جام جم آنلاين: امروزه آلودگي صوتي از بزرگترين معضلات جوامع صنعتي به شمار ميرود. بديهي است كه با بهكارگيري روشهاي كارآمد، ميتوان از ميزان اين آلودگي كاست. صوت، شكلي از انرژي است كه با مكانيسم شنوايي قابل تشخيص است. ارتعاشات صوتي از انواع ارتعاشات مكانيكي طولياند. سروصداي ناشي از ترافيك، كارهاي ساختماني، مانورهاي هوايي، موزيكهاي بلند، همه و همه مثالهايي از سروصداي محيط اطراف ما هستند.
اثرات قرارگرفتن در معرض نويز، تنها به ضايعات شنوايي ختم نميشود، بلكه هنگام خواب، در محيط كار و در حين محاورههاي گفتاري اختلال ايجاد ميكند.
اين عوامل محققان دانشگاه صنعتي شريف را بر آن داشته است تا براي نخستين بار در كشور با استفاده از كاغذ بازيافتي عايقهاي صوتي ارزان قيمت و با راندمان كاري بالا توليد كنند.
سيد بابك ابراهيمي دانشآموخته مهندسي صنايع از دانشگاه علم و صنعت ايران و دانشجوي كارشناسي ارشد دانشگاه صنعتي شريف از مجريان اين طرح با ما به گفتگو نشسته است.
از آنجايي كه مبناي اصلي گفتگوي ما آلودگيهاي صوتي است، ابتدا برايمان از اثرات مخرب اين نوع آلودگيها صحبت كنيد.
اگر بخواهم از آثار نامطلوب جانبي آلودگي صوتي علاوه بر ضايعات شنوايي ناشي از آن صحبت كنم، بايد به استرس و اضطراب، ايجاد پاسخهاي شديد عضلاني، تغييرات در سرعت ضربان قلب، الگوهاي تنفسي، دستگاه گوارش، سايزمردمك چشم و ترشحات گوارشي، تغييرات در فعاليت الكترو آنسفالوگرافي و كم شدن رزيستانس(مقاومت) گالوانيك پوست، انقباض رگهاي خوني، تخريب دهليز، تخريب رگهاي قلبي، دهليز، گوش و حلق و بيني، تولد نارس نوزادان و افت تحصيلي دانشآموزان و دانشجويان اشاره كنم.
از سوي ديگر، نيازهايي كه برآمده از مقتضيات زندگي امروزي ماست، مسائلي مانند بلندمرتبهسازي، آپارتمانهاي كوچك به هم چسبيده، سر و صداي زياد ماشينها و وسايل نقليه، صداي مربوط به سيستمهاي صوتي و رسانهها و سر و صداهاي ديگري كه در اطراف ماست، ما را نيازمند به استفاده از مصالحي در ساختمانها ميكند كه تا حد زيادي بتوانند اين صداها را كنترل كنند.
عايقهاي صوتي در ساختمانهاي مسكوني معمولا بايد چه قابليتهايي داشته باشند و بر اين اساس چه موادي بهتر است به كار گرفته شوند؟
كاهش واقعي نويز، برحسب دسي بل به وسيله ايجاد يك مانع يا محصور كردن ماشينآلات صدازا امكانپذير است كه با مقايسه تراز صدا پيش و پس از نصب مانعها يا حفاظها ميتوان به اين واقعيت پي برد. صدا وقتي به اجسام و مواد متخلخل (داراي منافذ ريز) برخورد كند، به وسيله اين گونه اجسام جذب ميشود. عموما اين گونه اجسام تا حدود 70 درصد يا بيشتر صدا را جذب ميكنند. گفتني است كه كاغذ از بهترين مواد جاذب صداست.
ايده استفاده از كاغذ بازيافتي در طرح شما چگونه شكل گرفت؟
همانطور كه پيش از اين نيز گفته شد، محصول مورد نظر با توجه به الزاماتي كه زندگي در جوامع مدرن به انسانها تحميل ميكنند محصولي حياتي است و به اين سبب بازار بزرگي براي آن متصور است. محصول عايق صوتي از كاغذ بازيافت شده به طور خاص اهميتي فزاينده دارد؛ چراكه قيمتي فوقالعاده ارزان داشته و از اينرو ميتواند عمده تقاضاي موجود بازار را به سمت خود جذب كند.
از سالها پيش محصولاتي در اين زمينه ارائه شده است. اين محصولات عمدتاً گران قيمت بوده و معمولا در ساختمانهاي تجاري و اداري و سالنهاي كنفرانس و سينماها از آنها استفاده ميشود و معمولا استفاده از آنها در ساختمانهاي مسكوني مقرون به صرفه نيست.
