بازتعریف نماد در زیستجهان دینی در مطالعات علوم اجتماعی و انسانی، «نماد» (Symbol) فراتر از یک نشانهی ساده یا قرارداد زبانی است. همانطور که کارل گوستاو یونگ اشاره میکند، نماد بهترین تصویر ممکن برای تجلی امری ناشناخته و متعالی است که نمیتوان آن را به شیوهای روشنتر بیان کرد. نمادها مخازنی از معانی متراکماند که ریشه در ناخودآگاه جمعی، سنتها و باورهای عمیق یک ملت دارند.
هنگامی که کشوری مورد تجاوز خارجی قرار میگیرد، مهمترین سرمایه ملی برای بقا و مقابله، «انسجام» است.
امسال در شرایطی به سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) میرسیم که امام شهید هم در میان ما حضور ندارد، اما وقتی به میراث این دو امام بزرگ میاندیشیم باید گفت مجاهدتهای آنها به ثمر نشسته و مأموریت آنها انجام شده است.
و این سخن از روزگار آموختهام، نه از کتب تنها، که مردمان در کارِ دل، سخت به خطا میروند. بسیاری چیزها را بزرگ شمارند که بزرگ نیست، و بسیاری چیزها را خرد انگارند که ستونِ کارِ عالم بر آن است و ایشان ندانند.
امامت، روح و شاکله پیشرفت و توسعه جامعه اسلامی در ابعاد مختلف است. روز غدیر، روزی که آیه «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ و اَتمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِیناً» نازل شد، نشان میدهد این یک جریان خاص و برای یک روز نیست بلکه از روز غدیر آغاز شده و به امام زمان(عج) ختم میشود. یعنی این جریان امامت و ولایت چنان گسترده است که جریانهای دوران غیبت و حتی ولایت فقیه و حکومت اسلامی نیز در ذیل و سایه همین جریان تعریف میشوند.
نام امام خمینی بیش از هر چیز با قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و پیروزی انقلاب اسلامی گره خورده است، اما واقعیت آن است که ظهور ایشان بهعنوان رهبر یک نهضت فراگیر، محصول سالها تلاش علمی، فرهنگی و سیاسی بود. هنگامی که در خرداد ۱۳۴۲ میلیونها ایرانی نام امام خمینی را بهعنوان رهبر اعتراضات علیه حکومت پهلوی بر زبان آوردند، او برای جامعه مذهبی ایران چهرهای ناشناخته نبود؛ بلکه فقیهی برجسته، استادی محبوب در حوزه علمیه قم، اندیشمندی منتقد و شخصیتی آشنا با تحولات سیاسی کشور بهشمار میرفت.
نمایش «ذرات آشوب» بهکارگردانی ابراهیم پشتکوهی از تازهترین اثر این کارگردان است که اینروزها در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه میرود. پشتکوهی که در سالهای گذشته با آثاری متاثر از فرهنگ، آیینها و زیست جنوب ایران شناخته شده است، در این نمایش نیز بهسراغ جهانی رفته که از جنوب ایران یعنی زادگاهش سرچشمه میگیرد. این نمایش در گذشته یکنوبت دیگر با گروه بازیگران دیگری روی صحنه رفته و حالا همزمان با آتشبس و مسائلی که در تنگه هرمز و خلیجفارس بهوجود آمد، دوباره روی صحنه رفته است. ناگفته نماند که افتتاحیه این نمایش هم به خانوادههای شهدای ناو دنا و چند نفر از بازماندگان این حمله ناجوانمردانه تقدیم شد که از همه آنها با حضورشان روی صحنه تقدیر بهعمل آمد. ذرات آشوب به مقاومت مردم در برابر پرتغالیها و رهایی از یوغ آنها میپردازد. بهتعبیر دیگر که البته جزو خلاصه نمایش است، میتوان گفت داستان خیزش مردم در بستر عشق و خون است که جنون و جادوی جنوب را بههمراه موسیقی زنده بهتصویر میکشد.
هشتادمین سالگرد تاسیس «انجمن ایرانشناسی» روز گذشته با حضور جمعی از چهرههای فرهنگی نامدار در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.
مقدمه: ایران طی چند دههی گذشته همواره در موقعیت دفاع در برابر نظام سلطه جهانی قرار داشته و در منازعاتِ پیشآمده آغازگرِ جنگی نبوده است.
در تاریخ هر امت و ملتی، شخصیتهایی تجلی میکنند که نه با جنجال و شهرتطلبی، بلکه با سکوت فعال و خدمت بیصدا، ستونهای استواری برای نظام و عقیدهشان میسازند. سردار سرلشکر شهید محمد شیرازی، رئیس دفتر نظامی فرمانده کل قوا، از آن دست چهرههایی بود که زندگیاش را در راستای یک مفهوم واحد، یعنی «تسلیم مطلق در برابر اراده ولایت» تعریف کرد. او نه تنها یک فرمانده نظامی با رتبهای عالی، بلکه یک سالک در مسیر بندگی بود که جایگاه حساس ریاست دفتر نظامی فرمانده کل قوا را نه بهعنوان یک منصب اداری، بلکه بهمثابه یک «تکلیف شرعی» و «امانتی الهی» میدید. بررسی سیره این شهید والامقام، دریچهای میگشاید به سوی مفهومی به نام «سربازی خالص»، جایی که «من» در «ما» و «خواست فرد» در «اراده راهبر» ذوب میشود.