jamejamonline
دانش جنگ افزار کد خبر: ۱۲۸۱۲۶۲ ۲۸ مهر ۱۳۹۹  |  ۱۲:۵۰

نکته مهم پس از رونمایی «فکور»، امکان توسعه نمونه ضد کشتی و ضد رادار بر اساس آن است که با توجه به برد کافی و سرعت پروازی مافوق صوت، می تواند پلتفرم مناسبی برای رسیدن به موشک ضد کشتی و ضد رادار باشد.

به گزارش جام جم آنلاین به نقل از سرویس دفاع و امنیت مشرق، در قسمتهای قبلی به نقش موشک هوا به هوای فونیکس و جنگنده های اف14 نیروی هوایی ارتش در برهه های مختلف اشاره شد، همچنین طرح جایگزین موشک فونیکس با نام پروژه سجیل معرفی شد.
 
فکور هم آمد
پس از پایان جنگ نیز با تلاش در جهت رفع مشکلات، کارایی این موشک روی تامکت از برخی جهات بهبود داده شد تا میزان نیاز به فینیکس در بردهای عنوان شده کاهش یابد. بحث وخیم بودن وضعیت عملیاتی موشک فینیکس با کمتر شدن نمایش این موشک در رژه ها و رزمایش ها بیشتر قوت گرفتن هر چند که نمونه تمرینی آبی رنگ این موشک پای ثابت بسیاری از نمایشگاه هایی بود که اف-۱۴ تامکت در آن حضور می یافت. از این رو برخی تصور کردند یکی از سلاح های بُرّنده نهاجا برای همیشه کند شده است.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
نمونه تمرینی فونیکس


از سوی دیگر از برخی منابع داخلی تلاش برای تهیه و ساخت قطعات و حتی ساخت خود موشک AIM-۵۴ شنیده می شد، مطلبی که در دهه ۷۰ و تا اواخر دهه ۸۰ شمسی هرگز مورد تأیید رسمی قرار نگرفت. اما بالاخره شواهدی نشان از عملیاتی شدن تمام فونیکس ها و حتی ساخت نمونه داخلی آن با فناوری های روز توسعه یافته در کشور دارد .در منابع خارجی نیز مطالبی مبنی بر فعال شدن مجدد فونیکس ها و ساخت داخلی آن به چشم می خورد. گزارش مشاهدات خلبانان آمریکایی در حال گشت زنی از تامکت های مسلح به فونیکس در پرواز روی خلیج فارس یکی از این موارد است.
آنچه می توانست در اوائل دهه ۱۳۹۰ ساخت موشکی به پیچیدگی فونیکس را با اتکا به توانمندی های بومی به اثبات برساند نگاهی به چند پروژه موشک های پدافند هوایی از سال های دور تا آن روز و همچنین بحث عملیاتی نگه داشتن، ارتقاء و بهسازی رادار AWG-۹ خود اف-۱۴ باشد که باید گفت حتی از در دوران جنگ آغاز شده و به عنوان مثال گفته می شود جایگزینی یکی از قطعات مورد نیاز این رادار با نمونه تهیه شده توسط متخصصان داخلی سبب کاهش وزن ۱۰ کیلوگرمی در این رادار شده بود. همانطور که ذکر شد به کارگیری موشک سطح به هوای هاوک روی اف-۱۴ آن هم در سال های پرمشغله جنگ تحمیلی کار بسیار مهمی بود. در واقع دو سامانه هاوک و AWG-۹ که اشتراک خاصی نداشتند به هم مرتبط شده و قابل استفاده در عملیات آن هم در جنگ شدند. این مسئله نشان دهنده میزان اشراف متخصصان نهاجا به هر دوی این سامانه ها داشت. چیزی که تا مدتها بعد هم برخی آن را باور نکرده بودند.
مشابه فعالیت پروژه سجیل برای موشک استاندارد نیز با سه رویکرد سطح به هوا در ترکیب با سامانه هاوک، هوا به هوا و نیز هوا به سطح در ترکیب با جنگنده اف-۴ ئی فانتوم در دل دوران جنگ به انجام رسید. بعدها نیز بهسازی های این موشک تحت عنوان فجر و چند سال بعد تحت عنوان محراب به انجام رسید. شاید مهمترین برنامه موشک های ضداهداف هوایی کشور که اعلام شده است ساخت سامانه مرصاد و موشک های شاهین/شلمچه باشد. این سامانه که بر پایه سامانه پدافند هوایی موشکی هاوک ساخته شده تماماً دیجیتال، دارای سامانه های پیشرفته هدفگیری و الگویتم های هوشمند، بومی و شاید منحصر به فرد ردگیری هدف است.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
بخشی از اجزاء موشک های شلمچه (چپ) و شاهین (راست)

در تصاویر منتشر شده از موشک های این سامانه نیز خبری از اجزای قدیمی موشک های هاوک نیست، بلکه سامانه ای دیجیتالی و آنتن های مسطح آرایه ای که حتی با آنتن رادار موجود در موشک فونیکس هم متفاوت است نشان از یک جهش در این زمینه دارد. هر چند این دو موشک دارای هدایت نیمه‌فعال راداری هستند، اما ساخت تجهیزات راداری که قابل به کارگیری در موشک باشند موفقیتی بزرگ است که قطعاً زمینه مناسبی برای رسیدن به سامانه های فعال راداری محسوب می شود. به علاوه سایر اجزای موشک نیز همچون سازه، بدنه، فیوز و سرجنگی، سامانه های ناوبری، هدایت و کنترل نیز در این موشک ها بومی است که فناوری های بکار رفته در آنها بسیار بیشتر از سامانه هدفگیری راداری قابل توسعه در موشک های ضدهوایی دیگر است.

باید توجه داشت که توانایی کشور تا آن مقطع هم در زمینه طراحی و هم تولید انبوه چند نسل سوخت جامد، مواد مقاوم در برابر حرارت حتی تا سرعت های بالای ۱۰ ماخ و زیرسامانه های مخابراتی و جنگ الکترونیک در سایر برنامه های موشکی کشور اثبات شده بود. ضمن اینکه در همان زمان پروژه های سامانه های پدافند هوایی موشکی پیشرفته مانند باور-۳۷۳ و موشک های صیاد-۲ و نیز انواع موشک های طائر-۲ نیز در جریان بود که خود نشان از کار جدی بر روی سامانه های مورد نیاز در موشک های ضد اهداف پرنده داشت. شاید مهمترین نکته ای که موجب تردید ناظران در توانایی ایران پیرامون تولید موشک مشابه فونیکس می شد، بحث سامانه هدایت فعال راداری بود که البته به نظر می رسد گلوگاه پروژه نیز همین مورد بوده زیرا روی سایر اجزاء قبلاً در موشک هایی مانند شاهین/شلمچه و نیز صیاد-۲ کار شده بود. نکته مهم دقیقاً همین‌جا است که اتفاقاً به دلیل وجود تجربه های قبلی ذکر شده، وجود تنها یک گلوگاه که آن هم بحث سامانه هدایت فعال راداری است موجب تمرکز نخبگان و مدیریت بر روی همین مورد برای رسیدن به نتیجه مطلوب شده و در این راستا از تجربیات بهینه سازی انواع رادارهای هواپایه و نیز توسعه رادارهای پیشرفته زمین پایه به صورت مؤثری استفاده شده است.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
اجزای موشک فونیکس
 

این موارد مجموعاً می توانست برای تحلیلگران منصف، اثباتگر خوبی برای وجود فناوری های مختلف لازم برای طراحی و ساخت یک موشک هوا به هوا نه تنها در سطح فونیکس بلکه پیشرفته تر و مطمئن تر از آن باشد. موشکی که سطح توانمندی تامکت ها برای دفاع هوایی دوربرد را نسبت به زمان فعلی در وضعیت مطلوبی قرار می داد. خصوصاً فناوری طراحی و ساخت رادار فعال برای فاز نهایی این موشک شاید یکی از گلوگاه های اصلی این پروژه بوده باشد.
بالاخر در ۲۳ شهریور ۱۳۸۹ مصاحبه امیر "عزیز نصیرزاده"، معاون هماهنگ کننده وقت نیروی هوایی ارتش، آب پاکی را روی دست همه ناظران و تحلیلگران داخلی و خارجی ریخته و گمانه زنی های باورمندان نسبت به توانایی های فنی و صنعتی بومی را به واقعیت تبدیل کرد. وی در این مصاحبه خبر از در جریان بودن پروژه هایی برای ساخت و تولید بومی موشکی مشابه اما با قابلیت های بیشتر از فینیکس خبر داد. وی تصریح کرد «به هرحال هرچیزی را که بخواهیم بسازیم باید الگویی داشته باشیم، در اینجا هم ممکن است که از روی موشک "فینیکس" الگو برداری کرده باشیم البته الگوبرداری ازعلم فیزیک والکترونیک بکار گرفته شده در آن،  اما با این وجود پروژه ما کاملا بومی است.»
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
نمایش اجزاء داخلی موشک فونیکس

