• 4 0
  • 0

چالش های سخت مطبوعات و راههای عبور از آن

یکشنبه 18 فروردین 1398 ساعت 13:45
دکتر مراد عنادی - استاد دانشگاه

روزنامه ها و در یک کلام رسانه های مکتوب در سال ٩٧با شوک گرانی کاغذ مواجه شدند ، شوکی که کاهش حیرت انگیز تیراژ یا (شمارگان )روزناهه ها ، کاهش تعداد صفحات و حتی تعطیلی برخی رسانه های مکتوب وبیکارشدن تعدادزیادی روزنامه نگار و دست اندرکاران مطبوعات را به دنبال داشت . خانواده مطبوعات که در سال های اخیر و بویژه به دنبال جولان رسانه های نوظهور و پررنگ شدن نقش و جایگاه شبکه های اجتماعی در زیست اجتماعی ،شاهد افت مخاطب و فروش روزنامه در کیوسک های سطح شهر بود باافزایش قیمت کاغذ با چالش جدیدی مواجه شدکه عبور از آن حتی برای روزنامه هایی مانند همشهری ، ایران ، جام جم و دنیای اقتصاد نیز دشوار شده است . دراین میان تکلیف روزنامه هایی که بدون هیچ پشتوانه ای صرفا به جذب آگهی و یا دریافت یارانه از معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد چشم دوخته اند پیشا پیش مشخص است . مدیران رسانه های مکتوب برای عبور از این چالش های چند وجهی راهکارهایی را دردستور کار قرارداده اند که کاهش تیراژ، کاهش تعداد صفحات ، افزایش قیمت و تعدیل نیرواز جمله این راهکارها محسوب می شوند . هر چند این راهکارها ممکن است از میزان فشار وارده بر مطبوعات بکاهد اما واقعیت این است که همگی این راهکارها حکم مسکن را داشته ، درمان قطعی و نهایی برای چالش رسانه های مکتوب محسوب نمی شوند . تلخی ماجرا زمانی بیشتر می شود که بدانیم براساس داده های میدانی سرجمع تیراژ مطبوعات که تا سه سال پیش به یک میلیون نسخه نمی رسید اکنون کمتر از ٥٠٠هزار نسخه است واین اصلا برای کشوری با جمعیت جوان و دارای سرانه بالای دانشجو خبر خوبی نیست .

شاید برخی توجیه کنند علت بروز چنین وضعیتی برای روزنامه ها پررنگ شدن نقش رسانه های نوظهور نزد مخاطبان است که مطبوعات را ضربه فنی کرده است .در پاسخ باید گفت اگر اینگونه باشد پس چرا در ژاپن ، آمریکا ،هندو انگلیس و بسیاری کشورهای دیگر که خیلی زودتر از ایران شاهد جولان شبکه های اجتماعی بودند شاهد چنین وضعیتی برای مطبوعات نیستیم . چراروزنامه هایی همچون یومیوری با بیش از ٩میلیون ، آساهی بیش از ٦ میلیون ،یو اس ای تو دی بیش از ٤میلیون ،باسکار هند بیش از ٣میلیون ،نیویورک تایمز بیش از ١میلیون و یا واشنگتن پست و وال استریت ژورنال و... همچنان تیراژچند میلیونی دارند و بفروش هستند .به نظر میرسد در آسیب شناسی چالش های مطبوعات درایران علاوه بر توجه به شرایط رقابتی بین رسانه های اصیل و سنتی همچون مطبوعات ، رادیو وتلویزیون وخبرگزاریها با شبکه های اجتماعی و افزایش قیمت کاغذ ، بایستی به متغیرهای دیگری نیز توجه داشت . از جمله این متغیرها حفظ و نگهداری نیروی انسانی حرفه ای در عرصه روزنامه نگاری است . برای مواجه با چالش های فراروی مطبوعا ت به امنیت شغلی روزنامه نگاران و کلا تمامی دست اندرکاران رسانه های مکتوب و دغدغه های آنها می بایست توجه بیشتری داشت . به عبارتی با حمایت از روزنامه نگاران به عنوان ستون فقرات مطبوعات می توان به تولید گزارش های خبری تحلیلی با رویکرد میدانی رونق داد و بدین ترتیب باردیگر توجه مخاطبان را به جذابیت رسانه های مکتوب جلب کرد . تردیدی نیست تولید گزارش های میدانی و تاثیرگذار علاوه بر خبرنگارانی خلاق و شجاع و دبیران و سردبیرانی خوش فکر به حمایت های مالی و معنوی نیازمند است که مسئولان عرصه مطبوعات بایستی بسترهای آن را فراهم سازند. بر اهالی رسانه پوشیده نیست که در تولید فیلم ها و گزارش های مستند بودجه و حمایت مالی در کنار نیروی حرفه ای حرف اول رامی زند و این مقوله چه در تلویزیون یا رسانه های مکتوب صادق است . بدین ترتیب برای رونق مطبوعات و تولید گزارش های مستند و میدانی و عبور از چالش هایی مانند قیمت کاغذ و رقابت رسانه ای اولا حمایت از رسانه های مکتوب چه درقالب اعطای یارانه ، تحویل کاغذ با قیمت حمایتی به مطبوعات مهم است ثانیا حمایت از روزنامه نگاران با بیمه و تامین امنیت شغلی آنها و تمرکز بر تهیه و تولید گزارش های میدانی و عبور از تحریریه نشسته به تحریریه تولید محور گام مهم تری است که می تواند به خانواده رسانه مکتوب برای غلبه بر چالش های موجود یاری رساند . راهکارهایی که به نظر می رسد می تواند پویایی و نشاط را مجددا به عرصه مطبوعات به عنوان رسانه ای پیشکسوت و اصیل در جامعه رسانه ای کشور بر گرداند و نکته آخر این که بپذیریم برای کشوری در جایگاه و وزن ایران اسلامی نداشتن چند روزنامه با تیراژ میلیونی و قابل انتشار در سطوح منطقه ای و بین المللی نه تنها زیبنده نیست که شاخصی از افت جایگاه مطبوعات درایران در قیاس با بسیاری از کشورهاست .

کشورهایی که بعضا هیچ پشتوانه فرهنگی تمدنی نداشته و پیامی برای منطقه و جهان ندارند اما علاوه بر رسانه های د یداری شنیداری برون مرزی بخشی از پیام خود را با انتشار روزنامه و به مدد جایگاه و وزانت رسانه های مکتوبشان به اطلاع افکارعمومی پیرامونشان و جهان می رسانند.

به اشتراک گذاری
کد خبر : 3695481478011047345
لینک کوتاه :

ارسال نظر

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
تصویر امنیتی: