• 0 0
  • 0

واقعه غدیر در منابع شیعه و سنی؛

آیا امام علی(ع) از امامت و ولایت خود دفاع کردند؟

پنج شنبه 8 شهریور 1397 ساعت 11:24
واقعه غدیر در منابع شیعه و سنی به تواتر نقل شده است. اما سوالی که مطرح است این نکته است که آیا خود حضرت بر این واقعه و بر امامت و ولایت خویش استناد کردند یا خیر؟

آنچه در ادامه می خوانید برخی از منابع و روایات شیعیان در همین باره است:

حضرت علی(ع) در گفت‌وگو با اصحاب شورا فرمود: «شما را به خدا سوگند می‌دهم؛ آیا در بین شما کسی غیر از من هست که رسول خدا(ص) در روز غدیر به امرِ خداوند متعال او را [به ولایت] منصوب و سپس در مورد او فرموده باشد: مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلَاهُ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاه؟!». همه گفتند: نه
حضرت علی(ع) در گفت‌وگویی نیز خطاب به خلیفه اول فرمود: «تو را به خداوند سوگند می‌دهم که بگوئی؛ آیا طبق حدیث رسول خدا(ص) در روز غدیر من مولای تو و هر مسلمانی هستم یا تو؟» گفت: بلکه شما
در ایام خلافت عثمان بن عفان؛ علی(ع) را در مسجد مشاهده کردم، جمعی نشسته بودند و بحث علمی مطرح بود و از عفّت، سخن به میان آمد. سپس صحبت قریش به میان آمد و سابقه قریش و هجرتش با رسول خدا(ص) و آنچه آن‌حضرت در مورد قریش فرموده بود... . علی(ع) در مورد انتصاب خویش به خلافت به امر الهی توسط پیامبر خدا(ص) فرمود: «شما را به خدا سوگند می‌دهم که بگوئید؛ آیا رسول خدا مرا در غدیر خم برای خلافت نصب نفرمود، و این خطبه را نخواند و نفرمود که ای مردم! خداوند متعال مرا به رسالتی مبعوث فرموده که سینه‌ام تنگ شده و گمان می‌کنم که مردم مرا تکذیب کنند. پس خداوند مطلبی فرموده که باید ابلاغ کنم یا این‌که مرا عذاب می‌کند. بعد فرمود: ای مردم! آیا می‌دانید که خداوند متعال مولای من است و من مولای مؤمنان هستم و من از خود مردم به ایشان سزاوارترم، همه گفتند: آری یا رسول الله. سپس فرمود: یا علی! بایست، پس من ایستادم. سپس فرمود: من کنت مولاه فعلی مولاه. اللهم وال من والاه و عاد من عاداه. سلمان بلند شد و عرض کرد یا رسول الله ولایت علی، چگونه ولایتی است، پیامبر(ص) فرمود: ولایتی همانند ولایت من، پس خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: "الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِینا". پس رسول خدا(ص) فرمود: الله اکبر بر اتمام نبوّت من و اتمام دین خدا به ولایت علی (ع) بعد از من سپس خلیفه اول و دوم برخاستند و گفتند: یا رسول الله آیا این آیات اختصاص به علی دارد. رسول خدا(ص) فرمود: بله به علی و اوصیاء من تا روز قیامت اختصاص دارد. آن دو نفر گفتند: یا رسول الله آن اوصیاء را بیان فرما. پیامبر فرمود: علی، برادرم و وزیرم و وارث و وصی و جانشین من در امتم و ولی و سرپرست هر مؤمنی بعد از من می‌باشد. سپس فرزندش حسن سپس حسین، سپس 9 نفر از فرزندان حسین، یکی بعد از دیگری. قرآن با ایشان است و ایشان با قرآن هستند. هیچ‌کدام از دیگری جدا نمی‌شوند تا این‌که بر حوض بر من وارد شوند». همه حاضران گفتند: به خدا که ما شنیدیم و به آنچه تو گفتی شهادت می‌دهیم و آن روز نیز شاهد بودیم.
جابر بن عبدالله انصاری می‌گوید: علی بن ابی‌طالب(ع) برای ما خطبه خواند. پس خدای را ستود و بر او ثنا خواند سپس فرمود: «ای مردم! جلو همین منبر چهار فرد برجسته از یاران پیغمبر(ص) حضور دارند. انس بن مالک، براء بن عازب، اشعث بن قیس کندی و خالد بن یزید بجلی! سپس روی به انس کرده و فرمود: ای انس! اگر از رسول خدا شنیدی که می‌فرمود: به هر کس که مولا منم [این] علی است مولای او و آن‌گاه امروز به جانشینی من گواهی ندهی از خدا می‌خواهم که تو را نکشد تا به بیماری پیسی آن‌چنان دچار شوی که عمامه‌ات هم آن‌را نپوشاند. اما تو ای اشعث! اگر شنیدی... و آن‌گاه امروز به جانشینی من گواهی ندهی از خداوند می‌خواهم که تو را نکشد تا هر دو چشمت را کور گرداند. اما تو ای خالد بن یزید! اگر از رسول خدا شنیدی... آن‌گاه امروز به جانشینی من گواهی ندهی از خداوند خواستارم که تو را نکشد جز با مرگ دوران جاهلیت. اما تو ای براء بن عازب! اگر شنیدی از رسول خدا ... آن‌گاه امروز به جانشینی من گواهی ندهی از خداوند خواستارم که تو را نمیراند مگر همان‌جا که از آن مهاجرت کردی». جابر بن عبد الله انصاری می‌گوید: به خدا سوگند! انس را دیدم که دچار پیسی شده بود و می‌خواست با عمامه‌اش آن‌را بپوشاند ولی عمامه‌اش آن‌را نمی‌پوشاند. اشعث بن قیس را دیدم که از هر دو چشمش نابینا شده بود و او می‌گفت: ستایش خدایی را سزاست که نفرین امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) را درباره کوری من در دنیا قرار داد و به من نفرین عذاب آخرت نکرد که گرفتار عذاب می‌شدم و اما خالد بن یزید مرد و خانواده‌اش که خواستند دفنش کنند در خانه خالد گورش را کندند و همان‌جا به خاکش سپردند قبیله کنده که این خبر را شنیدند با اسب و شتر آمدند و اسبان و شتران را بر در خانه خالد پی کردند تشریفات مرگ خالد به آئین زمان جاهلیت انجام گرفت و اما براء بن عازب، معاویه او را فرماندار یمن کرد و در یمن مُرد.

