تعداد آثار جهانی فارس، به 4 اثر رسید

به گزارش فارس، فریدون فعالی اظهار داشت: پرونده باغ‌های ایرانی، معرف 9 باغ منحصر به فرد کشورمان است که باغ‌های پاسارگاد و ارم از استان فارس در این پرونده به فهرست میراث جهانی پیوستند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس با بیان اینکه ثبت پرونده باغ‌های ایرانی افتخاری بزرگ برای نشان دادن و معرفی بیش از پیش تاریخ و فرهنگ ایران به جهانیان است گفت: باغ‌های ایرانی سابقه‌ای طولانی از زمان هخامنشیان دارند که باغ پاسارگاد به عنوان نخستین الگوی چهار باغ در جهان تأثیرات شگرفی در ادوار پس از خود در سراسر جهان گذاشته است و از این حیث در جایگاه ویژه‌ای قرار دارد.

فعالی با اشاره به اینکه قرار گرفتن این دو باغ در فهرست جهانی می‌تواند حمایت‌های مادی و معنوی جهانی را برای مجموعه‌ها در برداشته باشد، بیان داشت: ثبت این دو باغ در فهرست آثار یونسکو در معرفی هرچه بیشتر این مکان‌ها و جذب گردشگران خارجی و داخلی تأثیر به سزایی دارد و این امر بر لزوم توسعه برنامه‌ریزی‌ها برای حفاظت بیشتر از این مکان‌ها می‌افزاید.

وی اضافه کرد: طبق کنوانسیون میراث جهانی، میراث فرهنگی و طبیعی آثار ارزشمند و غیرقابل جایگزینی است که نه تنها به یک ملت بلکه به تمام انسان‌ها تعلق دارد و از دست رفتن این آثار به هر شکل ضایعه‌ای است در میراث تمام مردم جهان و وظیفه این کنوانسیون شناسایی، محافظت و حفاظت میراث فرهنگی و طبیعی با ارزش و برجسته جهانی و انتقال آن به نسل‌های آینده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس در ادامه ابراز داشت: افزایش اعتبار فهرست میراث جهانی، اطمینان از حفاظت مناسب از میراث جهانی، تشویق ظرفیت‌سازی کارآمد در کشورهای عضو کنوانسیون، افزایش آگاهی، مشارکت و پشتیبانی عموم از آثار جهانی از جمله اهداف و مزیت‌های ثبت آثار در فهرست میراث جهانی است.

طبق مطالعات و پژوهش‌های انجام گرفته با توجه به طراحی با غ پاسارگاد توسط کوروش می‌توان وی را به عنوان نخستین ابداع‌کننده طرح چهارباغ در جهان پذیرفت.

اعتباری که پاسارگاد بر مبنای طرح چهارباغ به دست آورد به حدی بود که الگوی بصری چهارباغ تا قرن‌ها پس از وی نیز به عنوان مبنای طرح‌های باغ‌های ایرانی به کار گرفته شد.

با توجه به تناسب و توازنی که کوروش کبیر با ساخت چهارباغ سلطنتی پارساگاد به وجود آورد، مسیر تازه‌ای در طرح باغ مطابق با ذوق و سلیقه ایرانیان آغاز شد، مسیری که با دستور وی آغاز و سال‌ها پس از وی نیز به عنوان الگوی باغ ایرانیان مورد قبول نسل‌های پس از او قرار گرفت.

در عین حال اینکه پس از کوروش، داریوش دستور ساخت بناهای یادمانی با الگوی چهارگوش جدید را داد اما این الگوها نیز منطبق با نظم چهارتایی باغ‌ها بوده‌اند. قطعه‌بندی‌های چهارتایی در باغ‌ها و طرح‌های مربع شکل و در کل طرح‌های (چهارباغ) مدت‌هاست که پس از کوروش همزیستی با یکدیگر را ادامه می دهند.

با در نظر گرفتن تأکید ایرانیان بر سازگاری طرح باغ‌های خود با محیط زیست و شرایط پیرامون، به غیر از تأمین اهداف کاربردی از احداث باغ‌های سلطنتی، در همان اندیشه نمایش قدرت و شکوه و عظمت خود از طریق باغ‌های سلطنتی بوده‌اند.

برای کسانی که قوه ادارک رموز و مسائل را از طریق مشاهده یادمان‌های باشکوه داشته باشند، باغ سلطنتی درونی کوروش، یک مجموعه کامل از طیف وسیعی از پیام‌های سیاسی و به نمایش گذاشتن قدرت حاکمه است.

ویژگی‌ها و مشخصه‌های به جای مانده از بنای پاسارگاد گویای ایده‌ها و نظریات کوروش کبیر است.در مقابل شهرت بابلیان برای ساخت باغ‌های معلق بابل که در حقیقت ابداع‌کننده الگوی بصری سیلندری شکلی برای بیان قدرت خود بودند، تمدن ایران با باغ‌های سلطنتی چهارگوش خود قرار دارد.

