در عصری که هر تراکنش بانکی، هر کلیک در یک فروشگاه آنلاین و هر بهروزرسانی در شبکههای اجتماعی، ردپایی دیجیتال از خود بهجای میگذارد، اقتصاددانان و سیاستگذاران با اقیانوسی بیپایان از دادهها روبهرو هستند. این پدیده که از آن با عنوان «کلانداده» یا «Big Data» یاد میشود،به خودی خود یک چالش بزرگ است؛اما در بطن آن، فرصتی بینظیر برای درک عمیقتر، پیشبینی دقیقتر و مدیریت هوشمندانهتر اقتصاد نهفته است.
نوآوریهای علمی در افزایش بهرهوری (ساختار تولید، اشتغال و...) و رشد اقتصادی تأثیر ویژهای دارند که میتواند از هدررفت منابع جلوگیری کند. با این حال نوبل اقتصاد امسال به این موضوع اختصاص پیدا کرد؛ رویکردی که نیاز امروز اقتصاد ایران است. در همین راستا، در پرونده این هفته کلیک این نقش را بررسی کردهایم.
در کوچهپسکوچههای خاطرهانگیز شهرهای ایران، جایی که صدای بوقهای ممتد و صفهای طولانی جلوی اتاقکهای زردرنگ، بخشی از زندگی روزمره را تشکیل میداد، باجههای تلفن همگانی بیش از یک وسیله ارتباطی بود؛ نمادی از صمیمیت، انتظار و لحظههای ربودهشده از زمان. امروز و درعصری که گوشیهای هوشمند درجیب هرکسی جا خوش کرده، این باجهها به اتاقکهایی متروک و غبارگرفته تبدیل شده اما نوستالژیشان همچنان هیجانانگیز است.
این روزها هوش مصنوعی (AI) تقریبا در همه جنبههای زندگی مردم حضور پیدا کرده است. نخستین بار در اواخر سال ۲۰۲۲ بود که چتبات مبتنی بر هوش مصنوعی ChatGPT منتشر شده و امروز شاهد رقابت بر سر انتشار و توسعه هوش مصنوعی هستیم؛ رقابتی که هر روز تشدید میشود.
دنیای کودکان و نوجوانان امروز ایران به شکل جداییناپذیری با اکوسیستم پیچیده بازیهای دیجیتال گره خورده است. گوشیهای هوشمند و تبلتها دیگر نه یک ابزار لوکس، که به پنجرهای دائمی به جهانهای مجازی تبدیل شدهاند.
در دنیای امروز، هوش مصنوعی به یکی از پرنفوذترین فناوریهای آموزشی تبدیل شده است. ابزارهایی مانند ChatGPT، Google Bard و دیگر مدلهای زبانی پیشرفته، اکنون به بخشی از زندگی روزمره دانشآموزان و دانشجویان بدل شدهاند. این فناوریها وعده دادهاند که یادگیری را آسانتر و شخصیتر کنند، بهسرعت به پرسشها پاسخ دهند و مسیر تحصیل را هموار سازند.
در عصری که مرز بین سرگرمی و زندگی روزمره بیش از هر زمان دیگری کمرنگ شده است، بازیهای دیجیتال از یک تفریح ساده به یک اکوسیستم پیچیده فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی برای کودکان و نوجوانان بدل شدهاند. دیگر نمیتوان با نگاهی تکبعدی و با برچسبهای سادهای، چون «مفید» یا «مضر» این پدیده فراگیر را قضاوت کرد.
معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران گفت: مشترکان برای درخواست فیبرنوری میتوانند از طریق ۲۰۲۰، سامانه غیرحضوری مخابرات من یا از طریق حضور در مراکز، اقدام کنند و درجایی که تجهیزات لازم وجود داشته باشد تعداد متقاضی مهم نبوده و حتی برای یک نفر فیبرنوری ارائه میشود.
در ماههای اخیر، اکوسیستم فناوری ایران شاهد ظهور پدیدهای فراگیر بوده است: تولد قارچگونه چتباتها و دستیارهای هوشمند که همگی با پسوند «ایرانی»، «بومی» یا «ملی» خود را به کاربران معرفی میکنند. از پلتفرمهای مستقل گرفته تا رباتهای تعبیهشده در اپلیکیشنهای پیامرسان و وبسایتهای خدماتی، بهنظر میرسد انقلابی در هوش مصنوعی مولد در داخل کشور در حال وقوع است. این ابزارها با وعده درک عمیق زبان فارسی، آگاهی از فرهنگ بومی و ارائه پاسخهای دقیق و مرتبط، بهسرعت در حال جلب توجه کاربران و کسبوکارها هستند.
توسعه فناوریها در دنیا بهگونهای است که هر روز شاهد رشد آنها هستیم و در عصر فناوری دیجیتال، گجتهای هوشمند به بخشی از زندگی مردم تبدیل شده اند. این ابزارها نهفقط موجب ارتقای کارایی و راحتی در انجام امور مختلف شدهاند بلکه با قابلیتهای پیشرفته خود، سبک زندگی بشر را متحول کردهاند.