• 4 2
  • 0

مشکلات خواب سالمندان

سه شنبه 9 مهر 1392 ساعت 17:17
محرومیت از خواب، مشکل کلی کهنسالان است. در واقع از هر دو نفر، یک تن بدین معضل گرفتار می‌‏باشد اما برخلاف برداشت عمومی، سالخوردگی لزوما موجب بروز مشکلات خواب نیست. ضمنا صحت ندارد که بگوییم پیران همزمان با افزایش سن کمتر نیازمند خوابند.

منظره چرت زدن فرد کهنسالی در اوقات نامناسب، تصویری از محرومیت شدید خواب است. طبق نظر کار‌شناسان، سالمندان روز هنگام به خواب می‌‏روند زیرا در طول شب، خواب شیرین به چشمان‏شان راه نمی‌‏یابد. پیران مسن‏‌تر، به‌‌ همان میزان جوانی یعنی شبی حدود هشت ساعت، به خواب احتیاج دارند. پس اگر سن و سال، رباینده خواب نیست، پس علت چیست؟ برخی از عوامل بازدارنده خواب عبارتند از:

* بیماری‏های تنی همچون ورم مفاصل، ناتوانی‏های جسمی یا ناراحتی‏های ریوی.
* امراض روانپزشکی چون افسردگی.
* بیماری قلبی
* مرض قند (دیابت) شیرین
* نارسایی کلیوی
* تنگی نفس

نشانه‏های مراحل زیستی نظیر دوره بعد از یائسگی و گرگرفتگی‏‌ها:
* پاره‏‌ای داروهای تجویزی.
* خر و پف کردن به ویژه آن طور که در میان افراد فربه معمول است.

نشانگان پاهای بیقرار نوعی اختلالات حرکتی عصبی است که با تمایل مقاومت‏ ناپذیر برای حرکت دادن اعضا متمایز می‌‏گردد. احساسات ناخوشایند گزگز کردن، خزش و کشش با نشانگان پاهای بیقرار عمدتا در پا‌ها رخ می‌‏نماید و شب‏‌ها شدید‌تر شده و در سرتاسر شب خواب را برای این گروه دشوار می‌‏سازد.

درک خواب سالخوردگان

گرچه نیاز پیران به خواب همزمان با افزایش سن تغییر نمی‌‏کند، اما انگاره‏‌ها (الگو‌ها) ی خواب آن‌ها دگرگون می‌‏شود. اولاً ضرباهنگ‏‌ها (ریتم)‌های شبانه‏روزی بدن یا ساعت زیستی که خواب را تنظیم می‌‏کند، طبعا با مسن‏‌تر شدن فرد، چند ساعت جلو می‌‏رود. وقتی چنین موردی پیش می‌‏آید، احتمال دارد در قیاس با نوجوانان، شب زود‌تر احساس خواب‏آلودگی کرده و صبح روز بعد زود‌تر بیدار شوند. این انگاره (الگو) را نشانگان مرحله پیشرفته خواب می‌‏نامند.
هر چه سن انسان بالا‌تر می‌‏رود، دگرگونی‏های الگوی خواب به صورت پدیده طبیعی جلوه می‌‏نماید و این امر امکان دارد در مشکلات مربوط به خواب نقش داشته باشد. خلاصه اینکه خواب دارای چند مرحله است مشتمل بر دوره‏های عاری از رؤیای خواب سبک و عمیق و دوره‏های‌گاه و بیگاه رؤیاهای فعال خواب (حرکت سریع چشم). چرخه خواب اغلب چند بار در طول شب تکرار می‌‏شود و هر چند زمان کلی خواب تقریبا ثابت می‌‏ماند، ولی پیران زمان بیشتری را در خواب سبک صرف می‌‏کنند تا خواب سنگین. همین مسئله کیفیت نامطلوب خواب را توجیه کرده و در چرت زدن روز بعد تأثیر دارد.
وانگهی، مطالعات به عمل آمده در مورد عادات خواب سالمندان حاکی از چند مورد جالب است که از جمله آن‌ها افزایش زمان خوابیدن و کاهش کلی و فزونی از هم‏گسیختگی خواب (خواب تکه تکه شده همراه با بیداری مداوم در سراسر شب) را می‌‏توان نام برد. همچنین شیوع و گستردگی اختلالات خواب با افزایش سن قرین است.

توصیه درمانی برای خواب کهنسالان

فرد سالخورده خانواده خود را تشویق کنید که حتی در روزهای تعطیل سر ساعت بخوابد و بلند شود. این عمل سبب تقویت چرخه خواب و بیداری بدن شده و موجب بهتر خوابیدن او در شب می‌‏گردد.
پیران باید پیش از خواب، از خوردن و آشامیدن زیاد خودداری کنند رعایت این مورد سبب می‌‏گردد که آنان در طول شبانگاه به دستشویی نروند.
ایشان نباید شب‏‌ها کافئین بنوشند و یا سیگار بکشند.
موارد یادشده محرک‏هایی هستند که آن‌ها را از خواب بازمی‏دارند. معلوم شده است که سیگار کشیدن در شب، موجب بروز نشانه‏های ترک اعتیاد بوده و مبادرت بدان در بستر، خطرناک نیز می‌‏باشد.
ورزش مرتب، موجب خواب آرامبخش‏‌تر می‌‏گردد.
تشک را بررسی نمایید اگر ناصاف یا کاملاً کهنه است، آن را نو کنید. تشکی را ترجیح دهید که نرم و راحت باشد.
یکی دیگر از عوامل بیداری شبانه، خُر و پف کسی است که نزدیک سالمند خفته است. از این روی به جای بیدار ماندن و چشم به سقف دوختن باید از او بخواهند که در اتاق دیگر بیارامد تا هر دو خواب شبانه راحت‏تری داشته باشند.
چنان چه بی‏خوابی خیلی شدید باشد، قرص‏های خواب‏آور آخرین علاج است. با این حال، نظر پزشک را جویا شوید. اوست که می‌‏تواند قرص‏های خوابی تجویز کند که اولاً به مقدار مناسب بوده و ثانیا با سایر داروهای وی تداخل نداشته باشد.
>> ا. امیردیوانی

به اشتراک گذاری
کد خبر : 1216023890328564522
لینک کوتاه :

ارسال نظر

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
تصویر امنیتی:

اخبار مرتبط

پربازدیدها

آخرین مطالب همه سایت

ضمیمه این هفته