jamejamonline
فرهنگی کتاب و ادبیات کد خبر: ۱۲۸۵۳۷۱   ۱۶ آبان ۱۳۹۹  |  ۱۵:۲۶

آیا در زبان فارسی استفاده از کلمه "شمردن" اشتباه می باشد ؟

به گزارش جام جم آنلاین به نقل عصر ایران ، دوستی پرسیده است: جدای بحث های سیاسی و انتخاباتی و به لحاظ واژگانی،«شماردن» درست است و فعل امر و نهی آن (بشمار و نشمار) یا شمردن با دو فعل امر و نهی (بشمُر و نشمُر)؟ و به عبارت دیگر باید نوشت: بشمارید یا بشمُرید؟

نزد من، زبان معیار همان است که سعدی در گلستان و بوستان نوشته و به همین خاطر ابایی از به‌کارگیری واژۀ «اولی‌تر» ندارم چون بارها سعدی به کار برده است و سعدی در بوستان «شماردن» آورده است:


ز خود بهتری جوی و فرصت شمار
که با چون خودی گم کنی روزگار

  با این حال فردوسی در زبان بر سعدی حق تقدم دارد و در شاهنامه چنین سروده است:

یکایک بر او برشمُر هر چه هست
ز گنج و ز تاج و ز تختِ نشست

با این وصف پاسخ روشن می شود: چون سعدی از «شماردن» استفاده کرده و فردوسی از «شمُردن»، هر دو درست است! (هر چند اگر قرار بر مته بر خشخاش گذاشتن باشد می‌توان گفت: "شمار" در "فرصت شمار" در واقع به معنی "دان" است: غنیمت‌دان! و صحبت از شمردن نیست یا در شعر فردوسی "برشمردن" آمده نه "شمردن")



شاید هم کسانی خُرده بگیرند که در این های و هوی و بحث بر سر شمارش (شمردن) آرا این چه نکته‌ای است؟ (راستی همین که " شمارش" داریم و " شِمُرش" نداریم از ترجیح اولی حکایت می‌کند). آری، اما پرسشی بود و پاسخی داده شد.

چندان که عُبید زاکانی می‌نویسد: «یکی پرسید: قیمه به "قاف" کنند یا به "غین"؟ گفت: ای برادر! "غین" و "قاف" بگذار که قیمه به گوشت کنند.»

باشد که این «شمارش» یا «شمردن» هم گوشت را به قیمه‌های ما بازگرداند!

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
رشته ‌کوه‌هایی به نام پدر

رشته ‌کوه‌هایی به نام پدر

از یک سنی به بعد، دیگر شخص و انسان نیستند. تبدیل می‌شوند به یک مفهوم. یک مکتب، یک تفکر. بعضی وقت‌ها با یک من عسل نمی‌شود خوردشان.

مسافران خواب بی‌آرتی

مسافران خواب بی‌آرتی

اتوبوس‌های بی‌آرتی از وسط بزرگراه امام علی(ع) می‌گذرند. اگر اهل تهران باشید یا دست کم گذرتان به این شهر افتاده باشد لابد دیده‌اید.

جلوه‌های ولایت در شعر عرب

جلوه‌های ولایت در شعر عرب

میراث شعر علوی در ادبیات عرب میراث عظیمی است، زیرا این ادبیات وسیله تمایز شعر شاعران شیعی از صدر اسلام تاکنون است.

گفتگو

بیشتر
عــامــه پسند

جمع‌بندی جشنواره فیلم فجر در گفت‌و‌گو با ایزدمهرآفرین، منتقد فیلم و فعال رسانه

عــامــه پسند

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

آشنایی با ضرب المثل ها

حکایتی از کلیله و دمنه

پیشخوان بیشتر