۱. چهار پله تا بیکرانگی ایران کهن جهانی را میشناخت که در آن، هر کس از «خانه» آغاز میکرد و تا پهنه «سرزمین» گسترش مییافت. اما خانه در این جهان، نه چهار دیوار و یک آتشگاه که گرهگاهی از پیوندها بود: پیوندهای خونی از راه نَسَب، خویشی از راه زناشویی (سَبَب)، و حتا همدستی در برابر دروغ که آن را «همآیینی» میتوان نامید. این سلسلهمراتب، چهار پله دارد:
در حالی که افزایش سرسامآور قیمت کاغذ، قفسههای کتابفروشیها را به ویترینی از کالاهای لوکس تبدیل کرده، آمارها و گزارشهای میدانی حکایت از آن دارد که جامعه ایرانی با وجود این شرایط، همچنان تشنه دانایی است.
در روزهایی که مرز میان خلاقیت انسانی و کدهای الگوریتمی بیش از هر زمان دیگری محو شده، اظهارات اخیر اولگا توکارچوک، نویسنده برجسته لهستانی و برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸، موجی از حیرت و انتقاد را در محافل فرهنگی برانگیخته است. ماجرا از کنفرانس Impact’۲۶ در شهر پوزنان لهستان آغاز شد؛ جایی که توکارچوک در نشستی صمیمانه، از همراهی یک همکار دیجیتال در روند نگارش رمان جدیدش پرده برداشت. اما آنچه بهعنوان یک گپوگفت درباره تکنولوژی شروع شده بود، بهسرعت به یک بحران هویتی برای ادبیات معاصر تبدیل شد.
عملیات بیتالمقدس، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است که فراتر از یک پیروزی نظامی، نمادی از اراده، ایمان و اتحاد ملی برای بازپسگیری خرمشهر بود. خرمشهر، شهری که در تقویم تاریخ نامش با مقاومت و پایداری گره خورده، در ذهن ایرانیان نه یک نقطه جغرافیایی، بلکه نماد عزت ملی است. با گذشت دههها از این نبرد حماسی، پرسشی بنیادین مطرح میشود؛ چگونه میتوان این تجربیات عمیق و رشادتهای بیبدیل رزمندگان را به گونهای روایت کرد که برای نسلهای جدید، بهویژه نسل زد و آلفا، ملموس، جذاب و اثرگذار باشد؟ پاسخ در گذار از روایتهای سنتی به سوی «ادبیات مدرن» نهفته است.
میکروفن خبرنگار گروه کتاب خبرگزاری صداوسیما وقتی مقابلم آمد، باید درباره نمایشگاه مجازی کتاب صحبت میکردم. یاد سالهای پایانی همهگیری کرونا افتادم که نمایشگاه حضوری و مجازی با هم برگزار شد و این روند چند سال دیگر هم ادامه داشت. امسال هم که ویروس زیادهخواهی و توهم دشمن آمریکایی و صهیونیستی به جان کشورمان افتاده، نمایشگاه بهصورت مجازی برگزار شد و چه خوب که زیرساختهای این اقدام در سالهای قبل بهخوبی پایهریزی شد و حالا بدون هیچ مشکل قابل توجهی میشود آن را برگزار کرد.
میکروفن خبرنگار گروه کتاب خبرگزاری صداوسیما وقتی مقابلم آمد، باید درباره نمایشگاه مجازی کتاب صحبت میکردم.
در روزهایی که عطر کتاب و اندیشه در فضای پایتخت پیچیده و اردیبهشت کتاب به میعادگاه فرهیختگان بدل شده است، تالار اندیشه باغ کتاب تهران میزبان رویدادی بود که فراتر از یک مراسم رونمایی کلیشهای، به مجالی برای بازخوانی هویت ملی، اقتدار بینالمللی و رسالت اهل قلم در عصر جنگ ترکیبی تبدیل شد.
در خواندن تاریخِ ملی ایران، اگر کسی تنها به ظاهرِ داستانها بنگرد، گمان برد که شاهنامه دفتر پهلوانیهاست و بس؛ اما اگر چشم اندکی ژرفتر کند، خواهد دید که این کتاب نه تنها روایت جنگها، که آیینهٔ جان و روانِ یک قوم است. در این آیینه، ایرانیان کوشیدهاند شکستها و پیروزیهای خویش را چنان بازگویند که هم حقیقتِ رنج را نگاه دارند و هم حرمتِ خویش را نگاه دارند.
رمان «سفرنامه تایوان» نوشته یانگ شوانگ زی، اولین کتاب ماندارینزبان (زبان رسمی چین و تایوان) برنده جایزه بینالمللی بوکر شد.