jamejamonline
فرهنگی معارف و اندیشه کد خبر: ۱۲۸۰۵۳۷ ۲۵ مهر ۱۳۹۹  |  ۰۸:۵۴

تقویت عزت نفس موجب خودباوری در کودکان و موفقیت در زندگی آینده و بزرگسالی می گردد.

به گزارش جام جم آنلاین، تقویت عزت نفس موجب خودباوری در کودکان و موفقیت در زندگی آینده و بزرگسالی می گردد. در اجتماعات از شخصیت های محکم و از نظر روحی دارای روانی سالم هستند. عزت نفس باعث می شود دچار بی هویتی نگردد و برای جامعه خود بهترین عملکرد را داشته باشد. 

راههای پرورش عزت نفس کودکان در سیره امام حسن مجتبی ـ علیه السلام ـ

یک. احترام به کودک:پیامبر بزرگوار اسلام ـ علیه السلام ـ نشسته بودند که حسنین علیهم السلام که در سنین طفولت بودند از درب وارد شدند ان حضرت به احترام آنان از جای برخاسته و به انتظار ایستاد ، لحظاتی طول کشید و آنها نرسیدند . رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به طرف کودکان پیش رفت و از آنان استقبال نمود .
دو. همبازی شدن با کودک: کوذکان و نوجوانان از بازی و ورزش لذت می برند و به این وسیله ضمن آشنایی با جهانی که در آ« زندگی می کنند ، رشد یافته و فرصت های مناسبی را برای ابراز عواطف و احساسات خود می یابند. همبازی شدن والدین و بزرگترها با آنان در ایجاد خودباوری در وجود آنان نقش مهمی دارد.

راههای پرورش عزت نفس کودکان در سیره امام حسن مجتبی ـ علیه السلام ـ
ابورافع یکی از یاران رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ روزی با امام حسن ـ علیه السلام ـ که کودک خردسالی بود ، همبازی شد . آنان سنگ های مخصوص را انتخاب نموده و به داخل حفره هایی نشانه روی میکردند و در صورت برنده شدن باید فرد برنده بر دوش دیگری سوار می شد. هنگامی که نوبت به سواری ابورافع می رسید امام حسن ـ علیه السلام ـ به او می فرمود: « اَتَرکَبُ ظَهراٌ حَمَلَهُ رَسُولُ الله ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ ؛ آیا می خواهی بر دوش کسی سوار شوی که رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ او را بر دوش خود حمل می نمود؟ » ابورافع از سواری منصرف می شد . هر گاه امام حسن ـ علیه السلام ـ به هدف می زد، ابورافع می گفت : « همان طوری که تو به من سواری ندادی من هم تو را بر دوش خود سوار نمی کنم» . حضرت به او می فرمود :« اَما تَرضی اَن یَحمِلَ بَدَناٌ حَمَلَهُ رَسُولُ الله ِ : آیا دوست نداری کسی را که پیامبر ـ صلی الله علیه و آله بر دوش خود می نشاند بر دوشت سوار کنی ؟» ابورافع با کمال میل ایشان را بر دوش خود گرفته و سواری می داد.
عزت نفس و شخصیت روحی وو روانی این کودک از خلال گفتار و کیفیت استدلالش کاملا هویداست . طفلی را که پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ در آغوش خود پرورش داده و شخصیت او را احیاء نموده است ، بزرگی خود را باور دارد و هرگز با زبونی و ذلت سخن نمی گوید.

