حفاظت از تنوع‌زیستی

تنوع‌زیستی، انواع اشکال حیات، نقش‌های بوم‌شناختی که ایفا می‌کنند و تنوع‌ژنتیکی آنها را نیز شامل می‌شود. به عبارت دیگر، تنوع‌زیستی شامل تنوع در انواع ژن‌ها، گامت‌ها، گونه‌ها و زیستگاه‌های آنها، سیماهای سرزمین و فرهنگ‌ها (لهجه‌ها، زبان‌ها، آداب و رسوم) است.

کد خبر: ۵۸۲۷۴۷

تنوع‌زیستی پایه و اساس حیات زمین را تشکیل می‌دهد. در تنوع حیات، دو سطح بنیادی؛ یکی تغییرات ژنتیکی درون یک‌گونه و دیگری تغییرات بین گونه‌های مختلف قابل تشخیص است. این دو سطح، تقریبا به موازات تکامل خرد و تکامل کلان است که اولی تغییرات قابل ردیابی در سطح کروموزم و ژن و دومی تغییرات پیچیده‌تر و بنیادی‌تری است که چندان آماده تجزیه و تحلیل‌های فوری ژنتیکی نیستند. برای اندازه‌گیری تنوع‌زیستی، باید سه ویژگی فون و فلور اندازه‌گیری ‌شود.

انهدام زیستی در چند مرحله اتفاق می‌افتد. نخست یک گونه که بخشی از تنوع زیستی است، ممکن است به‌طور منطقه‌ای از بین برود. به این معنی که در بخشی از قلمرو طبیعی خود ناپدید شود. سپس ممکن است به‌طور اکولوژیک منهدم شود و آن زمانی است که تعداد افراد باقیمانده آنقدر نیستند که بتوانند روی زیستگاه خود اثر بگذارند. در صورتی که افراد این نوع گونه‌ها مورد حمایت قرار نگیرند تا به تولید مثل بپردازند، گونه‌‌های منهدم‌شده اکولوژیک به گونه‌های منهدم‌شده بیولوژیکی تبدیل خواهند شد. البته حمایت و حفاظت از گونه‌ها زمانی موثر است که تعداد افراد هریک از گونه‌ها از حداقل جمعیت زیستای خود (آستانه نابودی) که می‌تواند بقای آنها را تضمین کند کمتر نباشد.

برای حفاظت از تنوع‌زیستی طرح‌های عملیاتی تنوع‌زیستی (BAP) کارساز خواهند بود. علاوه بر این، برنامه‌های تکثیر در اسارت گونه‌های در خطر انقراض نیز می‌تواند کلیدی برای جلوگیری از انقراض گونه‌ها باشد. یک برنامه تکثیر در اسارت و معرفی مجدد همیشه باید بخشی از یک برنامه حفاظتی بزرگ‌تر باشد که گونه را برای روبه‌روشدن با مشکلات زیستگاه‌های طبیعی آماده ‌کند. برنامه‌های تکثیر در اسارت و معرفی مجدد نیازمند حمایت، منابع مالی کافی و تلاش‌های بسیار است تا موفقیت آنها در طولانی مدت تضمین شود. برنامه‌های تکثیر در اسارت و معرفی مجدد گونه در مقابل حفاظت و بهسازی زیستگاه نقش حفاظتی کوچکی ایفا می‌کند. بدون شک نیاز به تکثیر در اسارت گونه‌های در خطر انقراض رو به افزایش است. برنامه‌های تکثیر در اسارت می‌توانند پژوهش‌ها و آموزش‌های مربوط به حفاظت گونه‌ها را پوشش دهند. هدف اصلی اغلب برنامه‌های تکثیر در اسارت خودکفایی جمعیت‌های وحشی است. به این معنا که جمعیت‌های وحشی برای بقا دیگر به برنامه‌های حفاظتی نیازی نداشته باشند. اگر یک گونه هرگز به طبیعت دوباره معرفی نشود، یک برنامه معرفی مجدد موفق حداقل می‌تواند نیاز باغ‌وحش‌ها را تامین کند. به این ترتیب، فشار زنده‌گیری گونه‌ها از جمعیت‌های وحشی کم می‌شود. گونه‌های در اسارت می‌توانند نیاز بسیاری از مطالعات و پژوهش‌های علمی مانند مطالعات ژنتیکی، تکامل انسان و داروسازی را برطرف کنند.