اخيرا محصولات جديدي به بازار آمده كه بازار هدف آنها منازل مسكوني است، ولي مورد استفاده آنها بيشتر به عنوان روكشدادن ديوارها و تزئينات است تا عايق صدابودن، ولي از آنجا كه يك لايه از مواد متخلخل را روي ديوار به وجود ميآورد، در كنترل صدا نيز موثر است.
قيمت فوقالعاده ارزان، تنها مزيت اين محصول نيست، بلكه بر سهولت ،سرعت نصب، عايقبندي قوي آن هم بايد تاكيد كرد
محصول توليدي ما، عايق صوتي توليد شده از كاغذ بازيافت شده است. اين محصول به علت استفاده از كاغذ باطله قيمت ارزاني در مقايسه با محصولات مشابه دارد. اين مزيت سبب ميشود كه ما بازار هدف خود را منازل مسكوني تعريف و كمتر به بازار ساختمانهاي تجاري توجه كنيم. همچنين به علت فرم خاصي كه محصول ما دارد. ميزان عايق بودن آن در برابر صدا به مراتب بيشتر از محصولات مشابه است.
محصول توليد شده چه مشخصاتي دارد؟
محصول ما جسمي كاغذي به ابعاد 31* 31 سانتيمتر به ارتفاع 2 سانتيمتر است كه در آن فرورفتگيها و برآمدگيهاي منظمي در 6 رديف ايجاد شده است اين فرورفتگيها علاوه بر آن كه سطح تماس جسم با محيط اطراف را زياد ميكند به نحوي طراحي شده است كه مقاومت جسم را در برابر فشار و ضربه به شكل باورنكردنياي زياد ميكند.
استفاده از آن چه مزيتهايي را به همراه ميآورد؟
محصول مذكور، از كاغذ بازيافت شده ساخته ميشود و به اين دليل هزينه بسيار كمي دارد و در ضمن با بازيابي كاغذ از به هدر رفتن بخش عظيمي از منابع كمتر شناخته شده جوامع امروزي جلوگيري ميكند. به منظور ايجاد خواص مورد نظر، ميتوان به كاغذ بازيافت شده، برخي مواد شيميايي هم افزود.
امروزه آلودگي صوتي از بزرگترين عوارض صنعتي شدن جوامع است. در بيرون شهرها، كارخانههايي كه سروصداي زيادي توليد ميكنند، نه تنها براي ساكنان اطراف خود ناراحتيهاي فراوان توليد ميكنند، بلكه آرامش و تمركز كاركنان قسمتهاي اداري سازمان خود را نيز سلب ميكنند.
ادارات، تجارتخانهها و شركتهاي خدماتي درون شهرها هم از صداي وسايل نقليه در امان نيستند و با انواع مخاطرات رواني ناشي از آن دست و پنجه نرم ميكنند. مديران اين سازمانها هم ضرورتي نميبينند تا به منظور عايقبندي صوتي سازمانشان هزينههايي در حد استوديوهاي ضبط صدا متحمل شوند. به اين ترتيب، محصول عايق صوتي كه از كاغذ بازيافتي توليد ميشود، ميتواند براي آنان بسيار مطلوب باشد. قيمت فوقالعاده ارزان، تنها مزيت اين محصول نيست، بلكه بر سهولت و سرعت نصب، عايقبندي قوي و زيبايي آن هم بايد تاكيد كرد.
ضريب آسيب پذيري اين عايقها در برابر رطوبت و يا پوسيدگي چه ميزان است و چگونه ميتوان اين آسيب پذيري را كاهش داد؟
دليلي براي از ميان رفتن اين محصول به صورت عادي وجود ندارد. امكان محتمل پوسيدگي كه در محصولات كاغذي رخ ميدهد را نيز ميتوان با افزودن برخي مواد شيميايي بسيار به تاخير انداخت. قابليت اشتعال و جذب رطوبت محصول را نيز به طريق مشابه ميتوان از ميان برد. در واقع، بسته به نياز خريدار و هزينهاي كه قصد دارد، متحمل شود، ميتوان مدلهاي گوناگوني از اين محصول را توليد كرد ؛ مثلا در كارخانههايي كه درجه رطوبت چشمگير نباشد، لزومي به پايينآوردن قابليت جذب رطوبت محصول نيست اما در كارخانههايي نظيرنساجي اين امر غير قابل اجتناب است.
در كارخانهها و كارگاههاي جوش و تراش لازم است قابليت اشتعال محصول را پايين آورد اما در فضاي اتاق انتظار مطب يك پزشك چنين نيازي كمتر احساس ميشود. در واقع عمر مفيد اين محصول را ميتوان با مدلهاي مختلف كاغذ ديواري مقايسه كرد. به اين ترتيب، زمان تعويض محصول نيز وابسته به سليقه مصرفكننده به منظور تغيير طرح نماي ديوارهاست.