در ماهها و سالهای اخیر بهخصوص جنگ رمضان، همزمان با بروز برخی محدودیتها در دسترسی به اینترنت بینالملل، وضعیت کسبوکارهای آنلاین و استارتاپها به یکی از دغدغههای اصلی اقتصاد دیجیتال کشور تبدیل شده است.
در دهههای گذشته، جنگها همواره براساس معادلات انسانی، زمانبندیهای مشخص لجستیکی و بررسیهای میدانی فرماندهان پیش میرفت. اما در رویدادها و درگیریها اخیر، شاهد رونمایی از یک هیولای جدید در زرادخانه استکبار جهانی بودیم: هوش مصنوعی نظامی. ائتلاف ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در تقابل با جمهوری اسلامی ایران، در اقدامی که مرزهای حقوق بینالملل و اخلاق جنگ را فرسنگها جابهجا کرد، کنترل بخش عظیمی از ماشین جنگی خود را به دست الگوریتمها و کدهای کامپیوتری سپردند. این گزارش قصد دارد به بررسی ابعاد پنهان و فاجعهبار استفاده از هوش مصنوعی در این جنگ بپردازد؛ تقابلی که در آن سردمداران غربی نشان دادند برای ضربهزدن به مقاومت ملت ایران، حاضرند حتی از قدرت تصمیمگیری انسانی خود نیز چشمپوشی کرده و جان انسانهای بیگناه را فدای سرعت پردازش ماشینها کنند.
در دنیای پرزرقوبرق بازیهای ویدئویی، قهرمانان اصلی همیشه شخصیتهای روی صفحه نمایش نیستند. گاهی اوقات، قهرمان واقعی کدهایی هستند که در پسزمینه اجرا میشوند و به این جهانهای مجازی جان میبخشند.
چشمانتان را ببندید و تصور کنید صبح فردا از خواب بیدار میشوید؛ گوشی هوشمند خود را برمیدارید تا اخبار را چک کنید اما هیچ صفحهای باز نمیشود. برای خرید نان به نانوایی میروید اما دستگاه کارتخوان از کار افتاده است. در مسیر محل کار متوجه میشوید چراغهای راهنمایی و رانندگی شهر نظمشان را ازدست دادند، پمپبنزینها به درستی قادر به ارائه سوخت نیستند و سیستم نوبتدهی بیمارستانها فلج شده است.
تهران، در هفتهای که گذشت، میزبان رویدادی بود که نبض آینده بازیسازی ایران در آن میتپید. برج میلاد تهران از ۲۳ تا ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، درهای خود را به روی هزاران بازیساز، گیمر، سرمایهگذار و مدیر فرهنگی گشود تا در قالب رویداد ملی هفته بازی، «هفتخوان»، تصویری نوین از صنعت سرگرمی دیجیتال کشور را ترسیم کنند. این رویداد که با همگرایی بیسابقه نهادهای متولی فرهنگ و فناوری برگزار شد، نه یک جشنواره صرف بلکه اعلام رسمی تغییر دوران در نگاه به بازیهای ویدئویی از سرگرمی محض به صنعت استراتژیک بود.
صبح پنجشنبه، برگ زرین دیگری در دفتر توسعه فناوریهای فضایی و رسانهای ایران ورق خورد. سازمان صداوسیمای کشورمان با همکاری راهبردی آژانس فضایی روسیه (روسکاسموس)، ماهواره مخابراتی «جامجم ۱» را با موفقیت از پایگاه فضایی بایکونور قزاقستان به فضا پرتاب کرد. این ماهواره که در مجامع بینالمللی با نام «ایران دیبیاس» (Iran DBS) شناخته میشود، سوار بر موشک سنگین و قدرتمند «پروتون-ام» راهی مدار زمینآهنگ شد.
در دهههای نخستین پیدایش اینترنت، این پدیده بهمثابه فضایی بیمرز، آزاد و جهانی تصور میشد که قرار بود «دهکده جهانی» را محقق سازد اما با گذشت زمان و نفوذ فناوری در شریانهای حیاتی اقتصاد و امنیت کشورها، مفهوم تازهای در ادبیات فضای مجازی جهان شکل گرفت: «اینترنت ملی» یا «اینترانت ملی».
مردم از پیامکهای تبلیغاتی مزاحم متنفرند، این یک واقعیت است. هزاران سیمکارت متخلف بارها از سوی مراجع ذیصلاح مسدود شده اما این جریان باز هم ادامه دارد و متاسفانه سرمنشاءها و هزینه پیگیری قضایی آن زیاد است.
در عصری زندگی میکنیم که مرزهای میان سرگرمی و آموزش روز به روز کمرنگتر میشود. اگر تا دو دهه پیش، بازیهای ویدئویی به عنوان «قاتل زمان» و «دشمن تمرکز» دانشآموزان شناخته میشدند، امروز تحقیقات علمی و پداگوژی مدرن ثابت کرده که تعامل (Interaction) کلید طلایی یادگیری عمیق است.
درحالی که صدای زنگ مدارس همچنان نوستالژی دوران کودکی را تداعی میکند، فضای داخل کلاسها با سرعتی باورنکردنی در حال تغییر است. تختههای سیاه جای خود را به نمایشگرهای هوشمند دادهاند اما انقلاب واقعی نه در سختافزار، بلکه در الگوریتمهای نامرئی رخ میدهد که در حال بازتعریف مفهوم یادگیری هستند.