پزشکان قانونی؛ رمزگشایان خاموش پروندههای جنایی
عصر یکی از روزهای پاییزی، نیم ساعت زودتر از زمان قرار به ساختمان معاینات بالینی پزشکی قانونی در خیابان بهشت، ابتدای کوچه معراجالشهدا رسیدیم. سالن انتظار شلوغ بود و پیدا کردن صندلی خالی بهسختی امکان داشت. چهرههای کبود و ورمکرده، دستها و پاهای آتلبندیشده و گچگرفته، وجه مشترک بیشتر مراجعهکنندگان بود؛ افرادی که اغلب در تصادف یا نزاع آسیب دیده و تعدادی نیز قربانی خشونت خانگی شده بودند. در میان مراجعان، مردان سهم قابلتوجهی داشتند. با تعدادی از مراجعهکنندگان و کارکنان همصحبت میشدیم. پزشکی قانونی فقط محلی برای ثبت کبودیها، جراحتها و آثار ضربوجرح نیست؛ اینجا تخصص پزشکان میتواند به بازویی قدرتمند برای کشف حقیقت در پروندههای قضایی تبدیل شود. تشخیص منشأ یک شکستگی، بررسی الگوی جراحات، شناسایی آثار خشونت و تطبیق شواهد جسمی با اظهارات شاکی و متهم، همگی به دانش و تجربهای نیاز دارند که گاهی مسیر یک پرونده را بهکلی تغییر میدهد. در این میان، نگاه دقیق و تخصصی پزشک قانونی میتواند ادعایی دروغین را برملا کند، صحنهسازی برای دریافت دیه را ناکام بگذارد یا مانع محکومیت فردی بیگناه شود. گاهی گره یک پرونده نه در بازجوییها و نه در اظهارات طرفین، بلکه در نشانهای کوچک روی بدن افراد پنهان شده؛ نشانهای که تنها چشم یک متخصص قادر به تشخیص و تفسیر آن است. نزدیک به یک ساعت منتظر ماندیم تا معاینه تمام شود و سرانجام وارد اتاق دکتر غلامعلی جعفری، متخصص پزشکی قانونی کشور شدیم. او با خوشرویی از ما استقبال کرد و خستگی در چهرهاش دیده نمیشد اما در جریان گفتوگو متوجه شدیم که با وجود درد شدید معده، تمام روز بیماران را معاینه کرده و حالا نیز مقابل دوربین جامجم نشسته است.