 
اولین شواهد در این زمینه به رژه ۲۹ فروردین سال ۱۳۹۰ باز می گردد. یک تیر موشک فونیکس در کنار موشک ضد رادار دوربرد KH-۵۸ که آن نیز بدست متخصصان داخلی بهسازی شده بود روی کفی یک تریلر و تحت عنوان تسلیحات هواپایه بهینه شده در معرض دید عموم قرار گرفت در حالی که ظاهری کاملاً نو داشته و نوشته ها و علائم روی مطابق سبک جدید نیروی هوایی بود اما نام موشک با شماره سریال مجهول و با سبک نگارش متفاوت از فونیکس های معمول، ثبت شده بود در حالی که موشک های خریداری شده از آمریکا حتی نمونه های تمرینی به رنگ آبی، شماره سریال خاص خود را دارند. پس از آن در نمایشگاه دستاوردهای نیروهای مسلح در اول تیر ماه همان سال که مورد بازدید مقام معظم رهبری قرار گرفت، فونیکس در کنار اف-۱۴ و برخی تسلیحات هواپایه که یا جدید بوده و یا کاربری آنها به تازگی اعلام شده بود حضور یافت. با توجه به ماهیت نوآورانه و بومی بودن دستاوردهای ارائه شده در نمایشگاه مذکور احتمالات مطرح شده در مورد بومی بودن فونیکس مذکور را بسیار تقویت کرد.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
فونیکس بدون شماره سریال در رژه فروردین ۱۳۹۰

 
پس از آن موشک مشابهی اما این بار بدون وجود مشخصه AIM-۵۴A روی بدنه در رژه ۳۱ شهریور سال ۹۰ به نمایش در آمد که گمانه زنی ها پیرامون ماهیت این موشک و اینکه آیا همان نمونه بومی فینیکس است یا خیر را بیش از پیش تقویت کرد.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
فونیکس یا نمونه بومی آن در رژه شهریور ۱۳۹۰

همچنین تصاویر منتشر شده توسط خلبان نیروی هوایی روسیه که در یک تیم پروازی عازم نمایشگاه هوایی بحرین بودند نشان دهنده مجهز بودن تامکت ها به موشک های AIM-۵۴ بود. رهگیرهای ایرانی که در حال مشایعت این تیم روسی برای عبور از آسمان ایران بودند تماماً مسلح بوده و فونیکس های همراه آنها تعجب کارشناسان خارجی را برانگیخت، زیرا هواپیماهای اسکورت کننده قاعدتاً از جمله هواپیمای آماده عملیات و برخوردار از تسلیحات عملیاتی هستند. در سال ۱۳۹۱، موشکی که نمونه بازسازی شده فونیکس یا نمونه بومی آن تلقی می شد در رژه ۲۹ فروردین حاضر و در رژه ۳۱ شهریور غایب بود.
در نهایت اولین خبر رسمی از وضعیت پروژه نمونه بومی فونیکس پس از مدتها توسط سردار سید مهدی فرحی رئیس وقت سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع در یک برنامه زنده تلویزیونی در شب ۲۲ بهمن ۱۳۹۱ اعلام شد مبنی بر اینکه آزمایش موفقیت آمیز موشک فکور-۹۰ به عنوان جدیدترین موشک هوا به هوای ساخت داخل در هفته اخیر از روی هواپیمای اف-۱۴ انجام شده است. تقریباً تمام کارشناسان و تحلیلگران نتیجه گیری کردند که منظور همان نمونه بومی فونیکس است، زیرا تنها پروژه در حال اجرای اعلام شده در زمینه هوا به هوا در آن سال ها همین مورد بوده است. قرار گرفتن عدد ۹۰ در کنار نام موشک احتمالاً به دلیل این است که موشک در سال ۱۳۹۰ مرحله مهمی از فرایند خود را به انجام رسانده است.
اما اولین نمایش موشک فکور-۹۰ که به ناظران اجازه مقایسه ظاهری آن با فونیکس آمریکایی را می داد در رژه ۲۹ فروردین ۱۳۹۲ انجام شد. در این سال موشکی شبیه فونیکس اما بدون علائمی روی بدنه در رژه حاضر شد که در تابلوی معرفی آن نام فکور-۹۰ درج شده بود و در کنار یک تیر موشک نصر هواپایه به نمایش در آمده بود.

فکور ۹۰ ایرانی در نگاه اول ابعاد هندسی مشابه فونیکس آمریکایی دارد اما با کمی دقت دو تفاوت در مورد بال ها و بالک های کنترلی آن قابل تشخیص است. بر خلاف فونیکس که بال های اصلی آن در ناحیه ریشه و محل نصب روی بدنه دارای ضخامت زیاد بوده و در قسمت جلو و عقب دارای زاویه های متفاوت نسبت به قسمت مرکزی هستند، بال فکور-۹۰ دارای زاویه یکسان از لبه حمله تا لبه فرار در ناحیه ریشه است، ضمن اینکه تمام سطح بال دارای ضخامت ظاهراً یکسان است.
مورد بعد، محل نصب عملگرهای حرکت دهنده بالک های کنترلی است که در فکور ۹۰ نسبت به فونیکس جلوتر بوده که نشان از تفاوت هایی در محل قرار گیری گلوگاه پیشران سوخت جامد در این دو موشک دارد. تفاوت آشکار دیگر، وجود یک داکت در کنار بدنه فکور ۹۰ است که از ناحیه نزدیک به نوک تا انتهای بدنه کشیده شده است. این داکت در برخی موشک ها برای قرارگیری سیم ها و کابل های ارتباطی بین سامانه هدایت و کنترل با عملگرهای نصب شده برای حرکت دادن بالک ها است اما در شرایطی استفاده می شود که طراح تصمیم گرفته این کابل و سیم ها را از داخل بدنه عبور ندهد. عبور دادن آنها از داخل بدنه سبب کاهش فضای مؤثر برای جایدهی پیشران سوخت جامد موشک می شود. البته نصب داکت در بیرون بدنه نیز باعث افزایش نیروی مقاوم هوا روی موشک شده و در نهایت باید بین این تأثیر منفی و تأثیر مثبت افزایش پیشران سوخت جامد، براساس مقایسه های کمی، انتخاب صورت گیرد. مشابه این داکت در برخی موشک های دیگر مانند موشک سطح به هوای هاوک و نمونه های ایرانی آن یعنی شاهین و شلمچه نیز دیده می شود.
از سال ۹۲ به بعد موشک فکور ۹۰ به عنوان موشک میانبرد راداری هوا به هوا در رژه های ارتش و نیروهای مسلح همواره حاضر بوده است. در ۳۰ مرداد این سال معاون هماهنگ کننده وقت نهاجا از در دست پیگیری بودن پروژه موشک بومی هوا به هوا بین نیروی هوایی و وزارت دفاع خبر داد. رئیس وقت سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع در اولین همایش تسلیحات هواپایه تصریح کرد که کار تولید موشک هوا به هوای فکور ۹۰ و قادر و نصر هواپایه در ۶ ماه منتهی به مهر ۱۳۹۲ انجام شده. وی همچنین افزود: «این موشک ها در آستانه تولید انبوه قرار گرفته اند و برای توسعه موشک مقصود دفاتر طراحی مشترک بین سازمانی ایجاد شده و از همکاری نیروی هوایی ارتش بهره می بریم.»
معاون آماد و پشتیبانی ستاد کل نیروهای مسلح نیز در همایش فوق ضمن تصریح به پایان رسیدن تمام مراحل موشک فکور ۹۰ آن را موشکی میانبرد توصیف کرد و افزود که دستیابی به سلاح هوا به هوا در ادامه با موشک دوربرد مقصود دنبال خواهد شد. وی پروژه مقصود را "در دست انجام" خواند و خاطرنشان کرد «در سال ۹۲، ۶۰ درصد تحقیقات ما به حوزه هواپایه و سلاح‌های هواپایه اختصاص یافته است.»
در ۲۸ آذر ۱۳۹۲ سخنگوی رزمایش هوایی فداییان ولایت از به کار گیری موشک هوا به هوای ساخت داخل در رزمایش خبر داد. این امر با توجه به آماده تولید بودن موشک فکور-۹۰، نشان از ورود محدود آن به عملیات با شرکت دادن آن در مهمترین رزمایش سالیانه نیروی هوایی ارتش داشت.
جانشین وقت فرمانده نیروی هوایی ارتش در ۳ مهر ۱۳۹۳ از تجهیز تامکت‌های ایرانی به موشک فکور-۹۰ خبر داد. امیر سرتیپ خلبان علیرضا برخور جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش در گفت‌وگو با خبرگزاری دفاع مقدس با اعلام این خبر اظهار داشت: «موشک فکور محصول مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و نیروی هوایی ارتش است که هم‌اکنون به مرحله تولید رسیده است». وی با اشاره به توانمندی این موشک هوا به هوا گفت: «قابلیت این موشک در رهگیری و انهدام اهداف، در کلاس موشک‌های همتراز خود بوده و مختص جنگنده های اف-۱۴ است.»
فرمانده وقت پایگاه هشتم شکاری اصفهان نیز در ۱۸ بهمن ۱۳۹۳ در مصاحبه ای تصریح کرد که نصب، آزمایش های جدایش و شلیک صحیح و پرواز موشک فکور۹۰ با موفقیت کامل توسط هواپیمای اف-۱۴ انجام شده و در ادامه تلاش برای افزایش دقت و برد و قدرت تخریب موشک در حال انجام است. وی تصریح کرد که این موشک قابل رقابت با موشک های خارجی بوده و حاصل کار مشترک نیروی هوایی و دانشگاه های کشور و صنعت است.
آخرین خبر مربوط به این موشک در ۲۶ فروردین ۱۳۹۶ اعلام شد که با حضور رئیس جمهور از چند دستاورد هوایی و موشکی از جمله موشک فکور ۹۰ رونمایی شد. این امر با وجود خبرهای فوق مبنی بر در حال استفاده بودن فکور ۹۰ انجام شد. نکته مهم در مورد موشک فکور ۹۰ به نمایش در آمده در این مراسم، تخصیص مشخصه AIMF-۹۰ به این موشک بود که برای اولین بار مشاهده می شد.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
رونمایی از فکور ۹۰ در فروردین سال ۹۶

