jamejamonline
فرهنگی کتاب و ادبیات کد خبر: ۱۲۸۵۳۷۱   ۱۶ آبان ۱۳۹۹  |  ۱۵:۲۶

آیا در زبان فارسی استفاده از کلمه "شمردن" اشتباه می باشد ؟

به گزارش جام جم آنلاین به نقل عصر ایران ، دوستی پرسیده است: جدای بحث های سیاسی و انتخاباتی و به لحاظ واژگانی،«شماردن» درست است و فعل امر و نهی آن (بشمار و نشمار) یا شمردن با دو فعل امر و نهی (بشمُر و نشمُر)؟ و به عبارت دیگر باید نوشت: بشمارید یا بشمُرید؟

نزد من، زبان معیار همان است که سعدی در گلستان و بوستان نوشته و به همین خاطر ابایی از به‌کارگیری واژۀ «اولی‌تر» ندارم چون بارها سعدی به کار برده است و سعدی در بوستان «شماردن» آورده است:


ز خود بهتری جوی و فرصت شمار
که با چون خودی گم کنی روزگار

  با این حال فردوسی در زبان بر سعدی حق تقدم دارد و در شاهنامه چنین سروده است:

یکایک بر او برشمُر هر چه هست
ز گنج و ز تاج و ز تختِ نشست

با این وصف پاسخ روشن می شود: چون سعدی از «شماردن» استفاده کرده و فردوسی از «شمُردن»، هر دو درست است! (هر چند اگر قرار بر مته بر خشخاش گذاشتن باشد می‌توان گفت: "شمار" در "فرصت شمار" در واقع به معنی "دان" است: غنیمت‌دان! و صحبت از شمردن نیست یا در شعر فردوسی "برشمردن" آمده نه "شمردن")



شاید هم کسانی خُرده بگیرند که در این های و هوی و بحث بر سر شمارش (شمردن) آرا این چه نکته‌ای است؟ (راستی همین که " شمارش" داریم و " شِمُرش" نداریم از ترجیح اولی حکایت می‌کند). آری، اما پرسشی بود و پاسخی داده شد.

چندان که عُبید زاکانی می‌نویسد: «یکی پرسید: قیمه به "قاف" کنند یا به "غین"؟ گفت: ای برادر! "غین" و "قاف" بگذار که قیمه به گوشت کنند.»

باشد که این «شمارش» یا «شمردن» هم گوشت را به قیمه‌های ما بازگرداند!

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
کار خوب تلویزیون

کار خوب تلویزیون

این‌که تلویزیون بخش‌هایی از دیدار اهالی فرهنگ و هنر با رهبری را منتشر کرده خیلی خوب است چون معلوم می‌کند برخلاف ادعای برخی مدیران، رهبری مخالف تصمیماتی است که به ضرر اهالی فرهنگ است.

یک پیشرفت خیره‌کننده

یک پیشرفت خیره‌کننده

گمانم سال ۸۷ بود که گزارشی رفته‌بودیم درباره این‌که جایگاه کتاب در سبد خانوارها چقدر است؟ تیتر گزارش از آنهایی بود که به یاد می‌ماند؛ کباب یا کتاب؟ بعد هم قیمت کتاب را ( که آن زمان بسیار ارزان بود) قیاس کرده‌بودیم با خوراکی‌ها.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

آشنایی با ضرب المثل ها

حکایتی از کلیله و دمنه

پیشخوان بیشتر