شهرت این چهارباغ‌ها تا حدی است که غربیان کوروش کبیر را (پادشاه چهارباغ) لقب می‌دهند.پلان چهارقسمتی باغ سلطنتی کوروش چیزی فراتر از یک قطعه‌بندی ساده و جدید‌الشکل در زمین است.شکل قطعه‌بندی باغ در پاسارگاد در حقیقت سمبلی از قدرت و اعتبار ایرانیان و طرح چهارتایی باغ استعاره‌ای از تمدن ایرانی است.

ایرانیان تقسیم‌بندی چهارتایی را نمادی خوش‌یمن می‌دانستند و اعتقاد داشتند که همان‌طور که جهان به چهار بخش تقسیم شده و چهار عنصر اصلی منشا پیرایش جهان است، بنابراین باغ‌های هخامنشی نیز باید تقسیم‌بندی چهارتایی داشته باشد.با این عمل در حقیقت باغ‌های سلطنتی هخامنشی نمادی از عالم یا جهان کوچک گشته است.

بوستان‌های وسیعی که به دستور پادشاه پاسارگاد ساخته شدند، پارادیسوس دارای تعریف مشخصی از دیدگاه پادشاه بوده‌اند و در حقیقت، پردیس‌ها از نظر کوروش کبیر نماد زمین‌های حاصل‌خیز، دنیای نظم داده شده و جهانی یکدست فارغ از هرگونه گسستگی داخلی یا خارجی است.

تأثیر الگوی بصری چهارباغ بر جهان پلان باغ سلطنتی پاسارگاد، بر ساختار باغ‌های پس از خود در مقیاس وسیع اثر گذاشته است.مشخصه‌های اساسی ابداع شده در پاسارگاد در باغ‌های ایرانی و باغ‌های اسلامی پس از خود در زمینه‌های وسیع و با پیچیدگیهای بیشتر مطرح شده‌اند.

نماد باغ‌های چهارتایی هخامنشیان در دوره ساسانیان و دوره‌های اسلامی به طور کامل مشخص است.باغ‌های ایرانی موجب به وجود آمدن باغ‌های محوری و متقارن در جنوب ایتالیا در اواسط قرن نهم میلادی شدند.

در قصر‌الحمرا در در جنوب اسپانیا وجوه مشخصی از باغ‌های ایرانی در طیف وسیع خودنمایی می‌کند. طراحان باغ‌های پاتیلا پوترا (سلسله مانوری‌ها) قصد داشتند با طرح‌های خود عظمت و شکوه باغ‌های ایرانی هخامنشیان را در تأثیر و تحت‌الشعاع هنر خود قرار دهند اما حتی در مقام رقابت نیز باغ‌های هنری ساخته شده در پیش از اسلام چه از نظر طرح و چه از نظر مصالح سنگی به کار گرفته شده، در مقابل معماری و بنای باغ‌های ایرانی حرفی برای گفتن نداشتند.

علاقه آشکار کوروش کبیر برای به نمایش گذاشتن معیارهای جدید در به کارگیری سنگ یکی از عوامل اصلی در ترغیب او به احداث آبگذرها و حوضچه‌هایی از سنگ خوشتراش بود.

روایت است که کوروش نخستین کسی بود که درختکاری ردیفی منظم را دستور داد، به دست خود، زیباترین درخت را مدال‌های جواهر نشان بخشید و جایزه کشاورزی داد.

پایتخت کوروش کبیر به صورت مجموعه‌ای باغ اندر باغ بوده، از طرفی باغی که آرامگاه را احاطه کرده بود و در کنار آن باغی که مجموعه کاخ‌ها را در برداشت.

مجموع آبراهه‌های شناسایی شده یک‌هزار و 100متر هستند که پردیسی را به ابعاد 250 در 300 مترمربع تشکیل داده اند.

30 حوضچه در مسیر کناری و 43 حوضچه در مستطیل مرکزی وجود داشته‌اند که در حال حاضر تعداد اندکی از آنها را می‌توانیم مشاهده کنیم.

آب رودخانه پلوار از مسیرهای فرعی وارد این آبروها و حوضچه‌ها می‌شده و پس از گردش در پردیس پاسارگاد و به احتمال بسیار آبرسانی به آن، خارج می شده است.

باغ ارم نیز که در بلوار ارم واقع شده از زیباترین باغ‌های شیراز و ایران است که درختان سرو ناز آن شهرت جهانی دارند و درحال حاضر باغ گیاه شناسی و دانشکده حقوق دانشگاه شیراز در آن قرار دارند.

این باغ توسط محمدقلی خان ایلخانی قشقایی ساخته شده و پسر میرزا حسنعلی خان ملقب به نصیرالملک آن را درسال 1315 (ه .ق) به این صورت در آورده است. باغ دارای عمارتی سه طبقه و زیبا به سبک قاجاریه بوده که از نظر معماری، نقاشی، حجاری، کاشی‌کاری و گچ‌بری از شاهکارهای زمان قاجاریه است.