 
پس از گذشت حدود ۱۵ ماه در یکم مرداد ۱۳۹۷ خبر افتتاح خط تولید موشک هوا به هوای فکور با حضور وزیر دفاع و جانشین فرماندهی نیروی هوایی ارتش در سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع افتتاح شد. در این مراسم ۶ فروند موشک کامل فکور و نیز تعداد ۵ عدد از بلوک هدایت، کنترل و ناوبری این موشک به نمایش گذاشته شد. یک نکته قابل ذکر در این رونمایی، تخصیص مشخصه AIM-۲۳M به این موشک است که روی بدنه آن قابل تشخیص بوده و بیشتر شبیه به مشخصه موشک سجیل است.
وزیر دفاع در این مراسم اعلام کرد: «پس از طراحی، ساخت و آزمون موفق موشک فکور در سال ۹۶، خط تولید آن با استفاده از توانایی ها و ظرفیت های بومی راه اندازی شده است. موشک هوا به هوای فکور براساس نیاز عملیاتی و با همکاری نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تولید شده است.» وی در ادامه به نکته بسیار کلیدی اشاره کرد که: «این موشک قابل تعمیم به هواپیماهای شکاری جمهوری اسلامی است، تصریح کرد: فکور، یک موشک هوا به هوای راداری میانبرد است که براساس آخرین فناوری های روز دنیا طراحی و ساخته شده است.»
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
فکور نصب شده زیر نمونه پایلون جنگنده اف ۱۴

 
بر اساس گفته فوق، موشک فکور با هر جنگنده در خدمت دیگر که از نظر راداری قابلیت هماهنگی با فکور را داشته باشد قابل به کار گیری است. این امر علاوه بر تجهیز گسترده هواپیمای رهگیر اف ۱۴ تامکت به عنوان مهمترین شکاری رهگیر کشور، سبب افزایش توان دفاع هوایی با کمک سایر جنگنده های نیروی هوایی ارتش (نهاجا) خواهد شد.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
فکور زیر بال تامکت در یک پرواز آزمایشی

یک گزینه محتمل برای این موضوع، جنگنده بمب افکن اف-۴ ئی فانتوم-۲ موجود در نهاجا است. تا کنون پروژه های متعددی برای بهبود سامانه رادار و کنترل آتش این جنگنده در داخل انجام شده که آخرین مورد آن مربوط به تجهیز رادار آن به آنتن آرایه ای است. در دهه های گذشته نیز برنامه هایی برای افزایش برد کشف و برد ردگیری آن به اجرا در آمده بود. به علاوه این جنگنده با توجه به توان حمل محموله رزمی بالا، به راحتی امکان حمل چندین موشک فکور را دارد که احتمالاً هر تیر از آن جرمی بیش از ۳۰۰ کیلوگرم دارد.
یک نکته دیگر که از تصاویر افتتاح خط تولید فکور قابل برداشت است، حک شدن مشخصه M۱۱۲ به عنوان پیشران سوخت جامد این موشک است. این مشخصه مربوط به پیشران موشک های MIM-۲۳B یا نمونه بهسازی شده موشک سطح به هوای هاوک است که در فاز قدرت، ۵ ثانیه و در فاز اصلی به مدت ۲۱ ثانیه کار می کرد. این موتور ۳۹۵ کیلوگرم جرم داشته که ۲۹۵ کیلوگرم آن مربوط به سوخت جامد می شد. به کارگیری پیشران فوق روی موشک هاوک در زمان خود سبب بهبود محدوده قابل درگیری با اهداف برای آن موشک شد. با توجه به اینکه کشورمان در طراحی و تولید انواع پیشران سوخت جامد مرکب پیشرفته خودکفا است علت به کار گیری نام مشابه پیشران موشک هاوک و البته بازگشت به مشخصه AIM-۲۳ برای فکور مورد سوال است.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس
موشک فکور

بنا بر آنچه در رسانه ملی پیرامون مشخصات این موشک اعلام شده، فکور به برد ۱۶۰ کیلومتر و سرعت ۵ ماخ (۵ برابر سرعت صوت معادل حدود ۱۶۴۳ متر بر ثانیه در ارتفاع ۳۰۰۰ متر) دست می یابد. بنا بر این موشک ایرانی فکور یا از پیشران قوی تری نسبت به فینیکس بهره می برد و یا با فناوری های پیشرفته موجود، سبک تر از نمونه آمریکایی ساخته شده است. دمای انبارداری این موشک از منفی ۴۰ تا مثبت ۶۰ و محدوده دمایی که موشک در آن قابل شلیک است از حدود منفی ۳۱.۷ تا مثبت ۵۱.۷ درجه سانتیگراد بالغ می شود. دمای پائین این محدوده معادل ارتفاع پروازی کمی بیش از ۷۰۰۰ متر است. بخشی از این محدودیت دمای شلیک به پیشران سوخت جامد موشک مربوط است و با توجه به سرعت و برد نهایی فکور، قطعاً این موشک نیز همانند فینیکس و احتمالاً پیشتر از آن (به دلیل سرعت بیشینه بالاتر) توانایی حمله به اهداف هوایی را تا چند هزار متر بالاتر از ارتفاع شلیک خود دارد.

