جام جم آنلاين: حزب توسعه و عدالت ايران اسلامي يكي از احزاب تقريبا نوپاست كه اگر چه موسسان آن، وابستگي رسمي اين حزب به محسن رضايي را تاييد نميكنند اما خط مشي و سياستهايي كه در حزب توسعه و عدالت دنبال ميشود با ديدگاههاي محسن رضايي نزديكي زيادي دارد. پيگيري ايده طرح دولت ائتلافي، يكي از همين مقولههاي نزديك و مشترك است.
رضا طلايينيك، دبيركل حزب توسعه و عدالت، در گفتگو با «جامجم»، از رايزنيهاي حزب متبوعش با فعالان سياسي براي تحقق دولت ائتلافي ميگويد.
وي در اين گفتگو ميرحسين موسوي را نيز در صورت حضور مستقل در انتخابات، يكي از گزينههاي مورد بررسي براي تحقق اين دولت عنوان ميكند.
طلايينيك معتقد است انتخابات آتي رياستجمهوري تكقطبي نخواهد بود و حضور چند كانديدا از هر جناح به پرشورتر شدن انتخابات كمك ميكند.
حزب توسعه و عدالت به عنوان يكي از احزاب اصولگرا ، چه ساز و كاري را براي رسيدن به كانديداي واحد در انتخابات رياستجمهوري دنبال ميكند؟
حزب توسعه و عدالت با ريشهيابي چالشهاي انتخابات در دهه اخير و متناسب با اقتضائات دهه چهارم انقلاب، ايده دولت ائتلافي را ارائه داده است.
در واقع براي نيل به اهداف چشمانداز ايران 1404 و تسريع در روند توسعه و تحقق عدالت فراگير در كشور، بايد جايگاه برنامه و سطح كارآمدي و بهكارگيري همه ظرفيتهاي ملي و فرصتهاي داخلي و خارجي جدي گرفته شود. منحصر كردن توان دولت در سطح محدود و كمتوجهي به همه ظرفيتهاي علمي و فرصتهاي داخلي و خارجي، با سرعت توسعه و عبور از چالشهاي ملي و فراملي سازگاري ندارد. بنابراين حزب توسعه و عدالت با ارزيابي قوتها و ضعفهاي انتخابات و لزوم ارتقاي شاخصهاي كيفي آن، روي ايده دولت ائتلافي تاكيد ميكند.
در ايده دولت ائتلافي 3 اصل مهم شامل برنامهمحوري، جمعگرايي و تعهد، با هدف تشكيل دولتي كارآمد و ارزشي لحاظ شده است به گونهاي كه به جاي تاكيد صرف به جايگاه رياستجمهوري به جايگاه دولت (شامل اعضاي كابينه) و كارآمدي قوه مجريه تاكيد ميشود و رئيسجمهور منتخب مردم، در ايده دولت ائتلافي بايد با برنامه شفاف و قابل اجرا و فارغ از شعارهاي كلي و با پشتوانه نخبگان ملي و فرآيند تعريف شده در تعهد متقابل دولت و حاميان آن شكل بگيرد.
براي شكلگيري اين دولت ائتلافي تاكنون چه اقداماتي انجام دادهايد؟
رايزنيهاي زيادي براي تبيين و بررسي ايده دولت ائتلافي از سوي حزب توسعه و عدالت دنبال ميشود كه با وجود موافقتهاي كلي، برخي از گروههاي فعال در انتخابات، هنوز موضع شفافي را براي عملياتي كردن آن اعلام نكردهاند و در مورد شرايط عملي شدن آن بحثهاي جدي وجود دارد.
برخي گروههاي اصولگراي طرف گفتگوي ما با توجه به ابهام جدي در آرايش انتخاباتي بويژه ميان اصلاحطلبان، نظر نهايي و چگونگي اجراي آن را به بعد موكول كرده و برخي از افراد نيز تحقق ايده دولت ائتلافي را مستلزم رايزني بيشتر و اصلاح برخي از ابعاد آن ميدانند كه البته هنوز رايزنيها ادامه دارد.
مسلما وحدت كامل در انتخابات حالت ايدهآل براي هر جرياني است. آيا تصور نميكنيد با وجود كانديداتوري محمود احمدينژاد در انتخابات رياست جمهوري، طرح دولت وحدت ملي به تعدد كانديدا در جريان اصولگرايان منجر شود؟
بخشي از اصولگرايان تصميم نهايي خود درباره ائتلاف در انتخابات را به شفاف شدن تعداد نامزدهاي اصلاحطلبان موكول كردهاند و در واقع متناظر با آرايش اصلاحطلبان، آرايش نهايي اصولگرايان نيز قابل تغيير است. دوره دهم رياست جمهوري به دلايل فراوان ابهامات زيادي دارد.
