انتخاب صداهای مناسب از نسل‌های مختلف

«قصه‌های جزیره»، «مزرعه پام‌فیلد» و «پزشک دهکده» نمونه‌هایی از این‌گونه سریال‌ها هستند؛ اما این موضوع آشنا، دهکده خاطرات را به کاری متوسط و سرگرم‌کننده تبدیل کرده که تا حدودی دوبله خوبش، انگیزه‌ای شد تا کار دیده شود. شوکت حجت، مدیر دوبلاژ این اثر از اوایل دهه 60 کارش را آغاز کرده است. حجت که پیش از این، کار خوبش را در سریال «رابینسون کروزو» دیده بودیم، تا اینجا در دهکده خاطرات نیز بخوبی عمل کرده است. او از گویندگان نسل‌های مختلف دوبله استفاده کرده و بیشتر انتخاب‌هایش درست و منطقی بوده است. او خودش نقش لورا را می‌گوید. لورا دختری جوان است که تحت نظارت خانم لنین تجربه کسب می‌کند و به زنی پخته تبدیل می‌شود. صدای حجت برای نقش دختران نوجوان و جوان بسیار مناسب است که یکی از نمونه‌های بسیار خوبش را در «مزرعه پام‌فیلد» دیدیم. در دهکده خاطرات نیز صدای او بخوبی با چهره و شخصیت لورا تناسب دارد. غیر از حجت، صدای مریم شیرزاد نیز تا حدودی برای لورا مناسب است، اما چون حجت کمتر نقش زنان متاهل و جاافتاده را گفته، به همین دلیل وجوه دخترانگی صدایش بیشتر است.

خانم لین، مدیر پستخانه مردم را دوست دارد، به آنها کمک می‌کند و مردم نیز به او علاقه دارند. انتخاب صدای مریم صفی‌خانی برای این آدم مسوولیت‌پذیر بسیار بجا و مناسب است، زیرا هم صدایش به یاد می‌ماند و هم حرفه‌ای است و می‌داند چگونه باید از صدایش استفاده کند. صدای زهره شکوفنده نیز از هر نظر برای لین مناسب است، اما با توجه به توانایی‌هایش، او برای چنین نقشی تکراری به نظر می‌رسد و صدای صفی‌خانی میان دوبله سریال‌های خارجی تازه پخش شده باعث تنوع شده است.

تیموتی و آدلید، زوجی هستند که منوچهر زنده‌دل و نرگس فولادوند به جای آنها گویندگی کرده‌اند. تیموتی جنتلمن و قاضی منطقه است. چنین شخصیتی، صدای محکم و جذاب داشته که فهم، شعور و برتری نیز در آن احساس شود و صدای زنده‌دل این‌گونه است. تیموتی به طبقه بالای اجتماع تعلق دارد و بدیهی است که همسرش نیز از همین طبقه باشد، بنابراین باید صدایی شیک، زیبا و با شخصیت برایش انتخاب می‌شد که چنین هم شده است.

رابرت و اما ـ پدر و مادر لورا‌ ـ زوج دیگری هستند که برای آنها بیژن علی‌محمدی و ژیلا اشکان انتخاب شده‌اند. چهره و شخصیت رابرت، صدای خاصی را به ذهن نمی‌آورد.

اما صدای علی‌محمدی برای رابرت مناسب است و از طرفی با صدای ژیلا اشکان نیز تناسب دارد. البته جز در موارد خاص و استثنایی، صدای شخصیت‌هایی که در فیلم‌ها و سریال‌ها با هم بده بستان دارند، باید در حد و اندازه همدیگر باشند. صدای اشکان نرم، قابل انعطاف، مهربان و کاملا مناسب شخصیت راما ـ زنی خانه‌دار و خانواده‌دوست ـ است و با حالت صورت او هماهنگی کامل دارد. از سویی دیگر، صدایی است که زیاد از آن استفاده نشده و تازگی دارد و برای تنوع در دوبله آثار خارجی خیلی خوب است. یکی دیگر از انتخاب‌های خیلی خوب حجت به نقش توماس مربوط می‌شود که امیر عطرچی به جای وی صحبت کرده است.

صدای عطرچی زیبا نیست و لزومی هم ندارد که همه صداهای دوبله زیبا باشند، اما حس و حال دارد و بیشتر صداها باید این‌گونه باشند. کار او در دهکده خاطرات، سومین گویندگی برترش در سریال‌های خارجی طی چند سال اخیر است (2 کار دیگر «افسانه جومونگ» و «امپراتوری بادها»)‌.

انتخاب مهوش افشاری برای نقش روبی نیز مناسب است و صدای وی با ویژگی‌های صورت روبی و بخصوص حالت چشم‌‌ها و لب‌ها بسیار تناسب دارد.

حجت، فرصتی هم به یک دوبلور تازه‌کار به نام فرزانه شجاعی داده تا توانایی‌های خود را با گویندگی به جای زیلا ـ خدمتکار پیر و فضول پستخانه ـ بسنجد و این فرصت، دوبله‌ای خوب را پدید آورده است. در میان نقش‌های فرعی می‌توان به انتخاب رضا آفتابی برای راشیون ـ بازرس خشک و جدی اداره پست ـ اشاره کرد. در میان گزینش‌های حجت، 2 انتخاب نامناسب نیز وجود دارد: اشکبوس برای نقش پاترسون چون صدایش از اساس برای دوبله نامناسب است و میان دیگر صداها مثل سازی ناکوک به نظر می‌رسد. با وجود کوتاه بودن نقش بهتر بود دوبلور دیگری آن را می‌گفت و زی‌نوری برای نقش فیلیپ در نظر گرفته شده که به دلیل کوتاه بودن نقش و خاص نبودن آن باید دوبلوری باسابقه کمتر انتخاب می‌شد. تنها دلیل موجه این انتخاب می‌تواند این باشد مدیر دوبلاژ از سرنوشت و آینده نقش بی‌خبر بوده است.

دهکده خاطرات، حذفیاتی دارد که برای پی بردن به آنها به دیدن نسخه اصلی آن نیاز نبوده و ارتباط غیرمنطقی بعضی از صحنه‌ها و سکانس‌ها موضوع را لو داده است. این حذفیات روابط تیوتی و لین را گنگ کرده است. به نظر می‌رسد حجت تلاش کرده این گنگی‌ها به حداقل برسد، اما مدیر دوبلاژ، فیلمنامه‌نویس و کارگردان نیست که بتواند همه چیز را درست کند. آنچه می‌ماند درخواست چند باره از مسوولان تلویزیونی است که اگر فیلم یا سریالی با ضوابط کشور ما همخوانی ندارد و باید با حذفیات زیاد و تغییرات به وسیله دوبله قابل نمایش شود، از خرید و پخش آن خودداری کنند، حتی اگر اثر معروفی باشد.