‌شوند.

گنجاندن آب درمانی در برنامه هفتگی این بیماران می‌تواند، علائم جسمی و روحی ناشی از افسردگی را کم کند. تمرین‌های تقویتی عضلات مانند استفاده از دمبل و باند‌های کششی، روش مؤثر دیگری در افزایش توانایی‌های جسمانی این بیماران است.

دکتر پرهام پارسانژاد

فیزیوتراپیست