با اين اوصاف احتمال شكلگيري ائتلافي از اصولگرايان و گروههاي مستقل ارزشي، در صورت عدم همراهي آقاي احمدينژاد با ائتلاف، در انتخابات وجود دارد البته بانيان دولت ائتلافي بر مشاركت آقاي احمدينژاد به عنوان يكي از نامزدهاي اصلي و مطرح در فرآيند تعيين نامزد ائتلافي به طور جدي تاكيد دارند. در عين حال بايد توجه داشت برخي رفتارهاي انتزاعي و تكرويها، موجب كاهش احتمال مشاركت آقاي احمدينژاد در فرآيند دولت ائتلافي شده است و در صورت ادامه اين وضعيت، انتخابات دوقطبي نخواهد بود.
در انتخابات آينده، علاوه بر پيروزي اصولگرايان، كارآمدي و پيشبيني عملكرد و موفقيت دولت دهم در پيشبرد اهداف ملي و همچنين سرعت توسعه و نهادينه كردن عدالت براي ما خيلي مهم است و در واقع ما به موفقيت دولت دهم در پاسخگويي به مطالبات مردم و تسريع در پيشرفت و تحقق عدالت، پيش از پيروزي صرف در انتخابات اولويت ميدهيم. به اعتقاد ما پيروزي در انتخابات بايد با موفقيت دولت دهم در تحقق گفتمان پيشرفت و عدالت انطباق داشته باشد و بر اين اساس ما دوره 4 ساله دولت دهم را متغير وابسته و انتخابات را متغير مستقل ارزيابي ميكنيم.
فكر كردن به پيروزي صرف در انتخابات و نداشتن برنامه يا اطمينان از توانمندي دولت دهم، ظلم به اصولگرايي و كشور خواهد بود. بايد موفقيت در انتخابات براي اصولگرايان تضمينكننده ارتقاي عملكرد و كارآيي در دولت آينده باشد.
ارزيابي شما از عملكرد دولت نهم چيست و تا چه حد دولت احمدينژاد با معيارهايي كه براي دولت دهم عنوان كرديد همخواني دارد؟
در صورت اصلاحات موثر در برخي از رويكردهاي دولت نهم و آقاي احمدينژاد، امكان تشكيل دولتي توانمندتر و با ظرفيتتر از دولت نهم وجود دارد.
آقاي احمدينژاد بايد به توصيههاي موكد نخبگان و دلسوزان كشور در كيفيت بخشيدن به برخي برنامهها، بويژه در حوزه اقتصاد و تعامل با اصولگرايان و تنظيم رويكردهاي دولت در چارچوب راهبردهاي كلان نظام اهميت دهد. احمدينژاد با توجه به برخي موفقيتها و تحرك بسيار بالاي اجرايي در دولت نهم و تجارب كسب شده، در صورت رفع نواقص و معايب دولت نهم و انطباق رويكردها با اسناد مصوب نظام مانند سند چشمانداز و سياستهاي اصل 44 و هماهنگي بيشتر با مجلس و ساير اركان نظام ميتواند يكي از گزينههاي اصلي براي تشكيل دولت دهم باشد.
تا چه زماني قصد داريد به رايزنيهاي خود ادامه دهيد و چه موقعي را براي اعلام نتايج رايزنيها مناسب ميدانيد؟
حداكثر تا فروردين ماه نتايج رايزنيها و پيگيريها براي تحقق دولت ائتلافي با مشاركت جمعي مشخص ميشود.
الان چه الگوهاي ديگري براي حضور اصولگرايان در انتخابات مطرح است؟
تصميم جمعي با حضور گروهي از نخبگان و شخصيتهاي اصولگرا يا حمايت از دو نامزد در مرحله اول يا اتكا به افكارسنجيها تا نزديكيهاي انتخابات و سپس تعيين نامزد نهايي از ديگر پيشنهادات مطرح شده است.
با توجه به شرايط فعلي، آرايش انتخاباتي اصولگرايان و اصلاحطلبان را چگونه پيشبيني ميكنيد؟
حداقل 2 نامزد اصلي در ميان اصلاحطلبان و احتمال 2 نامزد اصلي ميان اصولگرايان وجود دارد زيرا فقط با 2 نامزد اصلي در انتخابات دوره دهم، امكان مشاركت حداكثري مردم و نيل به نتايج كيفي و كارآمد انتخاباتي ممكن نخواهد بود.
تنوع نامزدها و همچنين نتايج انتخابات رياست جمهوري نهم در مرحله اول و نيز انتخابات مجالس هفتم و هشتم و شوراهاي سوم نشاندهنده اقتضائات و انتظارات ملي براي آرايش چند قطبي است.
با توجه به تنوع سلايق در ميان اصلاحطلبان يك نامزد واحد در ميان اصلاحطلبان قادر به پاسخگويي نسبت به همه مطالبات اين جريان نخواهد بود
زيرا غلظت شاخصهاي سياسي در مقايسه با شاخصهاي ديگري مانند مولفههاي مديريت و مسائل اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي در حال تغيير است و نميتوان گفت دوران بازيگري كاريزماتيك در انتخاباتهاي ايران سپري شده و تا زمان نهادينه شدن نقش احزاب بزرگ در سرنوشت انتخابات، ائتلافها و آرايش چندقطبي، پاسخگوي اقتضائات كمي و كيفي كشور است.
