خيلي راحت و زود با مفاهيم علمي و فناوريهاي پيشرفته دوست و خودماني ميشويم. زماني كه دسترسي به كانالهاي ماهوارهاي تلويزيون به شكل گستردهاي در جامعه ممكن بود و محدوديت مشخص قانوني هم نداشت، زياد ميشنيديم كه «فلاني ماهواره دارد». نميدانم متخصصان هوا فضا در مقابل شنيدن چنين جملهاي چه واكنشي نشان داده يا ميدهند، اما پيشنهاد دارم داشتن ماهواره را با داشتن خودروي شخصي يا هواپيماي خصوصي مقايسه كنيد. دوستي كه آن روزگار پس از سالها به ايران آمده بود ميگفت، چه اتفاقي افتاده كه مردم اينقدر به سمت فناوريهاي پيشرفته هوا فضا و داشتن ماهواره روي آوردهاند و مدام از آن حرف ميزنند.حالا امروز، ميتوانيم تصويرهاي ماهوارهاي كوچهپسكوچههاي شهرمان را به كمك گوگل ببينيم و به دقت مقصد سفرمان در آن سوي دنيا را رصد كنيم. ماهوارهها مسلط بر زندگي ما شدهاند و خروجيهايشان بسياري را روي اين كره خاكي منتظر گذاشته است.
TRIZ براي خوانندگان كليك و به ويژه مشتريان اين ستون واژه غريبهاي نيست. حالا كه موضوع ويژه ماهواره است ميتوان تصريح كرد كه يكي از مهمترين و بهترين زمينههاي كاربرد اين دانش، حل مسالههاي پيچيده و ناشناخته است.
ناسا دانستن TRIZ را براي مهندسان خود به يك توصيه جدي و در مواردي به يك بايد تبديل كرده است. سامسونگ و ال. جي. و زيمنس و بسياري از پيشتازان عرصه فناوري هم توجه خاص به اين دانش دارند تا بتوان فناوري گشايي كنند (انگار ديگر كسي به مرزهاي جغرافيايي و كشورگشايي قانع نيست). روندهاي تكامل و قانونهاي تكامل سيستمهاي فني يكي از بخشهاي مهم نوآوري نظاميافته يا TRIZ هستند. اين روندها بر اساس رفتارهاي مشابه سيستمهاي متنوع طي ساليان متمادي، به شكل قوانيني كشف شده درآمده و طبقهبندي شدهاند. به كمك اين روندها، ميتوان گذشته را مرور كرد و آينده را آنطور كه خواهد شد پيشبيني و پيشگويي كرد. در شركتهاي پيشرو دنيا، مينشينند و بر اساس همين روندها محصولات و فناوريهاي آينده را طراحي و توليد ميكنند.
از جمله روندهاي مرتبط با موضوع ماهواره ميتوان «روند درجه آزادي» را نام برد. روندي كه بر اساس آن تكامل سيستم با افزايش درجه آزادي آن اتفاق ميافتد. مثل زماني كه دنده خودروها در يك جهت، فقط با بالا و پايين كشيدن به جلو و عقب ميرفت. بعدتر، تعداد دندهها بيشتر شد و با چپ و راست شدن و بالا و پايين رفتن، دنده 1 تا 5 را در كنار دنده عقب، تعريف كردند. حالا درجه آزادي بعدي ميگويد دنده را ميتوانيد در ارتفاع نيز جابهجا كنيد يا همه كار را به كمك چيزي شبيه موس كامپيوتر انجام دهيد.
با اين توصيف و با در نظر داشتن موضوع ماهواره، ميتوانيم اينگونه به تحليل و پيشگويي برخي از آيندهها بپردازيم:
مفهوم جستجو كردن با دگرگوني همراه خواهد شد. شما در دفتر كار خود نشستهايد و به كمك دادههاي ماهوارهاي جستجوي چيزي را در اتاق نشيمن منزلتان ميدهيد!.
ماهوارهها كمك ميكنند تا شما بتوانيد همه چيز را 3بعدي و فراتر از ديدن يا شنيدن ببينيد و حس كنيد. اگر از كار با گوگل ارث ذوق ميكنيد به فراتر از اينها نيز خواهيد رسيد.
به كمك ماهوارهها انسان توانمندي جابهجا كردن ابر و باد را نيز پيدا ميكند و شايد روزي بيايد كه شما براي روز ازدواجتان بتوانيد سفارش هوايي مطبوع و بهاري را بدهيد. سرويسهاي ماهوارهاي تلاش ميكنند تا افلاك جوري حركت كنند تا نياز شما برآورده شود!
در حوزههاي مختلفي مثل مديريت شهري الان دوربينهاي ثابت نصبشده در نقاط مختلف شهر مسؤولان را ياري ميدهند. سيستمهاي هوشمند جغرافيايي نيز تردد و كنترل سرعت سواريهاي بين شهري و خودروهاي سنگين را گزارش ميدهد، ميتوان با دادههاي ماهوارهاي برنامهريزيهاي پشتيباني و زمانبندي بارگيريهاي بندرها، حركت كشتيها، پرواز هواپيماها و مديريت لجستيك را نيز انجام داد. اينها الان هم خيلي دور از ذهن نيستند. اين تصورات را با وجود تاكسيهاي پرنده بايد در ذهن بپرورانيم. دنياي آينده مثل امروز نيست. ترافيكهاي هوايي مهمتر از ترافيكهاي زميني خواهند شد.
وقتي از اين شهر به آن شهر يا از كشوري به كشور ديگر سفر ميكنيم آب و هوا و مسير و نقشه و ... را ماهواره و وبسايتهاي مرتبط به ما گزارش ميدهند. اگر از اين كره به آن كره عزم سفر كنيم، اين فقط ماهوارهها هستند كه ميتوانند راهنماي سفر ما باشند. زودتر از آني كه فكرش را كيم روزي ميرسد كه موضوع صحبت انسانها كار و زندگي در كرههاي ديگر باشد!
كسي براي پيدا كردن آپارتمان خالي براي خريد يا اجاره به سراغ بنگاه املاك نميرود. وبسايتهايي كه دادههاي خود را هر لحظه از ماهوارهها دريافت ميكنند دستكم تشخيص آپارتمانهاي خالي را به راحتي ميدهند. حالا سازمانهاي دولتي هم ميتوانند خيلي راحت آمار بدهند كه چه تعداد آپارتمان خالي است و ...
فراتر از اين ماهوارهها تخلفهاي انبار و احتكار و ... را نيز فاش ميكنند و به راحتي تشخيص ميدهند كه چهحجم از چه جنسي كجا نگهداري ميشود و چه طور جابهجا شده است.
فناوري اطلاعات و تلفيق آن با علوم ديگر تحولاتي را در آينده رقم ميزند كه با موجوديت يافتن هر يك پديدههاي ديگر زندگي نيز تحت تاثير قرار ميگيرند. شما چه ايدههايي داريد كه فكر ميكنيد در آينده جامه عمل ميپوشند آنها را به آدرس زير بفرستيد.
click@jamejamonline.ir
محمود كريمي
بورس
آب و هوا 
انتشارات
اشتراک 
آرشیو روزنامه
