jamejamonline
فرهنگی معارف و اندیشه کد خبر: ۱۲۷۷۱۳۸   ۰۵ مهر ۱۳۹۹  |  ۰۸:۲۱

در مورد استمرار نسل انسان و ازدواج فرزندان حضرت آدم(ع) اختلاف نظر وجود دارد. علت اصلی این اختلافات، وجود روایات مختلف و گاه متناقض است که سبب اختلاف آرا در این موضوع گشته است. در اینجا برای نمونه به ذکر چند روایت بسنده می شود.

به گزارش از جام جم آنلاین به نقل از سایت حوزه، در مورد استمرار نسل انسان و ازدواج فرزندان حضرت آدم(ع) اختلاف نظر وجود دارد. علت اصلی این اختلافات، وجود روایات مختلف و گاه متناقض است که سبب اختلاف آرا در این موضوع گشته است. در اینجا برای نمونه به ذکر چند روایت بسنده می شود.

استمرار نسل انسان و ازدواج فرزندان حضرت آدم(ع) از نگاه روایات

1. روایتی که می فرماید فرزندان آدم در ابتدا با حوریان بهشتی و سپس با اجنّه ازدواج کرده اند؛ امام باقر(ع) فرمود: «برای حضرت آدم(ع) چهار فرزند پسر به دنیا آمدند. پس خداوند برای هر یک از این چهار پسر، یک حور العین بهشتی فرستاد. اینان با یکدیگر ازدواج کردند و فرزندانی از این ازدواج به وجود آمد. سپس خداوند این حوریه ها را گرفت و این چهار فرزند را با چهار تن از جنّیان تزویج داد و این گونه نسلی در میان آنها پدید آمد. پس هر آنچه از حلم و بردباری در میان فرزندان آدم وجود دارد از حضرت آدم(ع) است، هر آنچه از جمال و زیبایی در میان بشر است، از جانب حور العین ها است و آنچه از افعال قبیح و سوء رفتار در میان بشر یافت می شود از جنّیان است». همین ازدواج به نحو دیگری نیز ذکر شده که یک فرزند با حور العین ازدواج کرد و دیگری با جنّ و روایت دیگری در همین موضوع تنها با کمی اختلاف نقل شده اند.
2. از امام رضا(ع) پرسیده شد که چگونه نسل مردم از آدم(ع) به وجود آمد؟ امام(ع) فرمود: «حوا در یک زایمان هابیل را به همراه دختری زایید. سپس در زایمان دوم قابیل را با یک دختر به دنیا آورد. هابیل با دختری که با قابیل به دنیا آمده بود ازدواج کرد و قابیل نیز با دختری که با هابیل به دنیا آمده بود ازدواج کرد. و بعد از این ازدواج ها بود که ازدواج خواهر و برادر تحریم شد».
دو قربانی فرزندان آدم (ع)
3. دسته ای از احادیث تصریح دارند که فرزندان حضرت آدم(ع) هرگز با هم ازدواج نکرده اند، بلکه آنها با حوریانی که خداوند از بهشت فرستاد، ازدواج کردند؛ مانند این که، از امام صادق(ع) پرسیدند: پیدایش نسل از فرزندان حضرت آدم(ع) چگونه بوده است؟ زیرا بعضی از مردم می گویند به حضرت آدم وحی رسید که دختران خود را به پسران خود تزویج نماید و اصل و ریشه تمامی مردم از آن برادرها و خواهران است. امام صادق(ع) در پاسخ فرمود: «حق تعالی منزّه و برتر از این است که گوینده ای در باره حضرتش چنین بگوید، آیا پیامبران، فرستادگان، مؤمنین و مؤمنات و مسلمین و مسلمات را از حرام آفریده و قدرت نداشته آنها را از طریق حلال بیافریند و با این که از خود این مردم عهد و پیمان بر حلال و پاک و پاکیزگی گرفته است... سپس حضرت امام صادق(ع) به شرح و بیان ابتدای نسل از فرزندان حضرت آدم(ع) پرداخت تا این که فرمود: «وقتی قابیل، هابیل را کشت، حضرت آدم(ع) از داغ جوانش هابیل فزع و جزع نمود. .. و خداوند حضرت شیث(ع) را به تنهایی بدون توأم با خواهری به آدم عنایت فرمود، و اسم شیث، هبة اللَّه است و آن حضرت اول کسی است که از آدمیان در زمین وصی و جانشین پیغمبر شد و بعد از حضرت شیث(ع) خداوند یافث را به آدم مرحمت فرمود و یافث هم بدون همزاد متولد گردید، و چون به حد بلوغ و رشد رسیدند، و اراده نمود خداوند که نسل زیاد شود چنان که می بینید (زیاد شده اند) و تزویج خواهر با برادر حرام بود از این جهت حق تعالی حوریه ای به نام نَزلَه در عصر روز پنجشنبه از بهشت فرستاد و امر فرمود به آدم که او را تزویج و همسر شیث نماید، سپس در عصر روز بعد حوریه دیگری به نام مَنزِلَه فرستاد و به آدم(ع) امر فرمود که به یافث تزویج نماید پس از آن که حضرت آدم آنها را بدو فرزند خود تزویج نمود برای حضرت شیث پسری متولد گردید و برای یافث دختری متولد شد و چون به حد بلوغ و رشد رسیدند خدای تعالی امر فرمود به آدم که دختر یافث را به پسر شیث تزویج کند، و حضرت آدم اطاعت امر کرد و آنها را همسر یکدیگر نمود، و از ایشان، پیامبران و فرستادگان الهی و برگزیدگان و نسل آنها متولد شدند...».
4. امام سجاد(ع) در گفتگویی که با مردی قرشی داشته، می فرماید: «هابیل با لوزا خواهر همزاد قابیل ازدواج کرد و قابیل با اقلیما، همزاد هابیل»، مرد قرشی پرسید: آیا هابیل و قابیل خواهران خود را حامله کردند؟ امام فرمود: «آری!»، آن مرد عرضه داشت این که عمل مجوسیانِ امروز است، آن حضرت فرمود: «مجوسیان اگر این کار را می کنند و ما آن را باطل می دانیم برای این است که بعد از تحریم خدا آن را انجام می دهند»، آن گاه امام سجاد(ع) اضافه نمود: «منکر این مطلب نباش برای این که درستی این عمل در آن روز و نادرستیش در امروز حکم خدا است که چنین جاری شده، مگر خدای تعالی همسر آدم را از خود او خلق نکرد؟ در عین حال می بینیم که او را بر وی حلال نمود، پس این حکمِ شریعتِ آن روزِ فرزندان آدم(ع) و خاص آنان بوده و بعدها خدای تعالی حکم حرمتش را نازل فرمود».
5. طبق  برخی از احادیث؛ استمرار نسل انسان را از طریق فرزند سوم حضرت آدم که به نام شیث یا هبة الله که وصی آدم و ولی عهد او بوده، می دانند؛ چون هابیل به دست قابیل کشته شد و قابیل که در اثر عصیان و گناه مطرود شده بود، به دنبال فسق و فجور رفت و فرزندان و نسل او نیز که دنباله رو اعمال و افکار او بودند، در اثر عصیان و طغیان در حادثه طوفان حضرت نوح(ع) همه از بین رفتند.
خلاصه این که، مسئله ازدواج فرزندان آدم(ع) از مباحثی است که در جوامع روایی، احادیث متعارض و مختلفی را به خود اختصاص داده است.

اولین انسانهای روی زمین قبل از حضرت آدم و حوا | علّمنا وبگاه مسائل دینی

دیدگاه مفسّران

عده ای از مفسّران با استفاده از آیه «ای مردم! از (مخالفت) پروردگارتان بپرهیزید! همان کسی که همه شما را از یک انسان آفرید و همسر او را (نیز) از جنس او خلق کرد و از آن دو، مردان و زنان فراوانی (در روی زمین) منتشر ساخت...»، معتقدند: که تکثیر نسل فرزندان حضرت آدم(ع) تنها از طریق آدم و همسرش صورت گرفته و موجود سوّمی در آن دخالت نداشته است. لازمه این سخن آن است که فرزندان آدم(ع) - به صورت برادر و خواهر- با هم ازدواج کرده باشند؛ زیرا اگر آنها با نژاد و همسران دیگری ازدواج کرده باشند، فرمایش خدا «منهما؛ از آن دو» صادق نخواهد بود.
این موضوع در احادیث متعددی وارد شده است و زیاد هم جای تعجب نیست؛ چه این که طبق استدلالی که در دسته ای از احادیث نقل شده، این ازدواج مباح بوده است؛ زیرا هنوز حکم تحریم ازواج خواهر و برادر نازل نشده بود.
بدیهی است ممنوعیت یک کار، بسته به این است که از طرف خداوند تحریم شده باشد. چه مانعی دارد که ضرورت ها و مصالحی ایجاب کند که در بعضی زمان ها کاری جایز باشد و بعداً تحریم گردد؟ همان طور که در حدیثی از امام سجاد(ع) (روایت چهارم) بیان شد.
ولی در مقابل؛ گروهی از مفسّران موافق محتوای این دسته از احادیث هستند که فرزندان حضرت آدم(ع) هرگز با هم ازدواج نکرده اند، بلکه آنها با حوریانی که خداوند از بهشت فرستاد، ازدواج کردند؛ مانند حدیثی که از امام صادق(ع) نقل شد (روایت سوم).
در اینجا احتمال دیگری نیز هست که گفته شود: فرزندان آدم(ع) با بازماندگان انسان های پیشین ازدواج کرده اند؛ زیرا طبق روایاتی آدم اولین انسان روی زمین نبوده، و قبل از حضرت آدم(ع) انسان های دیگری روی زمین زندگی می کردند. مطالعات علمی امروز نیز نشان می دهد که نوع انسان احتمالاً از چند میلیون سال قبل در کره زمین زندگی می کرده، در حالی که از تاریخ پیدایش آدم تا کنون زمان زیادی نمی گذرد، بنا بر این باید قبول کنیم که قبل از آدم انسان های دیگری در زمین می زیسته اند که به هنگام پیدایش آدم در حال انقراض بوده اند، چه مانعی دارد که فرزندان آدم با باقیمانده یکی از نسل های پیشین ازدواج کرده باشد، ولی همان طور که گفتیم این احتمال با ظاهر آیه فوق چندان سازگار نیست.
نتیجه این که نظریه اوّل مفسّران با ظاهر قرآن سازگارتر است؛ چنان که مفسّرانی مانند علامه طباطبائی(ره)، این احتمال اوّل را تقویت کرده و پذیرفته است.
ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
قرارگاه آگاهی و امید

قرارگاه آگاهی و امید

موضوع ترویج، تبلیغ و پراكندن امید، موضوعی است كه رهبر معظم انقلاب در برهه‌های مختلف زمانی به آن تاكید كردند.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

آشنایی با ضرب المثل ها

پیشخوان

بیشتر

نیازمندی ها