آيا شما وجود چند كانديدا از سوي هر جناح را بهتر از ائتلاف كامل آنها ميدانيد؟
با توجه به افكارسنجيها و واقعيتهاي سياسي، اجتماعي، احتمال دو مرحلهاي شدن انتخابات رياست جمهوري، بيش از دوره نهم است و لذا با احتمال قوي دو مرحلهاي شدن انتخابات اصولگرايان و اصلاحطلبان فقط با يك نامزد نميتوانند همه آراي قابل جذب را به دست آورند و كانديداتوري يك نامزد از هر جناح بيتوجه به احتمال دومرحلهاي شدن انتخابات موجب سرازير شدن آراي غيرسياسي به طرف ساير نامزدها خواهد شد.
با توجه به تعدد كانديداها در ميان اصلاحطلبان و اعلام رسمي كانديداتوري مهدي كروبي و سيدمحمد خاتمي، حضور اصلاحطلبان در انتخابات چگونه خواهد بود؟
مشكلات و چالشهاي ساختاري و اساسي و پراكندگيهاي طيف اصلاحطلبان، مانع از اجماع بر سر يك نامزد است.
به عبارت ديگر با توجه به تنوع سلايق در ميان اصلاحطلبان، يك نامزد واحد در ميان اصلاحطلبان قادر به پاسخگويي نسبت به همه مطالبات اين جريان نخواهد بود.
به عبارت ديگر اصلاحطلبان براي صيانت از موقعيت سياسي خود در بين مردم و درون گروههاي مرتبط، فقط با يك نامزد موفق به اين كار نخواهند شد.
رفتارها و زمينهها نشاندهنده حضور حداقل دو نامزد اصلي ميان اصلاحطلبان است و در صورت كنارهگيري هر يك از نامزدهاي اصلي بهطور حتم نامزد ديگري از گزينههاي احتمالي جايگزين آنها خواهد شد.
بر همين اساس، بخشي از سناريوي انتخاباتي اصلاحطلبان جايگزيني نامزدهاي قطعي نشده براي هر يك از دو نامزد اصلي فعلي است.
حضور مير حسين موسوي در انتخابات چه تاثيري بر آرايشهاي انتخاباتي خواهد گذاشت؟
شخصيتي مانند ميرحسين موسوي داراي پايگاه معين و محدود بين اصلاحطلبان و برخي از گروههاي مستقل و اصولگراست و به عبارت ديگر در مقايسه بين آقايان خاتمي و ميرحسين هر كدام داراي حوزه راي مشترك و متفاوت هستند. به رغم مشترك بودن حداقل 50 درصد آراي خاتمي و ميرحسين موسوي، 50 درصد از آراي احتمالي هر يك از آنها غيرمشترك است و به همين سبب انتخاب يك نامزد در هر يك از دو اردوگاه مطرح سياسي با ريسك بزرگي همراه است و البته با تفاوتهايي، وضعيت مشابهي نيز در بين اصولگرايان وجود دارد.
آيا ميرحسين موسوي به عنوان يكي از گزينههاي تشكيل دولت ائتلافي در ميان اصولگرايان مطرح است؟
شخصيتهاي ارزشي و مجرب و داراي مشي اصولگرايي فارغ از اطلاق اصطلاحي آن، در صورت مشاركت در تصميم جمعي براي انتخاب نامزد، مورد حمايت حزب توسعه و عدالت خواهند بود. مشي شفاف نامزدها و شخصيتها براي مشاركت در تصميم جمعي با توجه به عملكرد آنان در تعهد به ولايتپذيري، قانون اساسي و اصول انقلاب و نظام مورد تاكيد حزب توسعه و عدالت است كه آقاي ميرحسين موسوي در صورت عدم انتساب به برخي از گروههاي تندرو اصلاحطلب و اتخاذ مواضع شفاف، با توجه به پيشينه و شخصيت مثبتش ميتواند همانند ساير شخصيتهاي مطرح در تصميم جمعي براي دولت ائتلافي قرار بگيرد.
حزب توسعه و عدالت، در صورت محقق نشدن ايده دولت ائتلافي، در انتخابات چگونه فعاليت خواهد كرد؟
حزب توسعه و عدالت اميد زيادي به شكلگيري دولت ائتلافي يا ائتلاف موثر براي انتخابات دارد و لذا احتمال مشاركت حزب توسعه و عدالت در يكي از دو مدل دولت ائتلافي يا ائتلاف انتخاباتي مشابه آن بسيار بالاست. بر همين اساس حزب توسعه و عدالت براي صيانت از رويكرد ائتلافي از تاكيد بر نامزد خاص به رغم ارتباط با برخي از نامزدهاي جدي و مطرح خودداري كرده است.