مرگ درنای «رویا» در سایت حفاظتشده اجاکله، فصل تازهای از نگرانی درباره سرنوشت «امید»، آخرین بازمانده جمعیت غربی درناهای سیبری و آینده یکی از کهنترین مسیرهای مهاجرت پرندگان جهان را رقم زده است؛ پرندهای که سالها با مردم مازندران زندگی کرد و نامش از تالابهایی اَزباران و فریدونکنار تا سردر مغازهها، میدانهای شهر و خاطرات نسلها ماندگار شد.
کهنشهر کویری ایران (میبد) فراتر از خشتها و طاقهای نارینقلعه، هویتی است که در بافت الیاف پنبه و پیچ و تاب دارها شکل گرفته.
خراسانرضوی اینروزها به قلب تپنده همبستگی ملی تبدیل شده است و تمامی شهرستانهای این استان پهناور، از گناباد در جنوب تا قوچان در شمال، از سبزوار در غرب تا فریمان در شرق، با یک هماهنگی بینظیر، تمام ظرفیتهای خود را برای میزبانی از عزاداران و زائرانی که برای بدرقه پیکر مطهر شهید به مشهد مقدس میآیند، بهکارگرفتهاند.
در گوشهوکنار استان خراسان شمالی، جایی که خشکسالی و مشکلات اقتصادی، زندگی را برای بسیاری از خانوادهها سخت کرده، نبض امید اما در کارگاههای کوچک قالیبافی میتپد. کمیته امداد امام خمینی(ره) با راهاندازی کارگاههای غیرمتمرکز بافت فرش، گرهی تازه بر دار قالی زده است. براساس گزارشها ۵۷۴ کارگاه قالیبافی در سطح این استان فعال بوده که بیش از ۸۶۰ نفر از بانوان، زنان سرپرست خانوار و دختران بازمانده از ازدواج را زیر چتر حمایت خود قرار داده است.
در میان انبوه خانههای تاریخی اصفهان که بسیاری به موزه، رستوران یا اقامتگاه سنتی تبدیل شدهاند، گروهی از بناها هنوز کارکردی اصیل و دیرینه دارند. این خانهها که ماههای طولانی سال را در سکوت سپری میکنند، با آغاز ماه محرم دوباره جان میگیرند و میزبان عزاداران حسینی میشوند. در این میان، این پرسش مطرح است که آیا محرم، آخرین کاربری اصیل این میراث کهن بهشمار میرود؟ در میان صدها خانه تاریخی برجایمانده از دوران صفویه، زندیه و قاجار در اصفهان، بناهایی وجود دارند که حیات آنها تنها در آجر، گچ، ارسی و نقاشیهای دیواری خلاصه نمیشود. برخی از این خانهها هنوز حامل کارکردی هستند که قرنها پیش برای آن شکل گرفته بودند؛ کارکردی که نه در قالب موزه، نه اقامتگاه سنتی و نه کافه و رستوران، بلکه در هیات یک سنت زنده مذهبی و اجتماعی تداوم یافته است. با آغاز ماه محرم، درهای چوبی برخی خانههای تاریخی اصفهان گشوده میشود و فضاهایی که بخش عمده سال را در سکوت سپری میکنند، بار دیگر رنگ و بوی آیینهای عاشورایی به خود میگیرند.