روایات و مستندات این واقعه نیز در منابع اهل سنت به چشم می خورد:

احمد بن حنبل در مسند: حضرت علی(ع) مردم را در رحبه گرد آورد و فرمود: «سوگند می‌دهم هر مرد مسلمانی که غدیر خُم را به خاطر دارد و سخنی را که در آن روز از رسول خدا(ص) شنیده است، از جا برخیزد». سی تن از مردم برای اقامه شهادت بپا خاستند -ابو نعیم گفته است که افراد بسیاری شهادت دادند - و اعلام کردند آن هنگام که رسول خدا دست علی(ع) را به دست مبارک خود گرفت خطاب به مردم فرمود: «آیا می‌دانید که من شایسته‌تر به مؤمنان از خود آنها می‌باشم؟» همگی فرمایش رسول خدا(ص) را تصدیق کردند. رسول خدا فرمود: «هر کس من مولای او هستم،‌ این [علی] مولای او است، پروردگارا! دوست علی را دوست بدار، و دشمن علی را دشمن بدار». ابو طفیل گفت: از میان جمع در حالی بیرون رفتم که در خودم احساس ناراحتی می‌کردم، و در بازگشت از اجتماع مردم، به دیدار «زید بن ارقم» رفتم و به او گفتم: از علی چنین و چنان شنیدم و ناراحت شدم! «زید» گفت: آنچه را که شنیدی انکار مکن! به دلیل آن‌که، آنچه را که استماع کرده‌ای من خود از رسول خدا(ص) شنیده‌ام.
ابوبکر بزار در البحر الزخار: ابو اسحاق از عمرو بن ذی مرّ، سعید بن وهب و زید بن یثیع نقل کرده است که؛ هر سه به اتفاق هم گفتند که شنیدیم حضرت علی(ع) سوگند می‌داد که؛ «هر کسی از شما از پیغمبر اکرم(ص) در روز غدیر خم آنچه را درباره من فرموده، شنیده است، شهادت خود را اعلام نماید». سیزده تن از حاضران از جای خود برخاستند و گواهی خود را اعلام داشتند که از آن‌حضرت شنیدیم، فرمود: «آیا من از جان مؤمنان سزاوارتر از خود آنها نیستم؟» مردم فرموده آن‌حضرت را تصدیق کردند....».
در سیره حلبیه نقل شده که علی( ع) به همین حدیث احتجاج فرمود که: «هر کس [این جمله رسول خدا را: «من کنت مولاه...»] شنیده، بلند شود و شهادت دهد که پیامبر(ص) در روز غدیر این حقایق را گفته است. به نقلی، 17 و به نقلی 30 نفر از اصحاب بلند شدند و گواهی دادند.

برگرفته با اندکی تلخیص از دفتر استاد شیخ حسین انصاریان

به اشتراک گذاری
کد خبر : 3423320146803114105
لینک کوتاه :

اخبار مرتبط

ارسال نظر

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
تصویر امنیتی: