مثلث شرق در گذرگاه ایران

اول : تحولات اخیر در منطقه و بویژه پیروزی حماس در فلسطین و انتخابات ملت عراق که هر دو در مسیری دیپلماتیک و برخلاف خواست امریکا صورت گرفت ، موید هشدار اخیر رهبر معظم انقلاب مبنی بر اشتباه استراتژیک غرب در نادیده گرفتن عمق و عقبه سیاسی ایران در منطقه و جهان اسلام بود؛ تحولاتی که قطعا نقطه پایان ماجرا نیست.

کد خبر: ۸۹۳۸۲

دوم : رویکردهای غیرمنطقی و تبعیض آمیز غرب در برخورد با فعالیت های هسته ای ایران که عملا همه رویکردهای حقوقی و صلح جویانه بین المللی را زیر پا گذاشته است ، کشورهای در حال توسعه و حتی برخی قدرتهای توسعه یافته جهان را هشیار ساخته است که ایران نقطه پایان زورگویی امریکا نیست و چه بسا این شتر فردا بر در خانه آنها نیز بخوابد!
سوم : تاکید و اجماع نخبگان و سیاستمداران مستقل جهان در نقش محوری تولید و توزیع انرژی به عنوان مهمترین ابزار قدرت بین المللی در دهه های آینده ، و البته تاکید گزارش های آژانس بین المللی انرژی درباره حاکمیت ایران بر حدود یک ششم کل منابع انرژی جهان (منابع نفت ، گاز و مواد کانی هسته ای) برخی رقبای سنتی امریکا در جهان و نیز کشورهای پرتقاضا را متوجه ساخته که زمان فعلی نه تنها نقطه پایان بلکه نقطه آغاز نیاز آنان به ایران است . 3 نکته فوق در موقعیت کنونی این نکته را به اثبات رسانده است که ایران را باید نقطه آغاز جهان آینده نامید. از این منظر توجه یک «مثلث شرقی» شامل روسیه ، چین و هند به کشورمان را می توان از جهات مختلف مورد ارزیابی قرار داد. به غیر از روسیه که دارای ملاحظات فراوانی است ، چین و هند به تنهایی دوپنجم جمعیت دنیا را در اختیار دارند و در زمینه انرژی ، ایران آنها را به دوراهی انتخاب امروز یا فردا کشانده است.
1- سرگئی کرینکو ، رئیس آژانس فدرال اتمی روسیه به تهران آمده است. روسها بی تردید در جریان دومین دور مذاکرات با ایران در مسکو دریافتند که تصمیم آنها در اجلاس فوریه اقدامی شتابزده بود. پذیرش مهم بودن جزییات طرحی که روسیه شتابزده و مبهم ارائه کرد ، از جمله فاصله 3000 کیلومتری بین تاسیسات فرآوری مواد ایران با غنی سازی در مرکز روسیه که با مقررات و پادمان های مربوط به ایمنی انتقال مواد و سوخت هسته ای آژانس هم مغایرت دارد ، جزییات تامین مواد اولیه ، مکان و سهام مالی و تکنولوژیک طرفین و... نشان داد که تشکیل یک بانک سوخت منطقه ای با مشارکت ایران فرصت بیشتری از یک ماه را طلب می کند!
روسها اکنون هم قراردادی با ما در مورد تامین و ارسال سوخت نیروگاه اتمی بوشهر دارند که به تعهدات خود عمل نکرده اند لذا مهمترین محک برای راستی آزمایی اهداف مسکو در همکاری مشترک با ایران در زمینه سوخت هسته ای ایفای تعهدات کنونی و به عبارتی استارت نیروگاه بوشهر است . روسها همچنین سیاست باثبات و مطمئنی را در طول طرح پرونده ایران در شورای حکام به نمایش نگذاشته اند که این مساله ، به همراه تبعیت از امریکا در نشست 2 فوریه ، نقطه ضعف بزرگی برای این کشور محسوب می شود. حتی اگر ملاحظات و دلایل متعدد برای استقلال روسیه در تصمیم گیری برابر امریکا را نادیده بگیریم ، گویا سیاستمداران مسکو هنوز نفهمیده اند جمع منابع انرژی آنها و ایران بیش از یک سوم کل انرژی دنیا را تشکیل می دهد و انتخاب ایران در برابر امریکا پرسودترین رویکرد ممکن روسیه در حال حاضر و آینده خواهد بود.
2- معاون وزیر خارجه چین هم برای مذاکرات هسته ای به تهران آمده است . به نظر می رسد پکن گرچه فعلا قصد بازیگری مستقل (بویژه مستقل از روسیه) را ندارد اما افق منافع این کشور با وسعت و جمعیت پهناوری که به امنیت انرژی در دنیای آینده نیاز استراتژیک دارد ، چین را به اهمیت منافع پایدار خود در دور نشدن از ایران حساس تر کرده است . پکن این را می فهمد که راه او در زمینه انرژی با مسکو و واشنگتن یکی نیست . روسیه از ایران انرژی فسیلی وارد نمی کند و رقیب تنگاتنگ ایران در این زمینه است ولی پکن 17 درصد نفت خود را از ایران وارد می کند و حتی در شرایط فعلی از قرارداد یکصد میلیارد دلاری تامین گاز از ایران دل نمی کند. حتی اگر فاصله 20 هزار کیلومتری چین و امریکا را هم نادیده بگیریم ، تهران انتخاب مطمئن تری در برابر واشنگتن خواهد بود. چین البته نگران است که در تقسیم کیک قدرت از سوی 4 کشور دیگر عضو دایم شورای امنیت اگر با آنها شریک هم شود خود را با بحران فزاینده انرژی در دهه های آینده مواجه کرده است.
3- هند نیز دارای موقعیت انتخاب است ، به نحوی که درباره تامین انرژی گاز از ایران یا خشنودی امریکا ، «دیپلماسی یویو» را برگزیده است گاهی به این سمت و گاهی به آن سمت . از طرفی دهلی نو در رقابت های منطقه ای با چین هرگز نمی تواند در برابر دالان انرژی پکن تهران بی تفاوت بماند و دیر یا زود ناگزیر از انتخاب میان ایران و امریکا خواهد بود انتخابی میان آینده و حال. مجموع آنچه گفته شد بصراحت بازگوکننده موقعیتی است که براساس آن ایران قلب و نقطه مطمئن دلتای قدرت در شرق جهان است . مسکو ، پکن و دهلی نو اگر راهی جز حفظ این نقطه مطمئن طی کنند ، امروز و فردا را با هم خواهند باخت. ایران محور و ابرقدرت انرژی در دهه های آینده خواهد بود.