استان ایلام، بهعنوان عروس زاگرس، این روزها شاهد تحولی بنیادین در حوزه صیانت از عرصههای طبیعی خود است. در شرایطی که استانهای زاگرسنشین همواره با چالشهای اقلیمی و تهدیدات زیستمحیطی دستبهگریبان بودهاند، ایلام با اتخاذ رویکردهای نوین و همافزایی بینظیر دستگاههای اجرایی با بدنه جامعه، موفق شده است از ۱۴۳هزار هکتار عرصه طبیعی خود با مشارکت فعال مردم صیانت کند. دستاورد درخشان کاهش ۸۱ درصدی وقوع آتشسوزی در جنگلهای استان طی سالجاری، نه یک اتفاق، بلکه نتیجه مدیریت بحران هوشمندانه و نظارتهای میدانی دقیق در کنار همراهی جوامع محلی است. همزمان، نهضت کاشت نهال در نهالستان گرمسیری دهلران با تولید ۵۰۰هزار اصله نهال همچنین بهرهبرداری از ۱۵۰ تن چوب اکالیپتوس در آبدانان، نشاندهنده تغییر روشها و برنامهریزی درست در ایلام است که از نگاه صرفا حفاظتی به سمت مدیریت پایدار منابع و توسعه زراعت چوب حرکت کرده تا آیندهای سبزتر برای این خطه مرزی رقم بزند.
روستابازارها بهعنوان یک طرح ملی پیشران در ایران، با هدف بنیادین حمایت از تولیدکنندگان روستایی و ایجاد کریدور مستقیم عرضه محصولات کشاورزی، صنایع دستی و تولیدات خانگی به مصرفکننده نهایی متولد شدند. این ساختار نوین، بدون دخالت واسطهها بستری تخصصی برای معرفی توانمندیهای نهفته روستاییان در زنجیره ارزش تولید فراهم میکند. در بازه زمانی یک سال اخیر و با توجه به فشارهای اقتصادی ناشی از شرایط منطقهای و جنگهای تحمیلی، برنامهریزان در استان سمنان با اتخاذ رویکردی پیشدستانه نقشه راهی را ترسیم کردهاند تا این بازارها از تلاطمهای احتمالی مصون بمانند؛ هدفی که در آن سود واقعی به جیب کشاورز بازمیگردد و مصرفکننده نیز کالا را با قیمت عادلانه دریافت میکند. در همین راستا، رئیس سازمان جهاد کشاورزی سمنان توسعه این مراکز را اولویت استراتژیک سازمان دانسته و بر نقش آنها در تنظیم بازار تأکید کرده است. در شرایط حساس کنونی، تشدید نظارتها برای جلوگیری از نابسامانی در تأمین و توزیع، در کنار راهاندازی ۱۵روستابازار توسط تعاون روستایی سمنان، گامی بلند برای تقویت اقتصاد روستا و ثبات بازار است.
وقتی ایده روستابازارها مطرح شد، افق روشنی برای آن ترسیم شد که از یک طرح حاشیهای برای عرضه محدود محصولات محلی به یکی از مهمترین ابزارهای ساماندهی اقتصاد روستا، کاهش فاصله تولید تا مصرف و تقویت اقتصاد شهرستانها تبدیل شوند.
آسمان کرمان این روزها نه آبی، که با خاکستری غلیظ ریزگردها رنگ باخته است. پدیدهای که سالهاست به مهمان ناخوانده و البته دائمی این سرزمین بدل شده و حالا مرزهای بحرانی را هم درمینوردد. درحالیکه شاخصهای آلودگی هوا در برخی ایستگاههای استان به عدد ۵۰۰، یعنی محدوده «خطرناک برای همه» رسیده، سکوت ستاد مدیریت بحران کرمان در ساعات اولیه هجوم ریزگردها، صدای مردم را درآورد. این درحالیاست که هشدارهای سطح زرد هواشناسی، پیشتر زنگ خطر را به صدا درآورده بود. درنهایت و پس از افزایش غلظت آلایندهها و هجوم ریزگردها که به تعطیلی ادارات در چند شهرستان منجر شد، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان از ورود دستگاه قضایی به موضوع ترک فعل مدیران خبر داد. اما پرسش اصلی شهروندان که این روزها در کوچه و خیابان با ماسکهای بر صورت و چشمهای ملتهب تردد میکنند این است که «آیا تعطیلیها و برخوردهای قضایی چاره کار است، یا باید فکری اساسی برای این معضل کرد که زندگی، کسبوکار و راه نفس کرمانیها را وقت و بیوقت مسدود میکند!»