"مقصود" هم منتظر رونمایی است
همانطور که اشاره شد برای اولین بار در همایش "ضرورت توسعه تسلیحات هواپایه" در ۹ مهر ۱۳۹۲ از نمونه دوربرد از فونیکس ایرانی با نام مقصود در کنار نمونه میان برد یعنی فکور ۹۰ صحبت شد. معاون وقت تحقیقات صنعتی ستاد کل نیروهای مسلح در این همایش گفت «مقصود، موشک هوا به هوای برد بلند است که پروژه آن در دست اقدام بوده و در آینده نزدیک به بهره برداری می رسد».
رئیس وقت سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع نیز در همین همایش گفت «برای طراحی و ساخت موشک مقصود، دفاتر طراحی مشترک بین سازمانی و نیروی هوایی تأسیس کرده ایم». وی افزود این موشک دارای پلتفرم مشترک است که احتمالا منظور وی، اشتراک پلت فرم مقصود با نمونه میانبرد یعنی فکور ۹۰ بوده است. طبعاً یکی از راهکارهای اصلی افزایش برد موشک، طراحی پیشران متفاوت با فکور ۹۰ است، پیشرانی که قابلیت بالاتری داشته ولی در عین حال حجم و وزن چندان بالاتری نسبت به پیشران فکور ۹۰ نداشته باشد. قاعدتاً زیرسامانه های هدایت و کنترل، سرجنگی، ایمنی و تسلیح و ارتباطی مقصود و فکور ۹۰ می تواند یکسان یا دارای مشابهت بسیار بالا باشد. از این جهت باید امیدوار بود که مقصود در زمان کوتاه تری نسبت به فکور ۹۰ توسعه پیدا کند یا کرده باشد.
تصاویر به نمایش در آمده در قالب بنرهای معرفی دستاوردهای دانشگاه هوایی شهید ستاری در حاشیه نمایشگاه نیروی هوایی ارتش در هفته دفاع مقدس سال ۹۴ نشان می داد، مقصود از پیکربندی مشابه فکور بهره می برد. وزیر دفاع نیز در مراسم افتتاح خط تولید فکور اعلام کرد: «کشوری سازنده مانند جمهوری اسلامی ایران می تواند بنا به نیاز خود با توجه به پیشرفت علم و فناری، نسخه های جدیدی را از این نوع موشک تولید کند.»
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس

به نظر می رسد راهکار اصلی در افزایش برد، طراحی پیشران سوخت جامد بزرگتر باشد که ضربه ویژه بالاتر و زمان سوزش بیشتری ارائه دهد. نکته ای باید در اینجا به آن اشاره کرد، امکان توسعه نمونه های ضد کشتی و ضد رادار از موشک های فکور ۹۰ و مقصود است. در واقع با توجه به برد کافی و سرعت پروازی مافوق صوت، این موشک ها می توانند پلتفرم مناسبی برای رسیدن به دو نوع موشک ضد کشتی و ضد رادار با سرعت های بالا باشند که جای آن در بین تسلیحات هواپایه کشور خالی است.
در این صورت می توان انتظار داشت که بر اساس این موشک ها، بتوان موشکی با عملکردی نزدیک به KH-۳۱ روسی به دست آورد. لازم به ذکر است که کار روی جستجوگرهای راداری و آشیانه یاب راداری برای مقاصد ضد کشتی و ضد رادار قبلاً در موشک های هرمز-۱ و ۲ که سرعت پروازی آنها در حدود ۵ ماخ و برد ۳۰۰ کیلومتر است به انجام رسیده و می تواند نقطه شروع بسیار مناسبی برای توسعه نمونه های هواپایه روی بستر فکور و مقصود باشد.
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران پس از تلاش برای ساخت موشک حرارتی برد کوتاه فاطر در دهه ۱۳۷۰ و نیز موشک حرارتی برد متوسط با برد ۴۰ کیلومتر در دهه ۱۳۸۰ و نیز اجرای پروژه های متعدد بهسازی سامانه های موشکی هوا به هوای خود مانند موشک اسپارو که روی جنگنده های اف-۴ فانتوم در رزمایش ها با موفقیت آزمایش نیز شده، با افتتاح خط تولید موشک فکور در سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع، ثمره شیرین یکی از زحمات طولانی مدت خود را برداشت کرد. یقیناً به کار گیری و گسترش این موشک و نمونه های دیگر آن، روی جنگنده های این نیرو به افزایش بیش از پیش اقتدار هوایی کشور چه در برابر هواپیماهای سرنشین دار، چه انواع پهپادها و چه موشک های کروز منجر خواهد شد.
ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل: