jamejamonline
دانش جنگ افزار کد خبر: ۱۲۸۰۱۶۱ ۲۴ مهر ۱۳۹۹  |  ۱۱:۳۹

نکته مهم پس از رونمایی «فکور»، امکان توسعه نمونه ضد کشتی و ضد رادار بر اساس آن است که با توجه به برد کافی و سرعت پروازی مافوق صوت، می تواند پلتفرم مناسبی برای رسیدن به موشک ضد کشتی و ضد رادار باشد.

به گزارش جام جم آنلاین به نقل از سرویس دفاع و امنیت مشرق، در قسمت قبل به مشخصات و تاریخچه موشک هوا به هوای فونیکس پرداخته شد و همچنین نحوه ورود آن به کشور و نقش آن در جنگ تحمیلی پرداخته شد.
 
پروژه سجیل و جایگزینی موشک کمیاب
در مجموع مسائل فوق از یک سو و کاهش ذخیره موشک های فونیکس عملیاتی هم به دلیل تعداد کم آنها و فشار بی امان نیروی هوایی عراق بر پهنه وسیع ایران و مشکلات فنی در مورد عملیاتی نگهداشتن فونیکس ها سبب شد تا فرماندهان نیروی هوایی ارتش به فکر چاره باشند. مشکل عمده در عملیاتی نگهداشتن فونیکس عدم دسترسی به روغن های خنک کاری بود که باید برای این موشک استفاده می شد. این امر سبب کاهش تعداد موشک های عملیاتی فونیکس شده بود. در نتیجه نهاجا این ایده را دنبال کرد که از موشک های سطح به هوای موجود برای رفع نیاز موشک هوا به هوا در اف-۱۴ استفاده کند که از بین موشک RIM-۶۶ استاندارد و MIM-۲۳ هاوک، دومی انتخاب شد. به کارگیری موشک هاوک یک از شواهد اتمام، کاهش شدید یا مشکلات عمده موشک فونیکس در ایران بود در حالی که تفسیر منصفانه تر می تواند این باشد که این پروژه برای پیشگیری از وقوع چنین مسئله ای به انجام رسید.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس

این پروژه توسط تیم داخل نهاجا در سال ۱۳۶۴ و با نام سجیل آغاز شد و با تلاش شبانه روزی و البته تسلط قبلی این افراد به تمام دانش موجود از موشک هاوک و جنگنده اف-۱۴، در مدت بسیار کوتاهی موفق به انجام پروژه شدند.
غیر از پروژه سجیل، اقدام دیگری نیز در سال های قبل از شروع این پروژه برای تجهیز جنگنده اف-۴ ئی فانتوم به موشک استاندارد شده بود. هدف از به کار گیری موشک استاندارد روی سامانه هاوک، مقابله با میگ-۲۵ های بلندپرواز عراقی بود و با توجه به اینکه زمینه ای برای هماهنگ سازی استاندارد با فانتوم وجود داشت، سعی شد تا با کمک این موشک که مشخصات پروازی بسیار بهتری نسبت به اسپارو داشت، سلاحی برای مقابله با فاکسبت های عراقی برای اف-۴ ایجاد شد. در یکی از حملات میگ-۲۵ عراقی به تهران، فانتوم مسلح به موشک استاندارد برای مقابله با آن اقدام کرد که موشک به سمت هدف جهت گرفته و به نزدیکی آن رسید اما موفق به اصابت به هدف نشده و با فاصله اندکی از کنار میگ عراقی عبور کرد. گفته می شود این موشک در یک پرواز عملیاتی دیگر موفق به ساقط کردن یک جنگنده عراقی شده است. در هر صورت به دلایل نامشخصی موشک استاندارد به عملکرد قابل اطمینانی در نقش هوا به هوا روی اف-۴ دست پیدا نکرده و این جنگنده قابل را از ایفای نقش مؤثرتر در دفاع هوایی کشور با موشک های راداری ناکام گذاشت.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس

و اما پس از دفاع مقدس
با پایان یافتن دوران ۸ ساله جنگ و شروع آتش‌بس با عراق، نیروی هوایی ارتش که تجربه تقریباً منحصر به فردی از نبردهای سنگین هوایی کسب کرده بود به دنبال بازسازی خود برآمد. خرید هواپیمای جنگنده اف-۷ از چین در دوران جنگ تحمیلی شروع شده بود، هر چند که پس از پایان جنگ عملیاتی شد. این جنگنده با خود موشک هوا به هوای حرارتی PL-۷ را به همراه آورده بود. این موشک نسخه چینی موشک "آر-۵۵۰ مجیک" محسوب می شد. این موشک دارای طول ۲.۷۴ متر، قطر ۱۵.۷ سانتیمتر، جرم کل ۸۹ و جرم سرجنگی ۱۲.۵ کیلوگرم  بوده و به سرعت ۲.۵ ماخ می رسد. برد آن نیز بین ۵۰۰ متر تا ۱۲.۵ کیلومتر عنوان شده است.
خرید دیگر از شوروی واپسین روزهای عمر آن انجام شد که مربوط به هواپیمای رهگیر میگ-۲۹ بود. این هواپیمای جنگنده نیز با خود موشک های برد کوتاه حرارتی R-۶۰ آفید، R-۷۳ آرچر و موشک میان برد راداری R-۲۷ آلامو را به همراه آورده بود. R-۶۰ موشکی با طول ۲.۰۹ متر، قطر ۱۲۰ میلیمتر، جرم کل ۴۳.۵ و جرم سرجنگی ۳ کیلوگرم بوده و به برد ۸ کیلومتر و سرعت ۲.۷ ماخ رسیده و قابلیت درگیری با هدف از تمام زوایا را دارد. موشک R-۷۳ دارای طول ۲.۹۳ متر، قطر ۱۶۵ میلیمتر، جرم کل ۱۰۵ و جرم سرجنگی ۷.۴ کیلوگرم بوده و به سرعت ۲.۵ ماخ و برد ۳۰ کیلومتر می رسد. موشک میانبرد هدایت راداری R-۲۷R نیز دارای طول ۴.۰۸ متر، قطر ۲۳۰ میلیمتر، جرم کلی ۲۵۳ و جرم سرجنگی ۳۹ کیلوگرم بوده، به سرعت بیش از ۴ ماخ و برد نهایی ۴۲.۵ تا ۷۳ کیلومتر بسته به شرایط دست پیدا می کند.
هواپیمای بمب افکن ضربتی سوخو-۲۴ و پشتیبانی نزدیک سوخو-۲۵ نیز در فهرست خریدهای ایران پس از جنگ بود که موشک آفید را به کار می گرفتند. بی شک موشک R-۷۳ و R-۲۷ جزء سلاح های هوا به هوای ارزشمند برای کشورمان محسوب می شدند خصوصاً آرچر در رده موشک های برد کوتاه به اذعان کارشناسان خارجی جزء برترین موشک ها محسوب می شود و در اوائل دهه ۱۹۹۰ شاید بهترین موشک نیز بود.
با توجه به برتری های این موشک ها نسبت به سایدویندر و اسپاروهای موجود، نیروی هوایی ارتش تصمیم به هماهنگ سازی موشک های هوا به هوای جدید شرقی با هواپیماهای جنگنده غربی موجود گرفت. این برنامه ها با توجه به اعتماد به نفس حاصل از فعالیت های فنی انجام شده در دل جنگ برای هماهنگ سازی موشک های سطح به هوای هاوک و استاندارد تعریف شده و برخی از آنها تا میانه دهه ۱۳۷۰ انجام شده و برخی در اوائل دهه ۱۳۸۰. این برنامه ها شامل نصب موشک های آفید و PL-۷ روی اف-۵، نصب موشک آرچر روی اف-۴ و نصب هر سه موشک روسی آفید، آرچر و آلامو روی اف-۱۴ بود.
با توجه به اهمیت جنگنده رهگیر اف-۱۴ برای مأموریت های دفاع هوایی از کشور، بدیهی است که نیروی هوایی برای تأمین تسلیحات جدید و به روز برای این جنگنده نیز از طریق به کارگیری موشک های جدید روسی اقدام کرده باشد. بنا به گفته امیر عطاءالله بازرگان از مسئولین اسبق جهادخودکفائی نیروی هوایی ارتش، هماهنگ سازی هر سه موشک روسی R-۶۰، R-۷۳ و R-۲۷ با جنگنده تامکت در دستور کار بوده است. هماهنگ سازی موشک راداری R-۲۷ با اف-۱۴ تحت پروژه ای به نام طوفان در اوائل دهه ۱۳۸۰ آغاز شده اما برخی منابع حکایت از متوقف شدن این پروژه پس از چند وقت دارند.

تکمیل پروژه سجیل چه شد؟
با عملیاتی شدن موشک هاوک روی جنگنده اف-۱۴ تحت پروژه سجیل، کارهای تکمیلی روی آن ادامه داشته و با تدوین مستندات علمی و آزمایش های متعدد انجام شده روی این موشک در قالب یک طرح مدون، معاونت تحقیقات و خودکفائی نهاجا موفق به کسب رتبه دوم تحقیقات کاربردی در طرح های ویژه در دوره هشتم جشنواره بین المللی خوارزمی در سال ۷۳ شد.
 
«ققنوس ایرانی» پس از ۳ دهه به آسمان رفت/ منتظر موشک‌های ضد کشتی و ضد رادار اف-۱۴ باشید +عکس

با اجرای برخی کارهای تکمیلی در این زمینه خبر آزمایش مجدد پروژه سجیل در رزمایش بزرگ ضربت ذوالفقار ۱۳ شهریور ۱۳۸۵ در منطقه شمالغرب کشور منتشر شد. همچنین برخی گمانه زنی ها حاکی از آن بود که پس از رونمایی از موشک های پیشرفته شاهین در اوائل بهار سال ۱۳۸۸، این موشک نیز توسط اف-۱۴ در همین قالب پروژه سجیل قابل به کار گیری بوده است. عملیاتی بودن پروژه سجیل در دهه ۸۰ نشان می داد نیازی که زمینه اجرای آن را شکل داده بود همچنان وجود داشت یعنی کمبود موشک هوا به هوای راداری فراتر از میدان دید (فامد) در جنگنده اف-۱۴.
ادامه دارد...
ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل: