
گزارشها نشان میدهد قاچاق روزانه ۲۰ تا ۳۰میلیون لیتر سوخت معادل بیش از ۱۲ میلیارد دلار زیان سالانه به کشور تحمیل میکند. با این حال کشورمان همچنان با بار مالی سنگین یارانههای انرژی و حجم عظیم قاچاق سوخت روبهروست. همین مسأله انگیزههای جدی برای تغییر نظام تخصیص سهمیه و رصد تراکنشها ایجاد کرده است.
در هفتههای گذشته و پس از تنشها بر سر مذاکرات ایران با سه کشور اروپایی درباره ماجرای اسنپبک، شاهد رشد محسوس نرخ ارز و طلا بودهایم. این روند بیش از آنکه ناشی از عوامل بنیادی اقتصاد باشد، ریشه در فضای سیاسی و افزایش انتظارات تورمی دارد و بازارها به اخبار واکنش نشان دادهاند و به نوعی شاهد هیجان در بازار ارز و طلا هستیم.
اگر باور ما این باشد که راه دستیابی به رفاه، امنیت و اقتصاد توسعهیافته از مسیر رشد تولید محقق میشود و تولید، موتور توسعه و پیشرفت کشور است، آن زمان مراقبت میکنیم تا تولید آسیب نبیند؛ اما چرا تولید موتور پیشرفت است؟ زیرا درآمدهای ارزی کشور، اشتغال و... از دل تولید به دست میآید.
در کنار دیپلماسی خارجی و توان دفاعی، سیاست اقتصاد داخلی نقشی کلیدی در افزایش تابآوری و ایجاد بازدارندگی پایدار در برابر تهدیدات نظامی ایفا میکند. اقتصاد داخلی ایران باید به مرکز ثقل مقاومت ملی تبدیل شود. این امر مستلزم تلفیق حکمرانی چابک، برنامهریزی دقیق، عدالت اجتماعی و مشارکت فراگیر مردمی است. در صورت تحقق این سیاستها، تابآوری اقتصادی کشور نهتنها حفظ، بلکه تقویت خواهد شد.
بازار محصولات کشاورزی بهدلیل نبود نظارت، با نابسامانی مواجه شده است؛ مثلا برنج با ارز ترجیحی وارد میشود اما با قیمت مصوب به دست مصرفکننده نمیرسد یا در بحث گوشت، دام زنده ارزان اما قیمت گوشت قرمز افزایش یافته است. سؤال اصلی این است که نظارت بر توزیع و بازار این محصولات بهعهده کیست؟ درحالیکه هرجا نابسامانی وجود دارد، مسئولیت ناظر باید مشخص شود.
موضوع کاهش تجارت خارجی کشور تقریبا از یک سال گذشته آغاز و این روند ادامه داشته و طبیعتا گاهی این نوسان و تراز منفی کمتر و بیشتر شده است. کاهش قیمتهای جهانی در حوزه پتروشیمی یکی از دلایل کاهش ارزش صادراتی است. هرچند نمیتوان به مشکلات داخلی که مانع کار صادرکنندگان است، اشاره نکرد.
موضوع کوچکسازی دولت ازجمله وزارت جهاد کشاورزی در برنامه هفتم پیشرفت آمده اما متاسفانه تغییر ساختاریای که اکنون ابلاغ شده نه تنها براساس کوچکسازی و چابکسازی نیست بلکه برخلاف قوانین بالادستی نیز بهشمار میرود. مصوبه شورایعالی اداری چند ایراد اساسی دارد.
اجرای سیاست تکنرخی شدن ارز در شرایط فعلی اقتصاد ایران همراه با ریسک فزاینده اجتماعی خواهد بود، زیرا معیشت مردم تحت فشارهای عدیده (تورم) قرار گرفته و واحدهای تولیدی و صنعتی نیز در بحث تامین ارز دچار بلاتکلیفی هستند.
سازمان حفظ نباتات کشور از بدو تأسیس در سال ۱۳۴۶ تاکنون هیچگونه وظیفه تحقیقاتیای که اکنون قابل انتقال به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) باشد نداشته است.
حذف یارانه نقدی سه دهک درآمدیبالای جامعه (دهکهای ۸، ۹ و ۱۰) براساس قانون بودجه امسال میبایست از ابتدای سال اجرایی میشد؛ با این حال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که یارانه این سه دهک از ماه آینده (شهریور) حذف خواهد شد که برای این اقدام باید چند نکته مد نظر قرار گیرد.
