jamejamonline
فرهنگی معارف و اندیشه کد خبر: ۱۲۷۹۷۹۳ ۲۱ مهر ۱۳۹۹  |  ۰۹:۴۰

علمای شیعه در خصوص شأن نزول سوره عبس را در ادامه می خوانیم.. 

1- پیامبر(ص)نظر علمای شیعه در رابطه با شأن نزول سوره عبس در قرآن چیست؟ مشغول تبلیغ و دعوت سران قریش به سوی اسلام بود و امید داشت که این سخنان در دل آنان مؤثر واقع شده و مکتب حیات بخش اسلام گسترش یابد در این میان عبدالله که مردی نابینا و فقیر است با وضعیت خاص وارد مجلس می شود و آداب مجلس را رعایت نکرده دنبال پیامبر اکرم(ص) می گردد و حرف او را قطع می کند و تقاضای آموزش آیاتی از قرآن کرده و حرف خود را مدام تکرار می کند و آرام نمی گیرد زیرا دقیقاً متوجه نبود که پیامبر(ص) با چه کسانی مشغول صحبت است، پیامبر اکرم(ص) از این رفتار ناراحت شد و آثار ناراحتی در چهره مبارکشان پدیدار شد و در دل گفت: که این سران عرب پیش خود می گویند که پیروان محمد(ص) نابینایان و بردگانند و به این جهت رو از عبدالله بر گرداند و در این موقع آیات الهی نازل شده و او را مورد عتاب قرار دادند که چرا چنین رفتاری انجام داده است. در شأن نزول آیات اولیه سوره عبس این قول معروف است و علماء شیعه هم بعضاً پذیرفته اند اما بعضی دیگر از علماء شیعه این قول را نپذیرفته و بر اساس شواهدی شأن نزول را متوجه مردی از بنی امیه می دانند.

2- به هر تقدیر اگر همین شأن نزول اول را هم بپذیریم کار پیامبر اکرم(ص) تنها ترک اولی بوده است و با عصمت آن حضرت ناسازگار نیست و این طبیعی است که در چنان حالتی ناراحتی ایجاد شود خصوصاً که عبدالله بن ام مکتوم هم نابینا بود و متوجه رفتار پیامبر(ص) نمی شد تا موجب تحقیر یا دل شکستگی او شود. ولی از آن جایی که خداوند مهربان بی نهایت به نرم خویی و مهربانی اهمیت داده است پیامبر(ص) را از این نوع رفتار باز می دارد. و بنا بر روایتی پیامبر اکرم(ص) هر گاه این مرد را می دید برای او بسیار احترام می کرد و به یاد این داستان می افتاد. 

3- این آن چه بود که بعضی از علمای شیعه و اکثر علما و مفسرین اهل سنت پذیرفته اند. اما مرحوم علامه طباطبایی از مفسرین بزرگ معاصر، این قول را به جهاتی نمی پذیرد. چرا که اولاَ: خود قرآن این فرد را معرفی نکرده است و تنها صفات او را گفته است.

ثانیاَ صفاتی را بیان کرده است که از شأن پیامبر اکرم(ص) بسیار دور هستند چون پیامبر(ص) نمی تواند عبوس باشد و از آن بدتر اغنیاء را به صدر نشاند و فقراء را از خود براند، در حالی که در سورة «ن» که قطعاَ قبل از این سوره نازل شده می فرماید:« وَ إِنَّک لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ ‏ ، و راستی که تو را خویی والاست!» [سوره القلم، آیه4 ‌] 

و هم در سورة شعراء که قطعا قبل از سورة عبس نازل شده است فرمود:« وَ أَنذِرْ عَشِیرَتَک الأَقْرَبِینَ وَ اخْفِض جَنَاحَک لِمَنِ اتَّبَعَک مِنَ الْمُؤْمِنِینَ ‏ ، و خویشانِ نزدیکت را هشدار ده و برای آن مؤمنانی که تو را پیروی کرده‏اند، بال خود را فرو گستر» [سوره شعراء، آیه 214] .

ثالثاَ: قبح ترجیح دادن اغنیاء با این که غنی ملاک برتری نیست و فضیلت محسوب نمی شود بر کمال فقیر و روی آوردن به اغنیاء و اعراض از فقرا خود امری است که قبح آن عقلی است و منافات با کرامت انسانی دارد و نیاز به نهی لفظی ندارد.

رابعاًَ: در مجمع البیان روایت از امام صادق(ع) نقل شده است که این سوره در باره مردی از بنی امیه نازل شد که نزد پیامبراکرم(ص) بود و ابن ام مکتوم آمد و وقتی ایشان را دید خود را جمع و جور کرد و رو ترش کرد و صورتش را از ایشان بر گرداند. و خداوند این داستان را حکایت کرده و سر زنش نموده است.

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
هنرمندی تمام‌ قد

هنرمندی تمام‌ قد

از دست دادن هر هنرمندی سخت است و دردناك و دیروز غم از دست دادن زنده‌یاد پرویز پورحسینی همه را متاثر و غمگین كرد.

تدبیر و توکل در تحریم

تدبیر و توکل در تحریم

«دوستانت را نزدیک خودت نگه دار و دشمنانت را نزدیک‌تر»، با این‌که این عبارت را منسوب به چرچیل می‌دانند، ولی خلفای عباسی بیش از هزار سال پیش آن را زندگی کردند.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

آشنایی با ضرب المثل ها

حکایتی از کلیله و دمنه

پیشخوان بیشتر