چالش های یک قطره خون

مساله ای که به انتقال خون و صنعت پلاسما در کشور ما ضربه زد، آلودگی بیماران هموفیلی به ویروس هپاتیت C و HIV بود که بر اثر مصرف فرآورده های خونی خارجی به وجود آمد، این مساله تقریبا در همه جای دنیا اتفاق افتاد، در کشورهای اروپایی این مساله خیلی خوب مدیریت شد در حالی که در کشور به مسیری بد هدایت شد و جریان دادگاه آن نزدیک به یک دهه طول کشید. در کشور امریکا پس از این اتفاق ، قانونی با عنوان قانون سپر خون تصویب شد بر اساس این قانون بیماران صدمه دیده باید غرامت خود را از دولت دریافت کنند، اما سازمان های تهیه کننده خون ، بایستی از شکایت مصون باشند و نباید به دادگاه ها فراخوانده شوند تا پیشرفت کنند.
در ایران نیز قرار است به نوعی دیگر این سپر حمایتی ایجاد شود. اولین اقدام در این راه طرح تاسیس صندوق حمایت از بیماران بود. این طرح که از سوی نمایندگان مجلس تهیه شد با چالش های زیادی مواجه بود. در دومین اقدام در بودجه سال 1386 تبصره ای قرار دارد که به موجب آن سازمان انتقال خون موظف است به منظور حمایت از بیمارانی که به علت دریافت خون و محصولات خونی و بیماریهای منتقله از آن مبتلا می گردند، محصولات خونی تولید شده خود را نزد شرکتهای بیمه تجاری بیمه نماید تا این شرکتها هزینه های مربوط به عوارض و خسارت های ناشی از تزریق محصولات خونی را پرداخت کنند.
در صورتی که عوارض و خسارت های ناشی از تزریق محصولات خونی با تشخیص سازمان نظام پزشکی مربوط به اهمال سازمان انتقال خون نباشد این سازمان مسوولیتی در قبال عوارض حقوقی مربوطه نخواهد داشت.

بیمه تعهد ندارد

در بسیاری از نقاط دنیا، رسم معمول انتقال خون چنین است که سازمان های بیمه گر بخشی از هزینه های تولید فرآورده های خونی را بر عهده می گیرند، اما سازمان های بیمه گر در ایران هزینه خون را به بیمارستان ها و به تبع آن سازمان انتقال خون پرداخت نمی کنند. برای تولید فرآورده های مختلف خون ، سازمان نیازمند کمک بیمه ها هست . اگر سازمان های بیمه گر کمک کنند سرعت تولید این محصولات بیشتر می شود، همچنین با راه اندازی تست های جدید با کمک بیمه ها می توان سلامت خون را در سطح بسیار بالاتری تضمین کرد.

سرمایه گذاری روی جوانان

خون انسان هیچ جانشینی ندارد و نمی توان آن را به طور مصنوعی تهیه کرد، انسان های سالم تنها منبع خون برای همنوعان خود هستند، همچنین از یک سو با صنعتی شدن زندگی و افزایش شمار قربانیان تصادف و مبتلایان به سرطان و از سوی دیگر با پیشرفت علم که موجب ارائه درمان های جدید توسط انتقال خون برای بیماران نیازمند شده ، امروزه بیش از هر زمان دیگر نیاز به خون در جوامع مختلف احساس می شود. در ایران به دلیل اعتقادات مذهبی ، میانگین تعداد اهداکنندگان در بعضی شرایط زمانی مانند ماه محرم بسیار بالا و در بعضی شرایط مانند ماه رمضان پائین است.
ولی میزان نیاز به خون و فرآورده های خونی در مراکز درمانی تابع این عوامل و شرایط نیست. اصلاح این امر آموزش اهداکنندگان مستمر خون را طلب می کند. واقعیت این است که برای تامین خون سالم باید بر روی جوانان سرمایه گذاری کرد. فرهنگ سازی اهدای خون باید از مقاطع دبستان ، راهنمایی ، دبیرستان و حتی سربازی انجام شود.