نوسان بازارهای طلا، ارز و...بیشتر به مسائل سیاسی وابسته است، بهطوریکه احتمال دارد با یک تنش بینالمللی قیمت طلای جهانی افزایش پیدا کند یا بالعکس. بازارهای ما نیز از این قاعده مستثنی نیست، اما باید اقداماتی انجام داد تا پولهای مردم بهصورت هیجانی به سمت این بازارها نرود تا بعد از آن با افت قیمتها، افراد دچار زیان شوند.
وزیر امور اقتصادی و دارایی اخیرا از تغییر روند خصوصیسازی در کشور سخن گفت اما تا زمانی که بخش خصوصی اقدام عملی مشاهده نکند، این صحبتها را هم مانند یک شعار تلقی میکند. به نظر میرسد هنوز دولت معتقد نیست که بخش خصوصی موتور حرکت اقتصادی جامعه است.
بخشی از خوراک دام (نهادههای دامی) از طریق واردات تامین میشود. در بخش دام سبک، وابستگی نهادهها به واردات کمتر از ۲۰ درصد است، بهطوریکه دام عشایر کشور، نهاده مصرف نمیکند و بیشتر از مراتع استفاده میشود.
باورکردنی نیست که شرکتی با حدود ۱۴۰ هزار میلیارد تومان زیان انباشته ۹ خواستگار دارد اما این یک واقعیت است!شرکتها و گروههای صنعتی و تجاری کرمان موتور، گلرنگ، انتخاب، زر، فرداموتور و افرادی همچون علی انصاری و بابک زنجانی (در قالب شرکت تحت مدیریتشان)، بانک شهر و در نهایت کنسرسیومی متشکل از چند قطعهساز خودرو، خواهان تملک سایپا هستند.
بازار سهام بعد از دفاعمقدس ۱۲روزه، ریزش را آغاز کرد که این روند همچنان ادامه دارد. چند عامل در این موضوع اثرگذار است. نخست اینکه بحث تعطیلات، ناترازی انرژی و گزارشهای نامناسبی که برخی از گروههای سهام ازجمله خودروییها از عملکرد خود منتشر کردند، به بازار آسیب زد.
شاخصهای اقتصادی دهه ۹۰ (۱۴۰۰- ۱۳۹۰) و مقایسه آنها با دهههای گذشته نشان میدهد اهداف اقتصادی این دهه محقق نشده. مثلا شاخص نرخ ارز و تورم در این دهه، افزایش خیلی زیادی داشته بهطوری که تورم ۱۴برابر و نرخ ارز ۱۹برابر شده است.
ناترازیها یک مسأله ملی است که باید برای آن اقدام و برنامهریزی شود. با این حال شرایط و مشکلات ناترازی انرژی بهخصوص در حوزه آب و برق، امروز پیچیدهتر شده است. خشکسالیهای متوالی و افزایش دمای هوا(گرما) که امسال تشدید شده وضعیت آب راهم با مشکل مواجه کرده وبخشی ازتولید برق به مسأله آب وابسته است.
پاکستان، یکی از همسایههای ویژه ایران است وباید به لحاظ سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، علمی و امنیتی در دیپلماسی همسایگیمان با این کشور، تجدیدنظر انجام شود. نخست اینکه پاکستان، یک کشور مسلمان است، از نظر فرهنگی قرابت بسیاری به ایران دارد و مردمان این سرزمین دوستدار ایران هستند؛ آنها این موضوع را بارها در استقبال از مقامات ایران یاطرفداری از کشورمان درمواقع بحرانی مانندجنگ،در صحنههای بینالمللی ثابت کردهاند.
ما فقط به قاچاق بنزین فکر میکنیم، در حالیکه قاچاق گازوئیل شاید حتی بیشتر باشد. در هر دو فرآورده، مصرف کشور بیش از منطق عادی است و باید حداقل روی ۷۰ میلیون لیتر قاچاق در روز حساب کرد. این عدد بسیار سنگینی است که معادل حدود ۱۲ میلیارد دلار تأمین مالی میطلبد.
برآوردها نشان میدهد نرخ رشد اقتصاد ایران در نخستین فصل سال ۱۴۰۴دچار افت شده است وبا این روند، احتمال این وجود دارد که نرخ رشد سال جاری منفی شود. یکی از مشکلات کنونی کشور، مشکل تقاضاست. یعنی باتوجه به جنگ تحمیلی ۱۲ روزه که رخ داد و تهدیداتی مانند مکانیسم ماشه(اسنپبک) کماکان ادامه دارد و هنوز به شرایط ثبات نرسیدهایم؛ این موارد در بخش تقاضای مردم تأثیر میگذارد.
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح کرد
در گفتگو با یک جامعهشناس به نقش تشکلهای مردمنهاد درحفظ جامعه پرداختهایم