راههای پرورش عزت نفس کودکان در سیره امام حسن مجتبی ـ علیه السلام ـ
سه .سلام کردن به کودکان با لحن دلنشین : امام حسن ـ علیه السلام ـ می فرماید: « مَن بَدَأ بِالکَلامِ قَبلَ السَلامِ فَلاتُجیبُوه : هر کسی قبل از سلام کردن به سخن گفتن آغاز نماید او را جواب ندهید.» این سخن در مورد معاشرت پدر و مادر با فرزندانشان بسیار اهمیت ویژه ای می یابد ، زیرا کودکی که به او سلام داده شود، و بدین وسیله از وی تجلیل گردد، احساس لیاقت کرده و شایستگی خود را باور می کند.
امام حسن ـ علیه السلام ـ در گفتار دیگری فرمودند: « مروت آن است که شخص دین خود را حفظ کرده و نفس را از پلیدی ها دور نگه داشته و حقوقی را که بر گردن دارد ادا کند و با بانگ رسا و دلنشین به دیگران سلام نماید. » چراکه این امر موجب ارتباط عمیق و ریشه دار می گردد.
چهار . مشورت با فرزند: امام حسن ـ علیه السلام ـ ضمن توصیه به این شیوه پسندیده تربیتی در موارد مختلف با فرزندان خود مشورت می نمود و بدین وسیله عزت نفس و روحیه خودباوری را در آنان تقویت می کردند.
روزی معاویه بن خدیج به عنوان خواستگار به منزل آن حضرت آمده بود. امام حسن ـ علیه السلام ـ در ضمن مذاکرات با وی چنین فرمود: « اِنا قَومٌ لا نُزَوّجُ نِسائَنا حَتّی نَستَأمُرهُنَّ : ما دختران خود را بدون نظرخواهی و مشورت با خودشان ، شوهر نمی دهیم و در امر ازدواج آنان اقدامی نمی کنیم.» گذشته از اینکه مشورت در تقویت عزت نفس در کودکان و نوجوانان تاثیر فوق العاده ای دارد، گاهی اوقات نظرات فرزندان در تصمیم گیری های اولیاء نیز ممکن است راهگشا باشد. امام حسن ـ علیه السلام ـ فرمودند: « ما تَشاوَرَ قَومٌ اِلّا هُدُوا اِلی رُشدِهِم ؛ هیچ گروهی مشورت نکرد؛ مگر اینکه به این وسیله به سوی رشد و کمال هدایت شدند. »
پنج. اجتناب از تحقیر : تحقیر نونهالان و نوجوانان علاوه بر این که از عظمت و اقتدار والدین و مربیان می کاهد ، نشانگر بی تجربگی ، عدم شایستگی و نداشتن تسلط بر نفس آنان در امر تربیت می باشد. مهم تر از همه نتایج زیانبار آن در روح و روان کودک است . چرا که تحقیر و توهین به فرزندان موجب ایجاد عقده حقارت و خود کم بینی و تزلزل شخصیت در آنان می شود و علل برخی از ناکامی ها ، ناامیدی ها در زندگی آینده آنان خواهد شد. امام حسن ـ علیه السلام ـ در ضمن شمارش خصوصیت انسان های با ایمان می فرمایند: « آنان همدیگر را با القاب زشت و رکیک صدا نمی کنند. »
معاویه دشمن شماره یک آن حضرت ، در یک اعتراف صریح می گوید: « ما سَمِعتُ مِنهُ کَلِمَهَ فُحشٍ قَطٍّ : من هر گز از حسن بن علی سخن ناروا و کلمه زشتی نشنیدم. »
به کار بردن کلمات ناپسند و سخنان اهانت آمیز و نیش دار همانند سمی مهلک روح کودک را می آزارد و هرگاه در مورد آن فکر کند، احساس رنج و عذاب می کند و اصولا نوعی ستم به فرزندان و همسر محسوب می شود که رشته محبت و دوستی را پاره نموده و دل ها را جریحه دار می کند.
شش. تشویق: از موفق ترین شیوه ای تربیتی که در سیره امام حسن مجتبی ـ علیه السلام ـ نیز مشاهده می شود. شیوه کار آمد و موثر تشویق است. تشویق یعنی ایجاد شوق و رغبت در فرد، مربی با تایید رفتار و گفتار متربی در او ایجاد شوق و رغبت کرده و موجب تکرار و مداومت آن عمل در متربی می گردد. اهدای یک شی مورد علاقه ، تهیه کردن غذا و خوردنی های موردنظر ، لبخند رضایت آمیز، تعریف و تمجید، پاداش نقدی ، اعطای رتبه و درجه و بالاخره تقدیر در جمع ، ازجلوه های تشویق به شمار می رود.
شیوه تربیتی و سخنان امام حسن ـ علیه السلام ـ در این مورد نیز الگوی خوبی برای ماست و ایشان برای تربیت افراد از این راهکار موفق بهره می بردند . انس بن مالک می گوید: « یکی از کنیزان امام حسن ـ علیه السلام ـ شاخه گلی را به حضور ان حضرت تقدیم نمود، امام آن شاخه گل را با کمال میل پذیرفته و به آن کنیز فرمودند : « تو را در راه خدا آزاد کردم . » من به عنوان اعتراض به ایشان گفتم : « در مقابل اهدای یک شاخه گل او را آزاد کردی ؟ » امام در پاسخ فرمود: « إذا حُییتُم بِتَحیّه ٍ فَحَیُّوا بِاَحسَنَ مِنّها : هرگاه کسی به شما تحیت گوید، پاسخ آن را بهتر از آن بدهید.» سپس فرمودند : « پاسخ بهتر همان آزاد کردن اوست.»

نگارنده: ز. فیاضی 

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
پرچم افراشته بر جنازه‌ها

پرچم افراشته بر جنازه‌ها

آسمان، خاکستری است. زمین، یک دشت وسیع است پر از خانه‌های مخروبه و خرابه‌های سیمان و بتون و آجری که روزی دیوارهای خانه‌هایی بودند.

آنها که ستم را برنمی‌تابند...

آنها که ستم را برنمی‌تابند...

«مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا ا... عَلَیهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَی نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ ینْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلا» در میان مؤمنان، مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند، صادقانه ایستادند. بعضی پیمان خود را به آخر بردند (و در راه او شربت شهادت نوشیدند) و بعضی دیگر در انتظارند و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادند. (احزاب/23)

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

آشنایی با ضرب المثل ها

حکایتی از کلیله و دمنه

پیشخوان بیشتر