گروه فرهنگ و هنر - مهدي نورعليشاهي: اين روزها صحن فينيهاي بقعه تاريخي مشهد اردهال كاشان در حالي به دست اوستا بناهاي محلي در حال سقفگذاري است كه براساس قانون هرگونه ساخت و ساز در محوطههاي ثبت شده در فهرست آثار ملي بدون هماهنگي با اداره ميراث جرم محسوب ميشود.
چندي پيش خبر مسقف كردن بخشي از اين بناي تاريخي كه از دست قضا قبر سهراب سپهري شاعر معاصر كشورمان نيز در آنجا واقع شده است در برخي از رسانههاي محلي كاشان به چاپ رسيد تا اين روزها همه كساني كه دغدغه حفظ و حراست از آثار تاريخي را دارند به تكاپو بيافتند كه راستي ضرورت ساخت و ساز در اين بخش از اين اثر ثبت شده در فهرست آثار ملي چيست؟
محسن عبدالهي، رئيس ادارهكل ميراث فرهنگي كاشان در اين باره ميگويد: تغييرات در ساختار شكلي مشهد اردهال از چند سال قبل بدون توجه به هشدارهاي سازمان ميراث فرهنگي كاشان از سوي هيات امناي اين بنا در حال انجام است و اين در حالي است كه هرگونه ساخت و ساز در اين بقعه 900 ساله بايد با مجوز اين سازمان و بر اساس اصول مرمت و بازسازي ابنيه تاريخي دنبال شود. او ميافزايد: در اين مورد كسي با مراجعه به دفتر هيات امناي اين بنا نذري را در مورد سقفدار كردن اين صحن مطرح كرده است كه اين متوليان اين بقعه بدون توجه قوانين جاري كشور در مورد ساخت و ساز در بناهاي ثبت شده در فهرست آثار تاريخي، تيرآهن و آجر به اين بناي تاريخي آوردهاند تا نذر اين خير را ادا كنند.
سخنان معمار كاشاني
اما در رابطه اين ساخت و ساز غيرقانوني اكبر حلي معمار خانههاي تاريخي كاشان و مدير موزه مردمشناسي اين شهر ميگويد: هرگونه ساخت و ساز در اين بناي تاريخي مغاير با اصول مرمتي و حتي طرح جامع مرمت اين شهر است. او ميگويد: طرح مسقف كردن صحن فينيهاي اين بقعه كه قبر سهراب سپهري نيز در آن واقع شده است آنقدر بيبرنامه طرحريزي شده است كه متاسفانه سرويس بهداشتي اين بقعه پس از اين كار داخل حرم قرار ميگيرد كه اين امر بر خلاف شرع و عرف است. وي ميافزايد: در طرح جامع گسترش مسجد اين بناي تاريخي نزديك به 5 هزار متر فضا در اختيار متوليان اين امر قرار ميگيرد كه متاسفانه هيچ كس به اين طرح جامع نميخواهد توجهي داشته باشد. او كه مرمت و معماري بخش اعظمي از اين بنا را در گذشته در اختيار داشته است، ميافزايد: با مسقف كردن اين بخش مطمئنا هويت معماري اين مجموعه كه 900 سال عمر دارد، زير سوال ميرود. كارشناسان ميراث فرهنگي معتقدند، هماكنون ساخت و ساز در اين بنا جدا از ملاحظات ميراثي از نظر كاربردي براي اين زيارتگاه چندان ضروري هم به نظر نميرسد و اين امر باعث وارد آمدن آسيب جدي به معماري و منظر بنا گرديده است.
به عقيده ايشان گاهي در بناهايي كه اين كارها در آنها انجام ميشوند، ديگر كمتر نشاني از آثار تاريخي باقي ميماند، بهگونهاي كه برخي اوقات بيش از 70 درصد بنا بهشكل دلخواه، نوسازي و دوبارهسازي ميشود، درحاليكه اين آثار شماره ثبت ملي دارند.
موقعيت مشهد اردهال
از ديگر سو ناصر مشهديزاده، كارشناس ميراث فرهنگي كاشان كه زماني رياست اداره ميراث فرهنگي نياسر را نيز بر عهده داشته است در اين مورد ميگويد: مشهد اردهال به واسطه قرار گرفتن در محور تاريخي كاشان نراق اراك به طور كامل ميتواند اين شهر را به عنوان مقصد گردشگري مذهبي و تاريخي مطرح كنند، اما اين روزها بي توجهي برخي از مسوولان شهري به ساختار تاريخي بناهاي تاريخي اين شهر باعث شده است كه تنها اين شهر دو روز از سال كه زمان برگزاري مراسم مذهبي قاليشويان است مورد توجه قرار بگيرد و ديگر روزهاي سال تمامي اهداف كلان اين شهر براي توسعه گردشگري و توجه به ميراث تاريخي آن در بيتوجهي صرف به سر ببرند.
ساخت و ساز در بناهاي تاريخي ثبت شده در فهرست آثار ملي اين روزها آنقدر اين روزها رواج يافته است كه بسياري از مسوولان ميراث فرهنگي استانهاي كشور ديگر نميتوانند در اين مورد كاري از پيش ببرند. داشتن چند متولي دولتي و حتي غير دولتي در مورد اعمال نظر ساخت و ساز در بناهاي تاريخي مذهبي باعث شده است در اين بناها هر روزه مكاني غيرقانوني ساخته شود.
بقعه امامزاده علي بن محمد باقر (ع) فرزند بلافصل امام پنجم شيعيان در 41 كيلومتري شمال غربي كاشان و در روستائي به نام اردهال قرار دارد.