لوگوی جام جم سیما
  • 9 9
  • 0

یادداشت اختصاصی جام جم آنلاین

بازیگر صحنه رسانه های مغرض نباشیم

سه شنبه 21 دی 1395 ساعت 20:44
در دنیای رقابت رسانه ها و سرعت بالای انتقال اخبار، توجه به منبع دریافت پیام و خبر یکی از مهم ترین مباحث سواد رسانه ای است.

جستجوی رابطه اقتصادی رسانه و پیام (کسب سود مادی یا سیاسی و یا افزایش اعتبار و یا هرنوع سود دیگر)، نکته مهم دیگریست که در کشف اهداف پنهان رسانه ها به مخاطب کمک می کند.

کشف رابطه هژمونی(قدرت) و رسانه، شناخت افکار، اهداف و خط مشی سیاسی صاحبان و مالکان رسانه ها، یعنی صاحبان قدرت که تأمین کننده اقتصاد رسانه ها هستند، نکته بسیار مهم دیگریست که هدف از ارسال یک پیام یا نحوه پوشش یا پرداختن به یک خبر در رسانه ها را مشخص می کند.

بنابراین کشف این نکته که انتشار این پیام چه سودی برای صاحبان این رسانه فراهم می کند و از آن چه نتیجه‌ای خواهند گرفت، از اهمیت ویژه ای در سواد رسانه ای برخوردار است. اما نکته بسیار مهم و ظریف دیگر، آن است که هیچگاه صاحبان رسانه ها، اهداف پنهان یا زیرمتن های پیام خود را به وضوح برای مخاطب آشکار نمی کنند و برای اثرگذاری بیش تر بر مخاطب از انواع شیوه‌های اثرگذاری مانند چاشنی های مؤثر همراهی کننده پیام، ابزارها و تکنیک‌های اقناعی مختلف مثل گواهی دادن نخبگان، گواهی دادن همگان یا مردم عادی، تکنیک‌ اقناعی ارابه، بی طرف نشان دادن خود یا گرفتن ژست خیرخواهانه و شگردها و تکنیک‌های دیگر این چنینی استفاده می کنند.

استفاده از ابزارها، چاشنی ها و تکنیک‌های اقناعی در هر رسانه با توجه به نوع رسانه می تواند متفاوت باشد اما داشتن سواد رسانه ای، برغم ظاهر متفاوت آن ها، می تواند همسویی و اهداف مشترک برخی رسانه ها در ایدئولوژی‌ و اهداف پنهان آن ها را آشکار بسازد.

چه ارسال پیام توسط چهره های معقول یا دارای قدرت اقناعی بالا و یا حتی خواندن خبر توسط چهره های زیبا و دلنشین یا لوکیشن جذاب در تلوزیون باشد و چه شیوه تنظیم و چیدمان خبر در رسانه های مکتوب که می تواند چنین باشد: استفاده هدفمند از کلماتی خاص با بار منفی یا مثبت و جهت دهنده به پیام، مصادره به مطلوب کردن کلمات و واژگان، پنهان کردن خبرهای جهت دار و هدفمند لابه لای چند خبر با بارخنثی و چیدمان معقول و بی طرف، بازنمایی وقایع با استفاده از تصاویر هدفمند یا دستکاری شده. درواقع رسانه ها با توجه به خط مشی سیاسی و اهداف تأمین کنندگان مالی آن ها، اخبار را به گونه ای به مخاطب منتقل می کنند که به نتایج هدف گذاری شده خود در مخاطب دست یابند.

حال این هدف می تواند یک هدف طولانی مدت مانند ایجاد تغییرات فکری یا ایدئولوژیک در مخاطبان باشد، یا یک هدف کوتاه مدت مانند ایجاد کنش ها و واکنش های اجتماعی و افزایش ناگهانی رفتارهای هیجانی در برهه های زمانی خاص، برای دستیابی به اهداف مورد نظر گردانندگان رسانه ها.

این مهم، در شرایط بحرانی (سیاسی، اقتصادی ، وقایع اجتماعی، حوادث و مانند آن)، از اهمیت بالاتری برخوردار می شود و ایدئولوژی ها یا خط مشی سیاسی رسانه ها، بیش از پیش در لایه‌های زیرین هر پیام گنجانده می شوند.

دراین زمان، مخاطبان پیام های رسانه ای که از سواد رسانه ای بالایی برخوردار نباشند یا قادر به کشف اهداف پنهان و زیرمتن های پیام های رسانه ای نباشند، با توجه به نوع مصرف رسانه ای خود، تبدیل به بازیگران عرصه سیاست بازیگردانان رسانه ای خواهند شد. لذا افزایش سواد رسانه ای و استفاده از آموزه های آن در موارد بحرانی از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار می شود.

کشف روابط پنهان بین پیام های هدفمند که قصد دارند به افکار و رفتار مخاطبان جهت دهی کرده و در مخاطب انگاره سازی کنند، ذهنیت او از پدیده های اطرافش را شکل داده یا تغییر دهند و او را تبدیل به بازیگر عرصه سیاست خود یا کارگر رایگان تأمین کننده منافع خود نمایند ، و شناخت نیت سوء رسانه های معاند یا به قول عامیانه، رسانه هایی که قصد دارند از آب گل آلود ماهی خویش را بگیرند و بر موج عواطف عمومی سوار شوند، از ویژگی‌های اصلی سواد رسانه ایست که در زمان های بحرانی از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار می شود.

در زمان های خاص و شرایط بحرانی، هوشمندانه تر از رسانه ها استفاده کنیم و به اهداف ارسال کنندگان پیام ها و منافع احتمالی منابع خبری بیاندیشیم.

دکتر لیلا وصالی - استاد علوم ارتباطات

به اشتراک گذاری
کد خبر : 2689925289631429349
لینک کوتاه :

ارسال نظر

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
تصویر امنیتی :
  • پخش مصاحبه اختصاصی با سید حسن نصرالله امشب از شبکه یک سیما

    گفت و گوی اختصاصی صدا و سیما با سید حسن نصرالله دبیرکل حزب الله لبنان امشب ( دوشنبه) از شبکه یک سیما پخش می شود.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 19:26
  • ایران بزرگمهری‌راد، دوبلور و گوینده پیشکسوت درگذشت

    ایران بزرگمهری‌راد دوبلور، گوینده و بازیگر پیشکسوت امروز (دوشنبه) در بیمارستان درگذشت.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 15:59
  • گیشه نوروزی شبکه چهار

    شبکه چهار سیما برای نوروز ۹6، چهارده فیلم سینمایی از آثار برتر سینمای جهان را در قالب برنامه گیشه برای مخاطبان پخش می کند.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 14:58
  • زنگ انتخابات در رادیو ایران به صدا در آمد

    مدیر اطلاعات و برنامه ریزی رادیو ایران، گفت: رادیو ایران با 5 عنوان ویژه برنامه «در هوای اردیبهشت»، «سه به یک»، «صدای جمهور»، «مستند نامزدها» و «ویژه روز انتخابات» به استقبال این سرنوشت ملی کشور می‌رود.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 14:02
  • جانوران باهوش در «روزنه»

    مستند «جانوران بسیار باهوش» در قالب برنامه «روزنه» از شبکه چهار سیما پخش می شود.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 13:38
  • روایت حیاتی،‌ فرخی‌نژاد و بابان از ایران شاقول

    روز گذشته خبر درگذشت ایران شاقول، گوینده پیشکسوت و چهره آشنای اخبار تلویزیون به ناگاه همگان را غافلگیر کرد. خبری که به سرعت در خبرگزاری ها، سایت‌های خبری و شبکه های فضای مجازی بازتاب گسترده ای یافت. مجریان و همکاران او از ویژگی‌‌های شخصیتی این گوینده فقید می‌گویند.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 12:03
  • مستند ایران من امروز از شبکه یک

    اولین قسمت مجموعه مستند انتخاباتی «ایران من» امروز دوم اسفند از شبکه یک سیما پخش می شود.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 11:40
  • بازیگر سریال پرستاران مهمان امروزی ها می شود +عکس

    فریبا نادری بازیگر سینما و تلویزیون مهمان به برنامه امروزی ها می آید.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 09:32
  • اینستاگردی

    گریم عجیب شهرام حقیقت دوست در «ماه تی تی» + تصاویر

    شهرام حقیقت دوست عکسی از گریم متفاوت خود را در سریال "ماه تی تی" در صفحه اینستاگرامش منتشر کرد

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 01:00
  • سیمای اقتصاد ما؛ یک برنامه مردمی در دهه 60

    هشدارهای اقتصادی با رنگ‌وبوی طنز

    برنامه سیمای اقتصاد ما به کارگردانی محمدرضا پاسدار، دهه 60 از شبکه یک سیما به شکل هفتگی پخش می‌شد. این برنامه اقتصادی ترکیبی از نقد، تحلیل و آیتم نمایش‌های طنز بود. دلیل محبوبیت برنامه در میان مخاطبان تلویزیون آن بود که هر کس به نوعی مسائل و مشکلات اقتصادی خود را در آن می‌دید.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 00:59
  • کودکان، قربانیان اصلی پیامدهای منفی فناوری

    وقتی می‌خواهیم در نقد وسایل ارتباطی و ابزارهای فناورانه جدید صحبت کنیم، پیشاپیش باید این نکته را هم در نظر داشته باشیم که معنای صحبت ما نه‌تنها نفی این ابزارها و فناوری‌ها نیست، بلکه همچنان به دستاوردهای مفید و تاثیرات انقلابی‌شان واقفیم از امکاناتی که در زمینه آزادی‌های بیان و حقوق فردی فراهم کرده تا کاهش انحصار رسانه‌ای و شکستن این انحصار و چندصدایی شدن و قدرتمندسازی شهروندان و بسیاری دستاوردهای دیگر. بنابراین هر آنچه در نقد عوارض منفی رسانه‌های تازه می‌گوییم، مطلقا به معنای نادیده گرفتن این جنبه‌های مثبت نیست.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 00:49
  • بازگشت شبکه 5 به دوران طلایی سریال‌سازی

    شبکه پنج در روزگاری نه چندان دور سریال‌هایی جذاب و پرمخاطب را روی آنتن خود داشت که خاطره تعدادی از این آثار همچنان برای علاقه‌مندان آثار نمایشی زنده است؛ مجموعه‌هایی همچون دوران سرکشی، سایه روشن، مسافر، بچه‌های خیابان، در شهر، دختران حوا و .... به نظر می‌رسد پس از یک دوره رکود، شبکه پنج قرار است در حوزه سریال‌سازی به روزهای اوج خود بازگردد.

    • دوشنبه 2 اسفند 1395 00:46
  • فهرست همه مطالب

پخش زنده برنامه های تلویزیون

پخش زنده برنامه های رادیو